Passant per ‘quí

Un bilheton per dire que ‘quò vai, emai la surtida de la granda confinhada, lu desconfinament o sabe que segond coma v’autres ò disetz, siguesse pas tant aisada qu’aquò.

Afe, aura sem defòra, e, lu temps de la granda dimenjada, prenguí lu temps d’anar far ‘na fotografia de l’estaci’ de Rebrechien-Loury (>fr), la gara que quò se’n parla dins ‘queu libre que pòt se legir e/o s’escotar « Chastinhas jos las cendres » (>lm) de la Monica Sarrasin.

Vau publiabismar la desbuta, qu’es l’endrech ente son pair deguet venir far lu sodard.

Per dire la vertat, la gara es au jorn d’auei ‘na meijon per abitar, qu’aguí pas l’enveia de damandar la permissi’ au monde defòra per far ‘na fotografia, e que contava ò far de l’autre costat de la linha, mas fuguet mochar que i a daus aubres grands (e beus) per acatar la vuda. Adonc, veiquí la meijon (mai-ela-tot abitada) dau garde-clidon, jurtà 50m de la gara.

La masqueta, lu geu & la pluma

Una masqueta & la pluma (>fr-París Inter) que sem dimenc, que qu’es lu jorn, e dins ‘quilhs temps de confinament, fau apondre dau « geu » perque per lu « giau » aura, vòle dire au mes de mai, ‘quò mai de mau que de ben. Per la masqueta, adonc ‘na p’ita masca, sei de coser la miá dins un vielh chamisòt… e sei pas segur de montrar la resulta.

Sus mon caier « becana » faguí desjà 3 episodís de « la masca & la pluma », forçament sus lu temà de la becana, un còp coma los libres, aquí (>fr-becancaneries), doas vetz, aquí (>fr) mai aquí (>fr) coma los filmes corts.

Afe, çò que fase per ‘na tematica de ma p’ita vita, pòde ò far per ‘n’autra.

« Conilhs que pelons »

Un libreton dau Pau Quepro e la Emma Quenaian, publiat chas Bidors en Veschos, es lu genre de libre que ‘chapatz per un amic, o una amija. Coma v’autres setz.

42 pitits poëmas per ne’n parlar, un pauc, beucòp tròp. Qu’es bra’ament tornat esmai quò siguesse luenh de vos balhar l’enveia, sem luenh dau Kāmasūtra — कामसूत्र — mas de las vetz, per daus uns, o unas…

XVII

Freta fòrt, fai lusir !
Quo es mas biais de parlar, ‘chaba-te !
Es charjat lo fusilh !
Ten mas, tròp tard, quò l’i es… lava-te…

« Gresa »

Poësia d’enquera, mai « Gresa » dau Felip Angelau. Recuelh que la tonalitat es vertadierament la de las annadas 70/80. Aquò fai pensat au libre « Triste campagne » dau Charbonneau, aquí (>lm) o aquí (>fr) e aquí chas l’esditor (>fr) o d’enquera au ciber-caïer « Absence » que vei-ne’n-quí lu liam (>fr).

Beaucòp de languissament dins un monde apres s’achabar.

« nous étions libres comme eux aussi étaient libres

nous avions même choisi notre prison

enfermés dans un éternel matin que nous étions

dans un délire infini de silence »

« com’eles èran liures tanben qu’èrem liures

e mai qu’aviam causit la nòstra pròpria preison

embarrats que tots èrem dins un etèrne matin

dins un deliri de silenci sensa fin »

« Lo Secret des comte de Marcafava »

Una comedia-farsa dau Loís Delluc.

Un tot pitit libre per un espectacle de marionetas. I a una genta goiata, daus pairs roinats, un meschaënt comte, un amorós, un que passa tusta lu comte sus una mòda « ardí que te desboira ».

« Roseta, qué t’avia dich ? Après la nuèch tota negra, cal ben que l’alba… »

per saber la sega, fau legir lu libreton, sens obludar coma ò dich l’Ora dins la persentaci’

« dròllas, tiratz vòstres mochadors ».

Emai sei pas ‘na dròlleta, ò legissí pas sens ‘ver paur… un pitit pauc.

Per los goiats o las goiatas

La Zòna Celèsta

Lo primier mangà en occitan. « La reina daus bandits » es una istòria daus temps daus reiaumes combatents. Dins queu temps, tot èra motiu a far gisclar lo sang. E trapa ‘quí mon poder espiritual, e ‘quí ma super batalha emb una espasa…

Sens obludar daus libretons coma

« La chabra e los chabrits » revirat ne’n limosin per Sergi Marot. Un libre totjorn fòrt plasent de fuelhotar.

« Loís dau Lemosin, pitit paisan dau secle XIX », revirat ne’n occitan (lemosin) per lo Bernat Combi e lo Jan dau Melhau.

Mas i a dau albúms coma « Yakari e aglabèla » o « Bèstias del bon dieu » que son de bon legir, mesma quante atz un pauc frutjats.

Ente ‘chaptar

Per aura, qu’es un pauc mauaisat, mas deman será un jòrn de jòia.

Per ‘chaptar « en linha » :

mas i a maitot :

o d’enquera :

E de segur, i a d’enquera de las librarias independantas chas lasqualas podetz comandar…

Marchar beure un còp coma lu Budhā

Dins lu bujomatique, la lavaria ente vau netiar mos afars, i a una cafòrna, ‘na nicha se aimatz mielhs. Dins ‘questa nicha, lu monde que passa i laissa daus libres, de las revudas, i laissa o ne’n pren.

I a pas de reglas establidas. I a de tot, beucòp de saloperia dau tipe « la vita passat la mòrt », « parlar aus angeus sans pòrta-onda », quauques libres de torisme, d’art, i trobí mesma un « codí de la rota ».

I a gaire, faguí creire i aver trobat un vielh libre de faulas per ne’n contar sus mon ciber-quasernet « becana », qu’es conhat dins ‘quela tireta (>fr-becancaneries). Vau dire aquí la vertat, son copiadas sus lu J. Foucaud, lu fabuliste lemosin. Estranhament, ai vougut ò far coma lu F. Richard — me base sus la virada francèsa dau texte per contar mas connarias — mas aquò marcha pas parrier.

Afe, dins ‘queu bujomatique, coma la rederia, o reciclaria se aimatz mielhs, es barrada dins ‘quilhs temps de confinhada, i pardí quauques libres, de las bedes, daus romans, mesma daus libres coma per eisemple « ‘na vacha sus ma plaça per me garar » (>lm). Forçadament, coma i vau totjorns los mesma jorn de la setmana, quitament a la mesma ora, i aguet quauqu’un per me susvelhar e per me balhar « per eschamjar » un libre dau mesma linhatge.

Marchar beure un còp coma lu Budhā

L’eideia eriá de las bonas, tant ò dire, e zò prenguí ben, d’autant mai, que lu titre, coma dire… « Marchar beure un còp coma lu Budhā » per me, qu’eriá ‘na legida dins l’estile da « Gesús e Budhā », la manga que ne’n parlí aquí (>lm).

Qu’es de dire un chause per rire, per far dau ben, de rire un pauc dins nòstre temps sòrne, un libre un pauc mocandier mas respectuós maitot.

E be non. I a de segur de que prener, una tonalitat « que se vòu per amistosa », mas deve ò dire, faguí nonmàs lu fuelhotar, que lu monde per luquau lu livre es estat fach es un monde fòrt americanisat, vòle dire, desparrier de ma p’ita persona. Res de meschaënt dins çò que dise aquí, qu’es aures qu’un libre de « desvelopament personau », per estre mai actiu e agissent, dins la vita privada tant coma per lu trabalh.

Per aura, qu’es pas vertadierament çò que fau legir.

Ne’n mai d’aquò, faguí quauquas charchas sus l’autor. Res de mai qu’un nuòu-guru, sens obludar qu’eu sembla pas aver ‘na conducha onesta envers las femnas (fau totjorn avieisar quò-quí chas los « gurus », i son ralament tant purs coma ò disan).

  • « Prendre un verre avec Bouddha » — Lodro Rinzler

Per parlar un pauc dau Budhā

Per parlar un pauc dau Budhā, que qu’es un secret per degun, dins sa livrada « psicologia », lu bodisme es pas ‘n’eideia per me desplara.

Dins lu bilhet i a daus libres de persentats e daus liams, mai d’una vetz, los mesma que dins ‘queu-quí. Fau pas obludar que i a pas UN bodisme, mas un aubre coma de las branchas. D’aquelas branchas — grand o pitit veïcule, tantra — las dos grandas dau zen son per me plare.

Per simplifiar fortament lu « zen », dins una escòla i a l’atenci’ (dins la meditaci’, dins lu biais de far…), dins l’autra, lu biais es un pauc mai « intelectuau », i a daus contes per « esvelhar », ne’n parlí autravetz aquí :

La metafòra dau baston a sechar la marda (>lm) :

Un jorn, un monge damanda a « Pòrta-de-las-Nibladas » :
— De qu’es lu Būdha ?
— Un baston bon per essunhar lu bren !

Tòrne ò dire, lu jorn que los/las creisant⋅a⋅s daus dius uniques diran ‘quò de lur diu, seram sauvats.

Sus la bona òbra au bon moment (>lm) :

Un jorn, un monge diguet au Zhaozhou (Jōshū) : « Vene d’intrar dins la comunautat dau vòstre monasteri, vos pregue, Mestre, de me balhar ‘n’instrucci’. »
Zhaozhou li damanda : « Mangetes ton bolhon de riz. »
« V-òc-es » quò disset lu monge.
« Adonc, marcha netiar ta sieta », diguet Zhaozhou.

Un eimatge per vos remercejar d’estre ‘ribat aquí

YAN Lianke « Los jorns, los mes, las annadas »

YAN Lianke « Los jorns, los mes, las annadas », virat dau chines per Brigitte GUILLAUD.

jours-les-mois-les-annees-poche

Legissí ‘na prumièra vetz ‘queu libreton ne’n 2015, au temps beu d’un estiu.

De rinjar un pauc dins ‘quilhs temps barrats, me faguí ò tornar fuelhetar… per ren chamjar dins mon eivís d’aqueu temps : un vertadier chant a la vita, a la cultura, a çò qu’es « estre ».

Non pas parlar de tròp d’un tant pitit libre de par sa talha, mas grand dins sa freuletat, dins l’esper farjat las pajinas, l’una passada l’autra, per pas dire tròp de connarias, vei-ne’n-quí lu darnier de coberta :

Dins un canton de China, i a ‘na chaumassa tarribla que fai que lu monde es oblijat de pertir. I a un vielh, tròp vielh per pertir e per marchar daus jorns de temps que descida donc de demorar dins lu vilatge, sòu coma son chin ‘vugle, per gardar las peiras coma ‘quò se ditz, e per velhar un pè de bigaroelh.

Entau fasent, tots los jorns noveus seran una batalha de ganhada sus la mòrt.

Ne’n dise pas mai perdeque aquò poriá vos balhar l’eideia de pas lu legir ‘queu libre.

YAN Lianke « Les jours, les mois, les années »
Langue originale : Chinois, 160 pages
ISBN-13 : 978-2-8097-0964-3
Date de parution : janvier 2014
  • Lu liam (>fr) per ò ‘chaptar sus « place des libraires » sos la fòrma d’un electrò-libre.

Per passar lu temps

Normalament, lu dimenc, qu’es occitan sus França-blúia, mas per aura, ‘quò se pòt pas, adonc, veiquí lu liam de l’IEO dau Lemosin per fusinar un pauc pertot las tiretas de la linga.

Dempuei lo 16 de març, coma tot lo demai, la vita culturala occitana en Lemosin es plantada : la Librariá occitana es barrada, pus d’animacions, de « cafè platussant », de « cafè occitan », pus de permenadas contadas, pus de bravéias, pus de cors/obradors d’occitan… Qu’es la ‘chabacion !