La masqueta, lu geu & la pluma

Una masqueta & la pluma (>fr-París Inter) que sem dimenc, que qu’es lu jorn, e dins ‘quilhs temps de confinament, fau apondre dau « geu » perque per lu « giau » aura, vòle dire au mes de mai, ‘quò mai de mau que de ben. Per la masqueta, adonc ‘na p’ita masca, sei de coser la miá dins un vielh chamisòt… e sei pas segur de montrar la resulta.

Sus mon caier « becana » faguí desjà 3 episodís de « la masca & la pluma », forçament sus lu temà de la becana, un còp coma los libres, aquí (>fr-becancaneries), doas vetz, aquí (>fr) mai aquí (>fr) coma los filmes corts.

Afe, çò que fase per ‘na tematica de ma p’ita vita, pòde ò far per ‘n’autra.

« Conilhs que pelons »

Un libreton dau Pau Quepro e la Emma Quenaian, publiat chas Bidors en Veschos, es lu genre de libre que ‘chapatz per un amic, o una amija. Coma v’autres setz.

42 pitits poëmas per ne’n parlar, un pauc, beucòp tròp. Qu’es bra’ament tornat esmai quò siguesse luenh de vos balhar l’enveia, sem luenh dau Kāmasūtra — कामसूत्र — mas de las vetz, per daus uns, o unas…

XVII

Freta fòrt, fai lusir !
Quo es mas biais de parlar, ‘chaba-te !
Es charjat lo fusilh !
Ten mas, tròp tard, quò l’i es… lava-te…

« Gresa »

Poësia d’enquera, mai « Gresa » dau Felip Angelau. Recuelh que la tonalitat es vertadierament la de las annadas 70/80. Aquò fai pensat au libre « Triste campagne » dau Charbonneau, aquí (>lm) o aquí (>fr) e aquí chas l’esditor (>fr) o d’enquera au ciber-caïer « Absence » que vei-ne’n-quí lu liam (>fr).

Beaucòp de languissament dins un monde apres s’achabar.

« nous étions libres comme eux aussi étaient libres

nous avions même choisi notre prison

enfermés dans un éternel matin que nous étions

dans un délire infini de silence »

« com’eles èran liures tanben qu’èrem liures

e mai qu’aviam causit la nòstra pròpria preison

embarrats que tots èrem dins un etèrne matin

dins un deliri de silenci sensa fin »

« Lo Secret des comte de Marcafava »

Una comedia-farsa dau Loís Delluc.

Un tot pitit libre per un espectacle de marionetas. I a una genta goiata, daus pairs roinats, un meschaënt comte, un amorós, un que passa tusta lu comte sus una mòda « ardí que te desboira ».

« Roseta, qué t’avia dich ? Après la nuèch tota negra, cal ben que l’alba… »

per saber la sega, fau legir lu libreton, sens obludar coma ò dich l’Ora dins la persentaci’

« dròllas, tiratz vòstres mochadors ».

Emai sei pas ‘na dròlleta, ò legissí pas sens ‘ver paur… un pitit pauc.

Per los goiats o las goiatas

La Zòna Celèsta

Lo primier mangà en occitan. « La reina daus bandits » es una istòria daus temps daus reiaumes combatents. Dins queu temps, tot èra motiu a far gisclar lo sang. E trapa ‘quí mon poder espiritual, e ‘quí ma super batalha emb una espasa…

Sens obludar daus libretons coma

« La chabra e los chabrits » revirat ne’n limosin per Sergi Marot. Un libre totjorn fòrt plasent de fuelhotar.

« Loís dau Lemosin, pitit paisan dau secle XIX », revirat ne’n occitan (lemosin) per lo Bernat Combi e lo Jan dau Melhau.

Mas i a dau albúms coma « Yakari e aglabèla » o « Bèstias del bon dieu » que son de bon legir, mesma quante atz un pauc frutjats.

Ente ‘chaptar

Per aura, qu’es un pauc mauaisat, mas deman será un jòrn de jòia.

Per ‘chaptar « en linha » :

mas i a maitot :

o d’enquera :

E de segur, i a d’enquera de las librarias independantas chas lasqualas podetz comandar…

« Fabletas » Louis Delluc

« Fabletas » Louis Delluc es un libreton « pels enfants del país d’Òc », dins doas lingas, mai de las gròssas letras l’occitan, ne’n pus pitit, lu frances, sens obludar los dessenhs dau Alain Roux.

Atenci’, qu’es pas una revirada de las dau Esòp o dau monsur Jan de La Font, las fabletas son n’adaptaci’ a la vita de tots los jorns, quò que fai que qua’iment 60 ans apres, lu plaser de la legida es aquí, sauv quauquas besonhas que son pus d’actualitat coma la torta, lu chanteu, una ola… Coma qu’es eisplicat dins l’avant-dire daus Samolhan e Chapduelh, au jorn d’aüei faudrá quauquas eisplicacions, mas fau ben eisplicar mantas chausas aus goiats de la granda vila : passe aquí sus la legenda dau peison carrat, per ne gardar que la fabla dau pair Nadau que passa per la chemineia, mesma dins un imòble de 20 niveus ; e per anar mai luenh, quante vise lu monde vendut per la televicolhon e la realitat vecuda per los consomators au jorn lu jorn, las fablas son pas que per los goiats.

Queu trabalh sus la linga es pas reservats per los goiats eisits de la darniera luna dins la gleisa de l’Occitanistan, per los de la Francituda un quite libre dau Rabelais o dau Moliere quante eu es pas entierament revirat* ne’n « français moderne » se troba fòrça fòrça anotat d’empertot.

Adonc, un libreton de 15 fabletas, mai de las moralas que son adaptablas segond la situacion, pas complicadas per de las prumieras legidas dins la linga daus dau Perigòrd, per una descuberta d’un autre dialecte** de la linga, maitot per comprener quauques fondamentaus de la mentalitat lemosina per pas dire l’eime.

Un eisemple mai doas moralas tirada dau libreton :

Bronjinaires e galopaires
Son gaire sovent trabalhaires :
Despachem-nos totjorn tot suau
E tot se fará pauc per pauc.

o d’enquera

Cada frucha en son temps, cada causa a son ora ;
Ni tròp tard, ni tròp d’abora.

De segur que mamy manquet pas de dire que « qu’es pas lu mesma patoès que chas nos, eu sembla mai lu de la mair de Florença, daus cuenhs de Briva o Peirigus alai », mas, ‘na vetz legit dins un sens, quò fuguet tòst virat dins l’autre, dins lu « bon » patoès de chas nos.

_______

* fau comprener aquí « tornat grafiat »

** que tots los dialectes son forçadament egaus e poden estre usats per totas las situacions dau momint que qu’es l’occitan monò-nojeuïsat polimediatique que se montra.