Stratégies de la framboise – Dominique Louise-Pélegrin

Lu second titre dau libre – aventures potagères – es ‘na messonja, tròbe quitamant ‘quò ontós, v-òc-es, vontable de far creire de las chausas a la gent que se pensarián ‘chaptar un bra’e libre sus lu jardinatge.

Son pas de las aventuras, màs daus destorns, daus « fòra dau subject » gentes coma un chin que ‘trapa daus crochons a la balada e que la gent fan màs bargassar sus aquò e non pus sus ‘quò que vigueten dau temps de la balada dins la campanha.

Aquí, la desbuta daus destorns es dins un vargier que la tipessa vòu far valer. Parle pas de sas p’itas istòrias de familha, emai siguessen lu fiu conductor dau raconte, sens lasqualas lu libre seriá màs un boiradís de sabantarias literaras. Passe adonc sus la metamorfòsa de la menta, l’etnografia « rurala », diriam dau Chapduelh, autor que manca mai-que-mai dins la biografia, mas aquò vau i tornar dins ‘nautre bilhet. Passe maitot sus los eisemples de nòu-vargier tant sus la bróa d’un periferic que ‘quilhs a la riba dau monde, tot aquò per parlar de quò que se ‘pela d’enquera auei un « jardin obrier ».

Tant iò reconeisser còp-sec, sabiá res de res de l’istòria « igienista » mai « moralista » d’aquilhs jardins :

Fasián tuar lu temps daus obriers per lu jardinatge, aquò per pas qu’ilhs songessen pas a de las eidèias de revoluci’ e entaut fasent tot desboirar dins l’ordre sociau. Sens obludar la promessa de poder un jorn aver sa pròpri peça per far valer. Es d’aqueu temps que datan maitot quauquas eideias sus l’ordre dins lu jardin.

Dins ‘quela pertida; l’autritz fai de la p’ita meijon daus barris ‘na fòrma pus granda dau cabanon dins lu fond dau jardin.

Second punt, mas lu libre me fuguet pas balhat per ‘n’amija de la descreissança einuçament, lu second punt es la critica de la societat de consomaci’. Es pas un secret de dire que i a daus parents qu’empoisonan lurs eifants, beleu sens voler iò saber. Son los mesma que vos disen que far un pastisson es « se prendre la tête » o d’enquera que preparar ‘na torta es « un truc de bobo ». La desbuta d’aqueu biais de far es clarament situat dins lu libre chas los riches de Ròma, los que minjavan dau paun cosinat au miau o b’etot de las lingas de truèia sautadas dins dau burre. L’art de pas far coma los autres dins tota son esplendor la pus meschaënta. De segur l’industria dau chause « bofable » de bana coma l’industria dau divertissament ganhet la batalha dau desjunar mai son òli de palma, mas l’autritz balha dau chamin de segre per esbolhar la besonha, emai me sonjesse que un distributor de legums sus un cai RER es pas ‘na responsa bona.

_____

Ce billet connait une traduction en langue française ici, sur le blog de l’association pour la décroissance conviviale.