Scandinavia – terra d’escritura

La Norvegia, la Suèda, lu Danemarc e la Finlanda son los païs comptats dins ‘quò que ‘pelam correntament la Scandinavia, sens obludar l’Islanda.

Per me, es l’enchaison de tornar aviesar ‘na carta, de far un punt sus luquau es luquau dins los païs tant coma dins daus autors e autritz que mai d’una vetz, dise « scandinave » per estre segur de pas ne’n contar una.

Herbjørg Wassmo « Voyages », es una autritz de Norvegia.

Un recuelh de racontes corts (>lm) que fau pas los legir un jorn gris que quò la vida.

Katarina Mazetti « Mon doudou divin ».

Tomas Tranströmer « La grande énigme ».

Maj Sjöwall e Per Wahlöö « Le policier qui rit », son daus autors de Suèda.

Un libre contra la conaria deïsta (>lm), un poëta dau cort (>lm) e un policier (>lm)… dau nòòòòòòòòrd de l’Euròpa.

rn Riel « Un curé d’enfer et autres racontars », « La passion secrète de Fjordur et autres racontars » e sus ‘na mòda autra, « Le jour avant le lendemain », se, eu es dau Danemarc.

Los dos prumiers (>lm) son daus racontes umoristiques sus la vita « entre òmes » dins las colonias dau Groënlande e lu long de las costas dau nòrd artic. Lu darnier se passa chas daus Inoïts, qu’es l’istòria d’una granda, « obludada » mai son pitit filh a l’acialat d’una isla.

Arto Paasilinna « Le lièvre de Vatanen », « Petits suicides entre amis » e « Le potager des malfaiteurs ayant échappé à la pendaison » es un autor de Finlanda.

Los 3 sont de bona legida, mai-que-mai « pitits suicides… » que lu rire risque de vos prener e vos tener un bocin de temps. « La lebre… » es ‘na pradelada dins la Finlanda, facha per vos balhar enveia d’i anar far lu torista. « Lu vargier… » es un boiradís d’intra ‘na descripci’ « policiera » dau biais de viure daus de Finlanda, los enjuòcs economiques de la cultura biò daus champanhous e la politica estranhiera de la Finlanda au mitan de l’OTAN, de la Russia e de l’Euròpa.

Atenci’, « la lebre… » coneguet ‘n’adaptaci’ sos la fòrma d’un filme, pardet pas vòstra moneda, lu filme es ‘na marda. Ai pas d’enquera vut l’adaptaci’ dau « pitits suicides… ».

Vene mas de ‘chabar « lu vargier daus raubors… », que la Mela©, absenta per totaura, vos aviá balhat lu darnier de cuberta aquí (>òc), es ‘na meravelha d’umor, que los païsatges son estats descrichs desempuei las fotografias dau cibercaier de la Merike (>en, cat, fin).

Publicités

Voiatges – Herbjørg Wassmo

VoiatgesHerbjørg Wassmo, un libre tornat virat dau norvegian per Luce Hinsch. Antan, l’an passat, ne’n 2013, lu bilhet lu mai legit fuguet un sus un libre « japones », ‘laidonc, ujan, per vos far desprimar un pauc, passe a la legida d’obras « scandinavas »°.

Un bilhet sus un libre que tant dins los libres japones i a grán d’acci’ e que mai-que-mai, son los sentiments e l’aprentissatge coma un chamin de vita que comptan, tant aquí es parrier, la poësia ne’n mens, lu gris e lu fred en sus, un fred d’aiga, umid.

Ooooooóo ! Quò i fai pas bon ! E quela lordora dins l’aer se torna trobar dins lu libre.

Es un libreton de 4 racontes :

– Lu prumier es lu d’una femna que visita un lotjament. Sem coma ela dins chasqu’unas de las pieças°°, com’ela mai sos sentiments. Dins ‘quela chambra°° ‘la se resent entau, dins aquesta entau… Sem maitot coma los autres que visitan per quò que ‘la nos en ditz tras las peças°° visitadas.

– Dins ‘n autre i a ‘quela goiata que viu mai l’ombra de son anciana amija. La vita de las lesbianas, es ‘na suspausici’, la vita es un bocin de glaça que sòla la despressiu se montra°°° dins la mar de la vita, aquí ‘na tipessa vòu s’i ratrapar avant de ‘chabar coma lu bateu. ‘La sembla pas ‘ver los codís.

– Una istòria d’una tipessa que dessenha un tipe completament desconegut d’ela, duquau ‘la se fai passar per la femna, ‘la lu dessenha e ‘la parla coma sa granda conhada ad un endrech de sa testa.

– ‘Na femna conta las visitas que la recep sus son liech dins un cuòu de pitau. Un còp sa filha, un còp son ancian, una vetz dins la linga de la Sueda, ‘n’autra dins la de la Norvega, una vetz una bona amija… Una novela que sent la fin de vita.

Per iò far cort, dins los libres japones, las chausas que son pas dichas an pas mestier de iò estre, las son sos-entendudas, dins ‘queu libre, tot quò qu’es pas ditz deuriá iò estre, nonmas per far mielhs virar la gent.

‘Na bona legida, soladament se setz dreit dins vòstra testa.

_____

° crochete los adjectius entau « adj », non pas que vòle lançar ‘na mòda nouvela, mas perqué sabe pas vertadierament quò qu’es ‘n’obra « pausatz-aquí-‘na-nacionalitat-o-un-païs-o-un-canton ». M’enmarrone prò entau de veire sus la ouiskipedià, los trobadors e las trobaritz, tot-a-s occitan-a-s, alaidonc quilhs son d’un temps que l’occitanistan eisistava pas. Me diretz que la machinò-pedià es ‘n’obra nacionalista e fai coma sas sòrs, v-òc-es, beleu be. Per iò dire tot emb-d’una, ‘quò que me manha dins quel afar, es pas tant l’adjectiu que ‘quò qu’es conhat darrier.
°° non, res.
°°° un pauc coma ‘quela paubra Canabís Desverdida.