HORI Jasuo – Jornau de l’auvàri, dau tremoladís au Japon ne’n 2011

Qu’es lu prumier libre que prene lu temps de legir desempuei qu’aprenguí l’esperanto i a quauquas annadas d’aquò, e despuei que torne ne’n far quauques jorns dins la setmana.

Lu libre es mai-que-mai de bon legir perque qu’es un punt de vuda « de l’interior », adonc, l’istòria ‘riba sens estre passada per los colador de las virada, dau japonès ne’n anglès, de l’anglès ne’n francès.

La legida es aisada, e vesem aquí la granda soplesa de l’esperanto, que lu tipe rinja los mòts dins un òrdre desparrier « dau nòstre », sens res embarrasar dins la compreneson.

Dins lu libre, i a, malaürosadament, l’estatistica mauplasenta daus mòrts, daus despareguts, tòst seguida de las chifras de la radiò-activitat, mai tot lu desboiradís d’aqueu temps.

Per delaï, i a la vita d’aquela òme de 70 ans fai un « pendule » coma « l’estela verda* » per saber se qu’es se que pres dau tremblar o b’etot la terra.

Au mitan de la prima, i a daus tanka. Queu-quí, coma un omatge aus obriers dau nuclearí que resteten a lu pòste dins la turmentina :

Enviat lu messatge
« Siàia lu sauvador japonès ! »
Per son òme

Trabalhar dins lu dangier
‘Na femna mai un amor ‘catat

O d’enquera queu-quí per parlar de la gent, urosas de poder se banhar apres 10 jorns passats dins un centre d’acuelh :

Per dessur l’aiga chauda
3 faças barbudas
Dins lu cuveta dau banh.

Passada las sufranças
Fin-finalament, un esper arderós.

Dins tot aquò, fau pas obludar la jòia de l’autor, per eisemple quante eu parla que sens res per chaufar la meijon, quò fai 1°C, adonc, fau se mascarar ne’n ninja, son umor e son grand coratge.

_____

*L’estela verda es un simbou daus esperantistes.

__∴__

HORI Jasuo – Tertrema Katastrofo de Japanio 2011 – Taglibro

Mi lernis esperanton longe kaj mi rekaptas kursojn kelkaj vesperoj de la semajno. Estas la unua libro ke mi legas.

Tio interesa libro rakontas la katastrofon « interne ». La historio alvenas nin rekte, sen filtrilo, sen esti traveturita la ludoj de la tradukoj de la japana al la angla, de la angla al la franca.

La lego estas facila, kaj ni vidas tie la lertecon de la esperanta lingvo ĉar ofte, la ordo de la vortoj diferencas de la nia, sed tio ne estas ĝeno.

Sur la enhavo, estas, bedaŭrinde, statistiko de malaperintoj, de mortoj, frue sekvita de la ciferoj de la radioaktiveco, kun la tuta tiama konfuzo.

Pretere, estas la vivo de tiu viro de 70 jaroj, kiu fabrikas al si pendolon kun « la verda stelo » por scii tiel estas li kiu tremas aŭ la tero.

Meze de la printempo por veni, estas tankaoj. Ĉi tio en omaĝo al la laboristoj de la nuklea kiu restis en posteno en la ŝtormo :

Sendis mesaĝon
« Estu japana savant’ ! »
Al sia edzo

Laboronta en danĝer’
Edzino kun kaŝamo.

Aŭ ankoraŭ ĉi tio kiu parolas pri la feliĉaj personoj povi bani al si 10 tagojn post ilia alveninta en la centroj de akcepto.

Sur varma akvo
Tri vizaĝoj kun barbo
En la bankuvo.

Al suferantoj venis
Fine espero varma.

Sen forgesi la humuron de la aŭtoro kaj lia granda kuraĝo. Denove, tre bona lego.