Amor de luenh 11

Entau Rudel entend de’n prumier la parola, per lu ben qu’el n’auzi dire aus peregrins, eu entend los mòts li descrire la beutat mai qu’umana de la dama de Tripoli, e dau dit eu concep ‘quel amor fadart. Daus mòts eu fuguet amorós, de l’eimatge d’ela que chantan los que la vigueten, de lurs uels vuda, ilhs que de tant luenh raportan lur vision esblujida, la disen per lur vòtz. Per malandra la vòtz, de linga a linga, insemina sa pròpra linga, los mòts dins la bona reja fan l’eimatge, li fai l’amor. Disem daus amoros qu’ilhs son « pendus a las pòtas » e qu’ilhs « beuvan los mòts » de l’aimat. Lu dich dau apres recitar embelina, atrapa e nos pren, eu es lu messatger, eu fai assaber. De l’eideia de beutat granda-granda, Rudel s’escervela, e de’n prumier dau parlamens d’amor (daus mòts !), de la discutida qu’eu auriá coma ela, ditz-eu, qu’eu la viguesse. D’enquera daus mòts e l‘eimatge de bana, la vuda e l’esbrand qu’ela congreia. Amorós de la linga, que dins la bocha n’autres rotlam, mascham e minjam los mòts de la poësia, tot parrier coma se tasta e mascha lu vin d’aquí. Mon pair m’aprenguet coma s’escota, mai las nòstras papilhas, lu dich dau vin, çò qu’eu a de dire de se-mesma, de viva vòtz, dire a la vòuta de la gòrja de que qu’es non pas daissar parlar son estiqueta, per l’auvir desliurar sos sucs, sos tans, sas feuvras e sas sabors, per nos balhar lu parlamens daus sens, la verva de bona grisada, tu ò sabes, te qu’aimas tant lu Peiredon-Lagraveta. Lu vin desliura la linga interior, de mesma que l’amor. Rudel a sus la soá linga lu veren, lu lach d’alcòl, los mòts banhats de l’esperit dau vin, eu ‘pela la dama amors de terra lonhdana, amors de lohn, amors de luenh, eu la clama, eu la vòu. Perque los mòts nos tenen dins lu mesma temps despartits, eslunhats dins lu deser, dins un manca de sadou, lu contrarí de quò qu’ilhs disen, desiram gaitar la visi’ e estre vuts d’ela, far un coma ela.
Lu dich de la beutat li pren la set, la fam, li balha set e fam, eu marcha au mitan de la branda de creïa blancha, vai de talan embroncx e clis, sorne, e dins la possibilitat d’estre amorós, faça a l’orizont de l’estuarí, tornat e penchat vers alaï ente los ciaus , e l’aiga, li balhan la niblosa traça d’ela, coma ‘na granda femna de niblas coijada, giganta, estirada de tot son còrs d’aër, que degun pòt possedar, aus finfons de la terras nejadas de la Gironda lu ser, aquí ente sabem pus qui n’autres sem, a ‘quala eschala de « se » rendut, sarrat entre terras e aigas, vasa d’amors, de mòrt. L’amor de luenh entreduerm sus la Gironda, dins la linga gascona ente passan de las nivoladas de mòts, d’eimatges que poden pas estre dichs, virats. Blaia eisista p’un piau, Rudel pas mai, sei apres los inventats. Aime la legenda, per ‘chabar.
— Per ne’n ‘chabar, ‘queu càfe es fach tròp fòrt, duermiràs pas, rasonairitz.
— Vòle pas durmir, tasche de comprener ‘n eimatge. Que, per ne’n ‘chabar, eu se croset, viatge de guera, de fè. Eu pren un bateu de crosada, pauc segur, d’aquilhs que rencontran tempestas coma pirates coma pestas. Una vetz en mar, eu tomba malaut, eu es desjà malaude ne’n partant, malaute d’amor, de set, de fam. Degun pòt lu garir. Adonc ‘la ven vers se, eu agonís, e, dau temps qu’eu muer, ‘la lu pren dins sos braçs, dins la chambra. Mervelha de l’estrencha quante vos sarra çò qu’aviá de fòrma nonmàs dins daus eimatges de niblas, quante vos toscha lu còrs dau raibe. Miracle, se, que la mòrt brolha la vuda, torna trobar l’auzir e·l flairar.
_*_*_*_
manca 10 pajinas per aver la fin d’aquela « raibaria ».

Amor de luenh 10

D’un costat qu’es b’etòt ‘chabat (i a pus que 10 pajinas de virar), d’un autre, deve d’enquera me ‘restar 2 jorns. Afe, qu’es la vita.

Amor de luenh 10

Lu bac eriá ‘chafrat autravetz « Les Deux Rives », o sabez-tu ? Goiata, quante faliá montar dedins, ‘quò me gialava. Podem pas estre de las doas ribas dau mesma còp, apartener a dos mondes, en defòra beleu dau mitan de las aigas, a la mesma distança d’un bòrd l’autre, çò que me dissiá entre me-mesma, e de qu’es quela nau que porta dos noms ? Quel esmiralh de las doas ribas balha un eimatge de l’endevers, de l’endrech, d’entre los dos, impossible de desacatar. Eu convida, coma dins l’escritura, a trobar la fòrma que pòt pas estre, dau costat ente s’autres sem pas d’enquera. Dise : costat daus mots, ‘nar contre lu monde. Dau costat de Blaia. Dins la promessa niblosa de l’eimatge, l’autra faça de las chausas, apres eiperar. Per aver lu darnier mòt ad aqueu perpaus, contre lu mòt, bifadura, repentida, deslastrat, negaci’, una nivol de tornada bastit una vetz de mai, e tornar au mòt contre se-mesma per saber çò que ‘riba au « me » dins l’escritura, coma estre sus l’autra riba e me veire de la mesma faiçon en faça. Coma Rudel s’eriá fach crosat per « veire » l’amor de luenh.
— Pau Zumthor contava que ‘questa istòria de Blaia data d’un temps d’apres lu Rudel. Dos sègles passats queu monde de letra, daus jongladors javinhan per escrire las vidas* daus poëtas, biografias fabulosas, ren de segur dedins, legendas, racontas, e de la mesma faiçon s’escrigueten Evangèlis, Apocalispe, parolas e actes daus bons apòstres, chamjament de figuras sus dos o tres temas e reseus de motius bassez convencionaus, per res istorique.
— Mas me’n fote ben. Te parle daus mòts, d’eimatges progietats sus un mur d’una chambra, de ciutat coma de ‘n’ isla, te tu me parles de biais de dire istoricistes que l’om pòt concebre. Pausam aquí la vinha e las soás linhas de rason, vejem per un’ arabesca. Me plai a me que la legenda venguesse sus la linga coma « çò que deu estre dich », que la faribola balha rason au verai avecque son poder tirat de fuòcs magique. Flor orangier dau Liban e miau d’Andalosia, dins ton lach somnifère, son magias de ta mair per sonhar tas meschaentas durmidas. Tu veses : de que que nos fai viure, autrament que los contes ? Veiquí l’istòria : Jaufre Rudel de Blaia eria un òme de nauta noblessa, e prince de Blaia. Eu s’amorachet de la comtessa de Tripoli, sens jamai la veire, de per lu ben qu’eu ne’n auviguet dire daus pelegrins tornats d’Antioche. E eu composet sus ela mant’unas chançons, gentas melodias, daus mòts simples. E per aver jurat de la veire, se croset e prenguet la mar. Fuguet malaute sus la nau e conduch a Tripoli, dins una ostelaria, tengut per mòrt. E a la comtessa quò fuguet dich : adonc, ela ven a se, prep de son liech, e lu prenguet dins sos braçs. Entau, sauguet que qu’eriá la comtessa e d’un còp, recobret l’auzir e·l flairar, tornet trobar l’auvir e lu sentir ; e lausenjet Diau, lu merceget de çò qu’eu l’aviá mantengut viu d’aici a poder la veire. Entau fasent, eu morriguet dins sos braçs e ela, la le faguet enterrar dins la maijon dau Temple mai los onors. E puei ‘queu jorn ‘quí se faguet monja, per dolor de sa mòrt.
_*_*_*_*_
*entau dins lu libre.

Amor de luenh 9

Goiata, ‘anava coma mon grand a sa vinha de la « Mayre »*, non luenh dau pitit pòrt per lu bac, per i passar lu temps. Una terra de palun, au bot d’un chamin de peiras, entre daus plais de rondres vivas, per ‘chabar ne’n cuòu-de-sac sus las bergas. Jurte en faça de Blaia. Qu’es ‘na vinha de pauc. N’i a de melhoras dins los terrenhs de graves, mai naut. Quante disem mai naut dins lu Medòc, qu’es vint mètres au-dessus dau niveu de l’aiga, endevers los vilatges, Pojau, Beishavela, ente frutja la vinha daus grands vins. D’aqueu costat, am lu « Chasse-Spleen », e lu Peiredon-Lagraveta, lu pitit Listrac que tu aimas, as bel eime. Mon grand a ‘quela terra de la Mayre, eu ne’n pren suenh coma d’un vargier, crese que ‘la es la soá mai aimada, eu se plai alai. Eu i es ‘catat, sos lu figier i a un cabanon de buesc cubert de teulas, mai ‘na chaminèia per las grilhadas, e l’estable per lu buòu rosseu que passa quauquas vetz fna setmana sens tornar meijon. Dins ‘queu cabanon tot es vielhs, sens atge per mos uelhs. La vaissela esberchada, lu cafiron emalhat, los cuberts d’estam, e tot l’esquipament daus utils. Me damande çò que son devenguts. ‘Qu’es ‘na sòrta de Robinson, luenh de tot, entendem quitament pas l’angelus, que lu vnet portesse per aquí. Entendem mai que tot l’aiga dau fluvi, la moetas, lu motor dau bac, totas las doas oras. Sem pròpches de l’achanau, l’estèir**, i a un fossat. De la pompa a braç, ne’n tira l’aiga per los sulfatatges. Las mareias l’emplissen, lu voidan, d’aquela aiga clafida de limons, ocra e grassa, que gaina las canas. L’anguila remonta, la peschan mai daus sarments. Technica de pauc. Bota dins l’aiga un fagòt de sarments ficelats mai un pes, au fond dau fossat. La mareia monta, l’anguila s’i pren, ela aima s’i lotjar. Çò que fau far, viste e au bon momint, qu’es de levar lu sarment sens bruscar l’anguila, puei fau la versar dins un « toc »*, un cuòu de bidon talhat mai ‘na cisalha, los bòrds entau copats son per destornar l’aiguila de fugir, qu’es ‘na bestia sorniauda e liposa que ven de las mars dau luenh, ela es rusada. Los bons jorns, ne’n capturam uech o dietz chasqua vetz, tornam dins sa vinha, bracar o sulfatar, la mareia trabalha dins lu fossat, e, l’anguila grilhada qu’es fòrt bon, mai que tot persilhada e alhada.
Passí de long apres-mieijorn dins ‘quela Mayre, a far pas grand chausa, çò que daissa lu temps d’aprener las nivoladas. Se’n passa de las bonas, fau pas creire, de las simplas, de las malaisadas, d’autras son netas o b’etot brolhonadas de brimas, de las figuras de stile d’una granda audaça, de las gamas, daus borilhons totjorns parriers, la lurs redicha ‘resta lu temps, e còp sec, d’una galopada lu fan s’accelerar. Lu temps elastique fai s’aprueimar las duradas, las vitessas d’erpausicion mai lu temps passats coma las nivols. Lu questionament de las nivols se pausa dins l’einueg perque l’einueg charcha l’auvari. Dins la vinha m’einuje, ieu m’einuie, qu’es ‘na granda chausa per s’occupar. Am pus lu temps d’i pensar au jorn d’auei. Es-çò que t’einuje ? Badalhas.
— Crese que me fau d’enquera un pauc de som. Beves tròp d’aqueu càfe negre.
— A ! Me fases badalhar, qu’es contagiós. D’enquera un momenton. Me coije per terra de mon long, badalhe, m’einuie, aviaise la nivol. I a màs que dins quilhs cantons oceaniques, los ciaus son ralament voides, grand blu. I a totjorns daus còrs dins los ciaus apres se farjar, tant coma de las metamorfòsas, de las proceci’s, de las manifestaci’s, quante qon pas de las colonas, architecturas sodanas, esvanusidas e temples esbolhats. Dins l’einueg, ai mon teatre d’ombras e de lutz, e de colors. Pòde pas te dire quantben visquí de drama sus la scena daus ciaus, copet plejat, au plec lu còu brutla. Qu’es ‘na besonha de tombar d’eschina d’estre dins las figuras. Que, maugrat la granda eschala, los eslunhaments dins los grands espacís, far la mesa au punt per l’optique vos progieta rassís d’eiveniments celestes semblables a daus sorcelatges ; sem subordonats a totas aquelas vision. Veiquí que s’esvedelam dins los traucs, los gorgs, sens ò voler, dintram dins las fentas d’organes copilhats, vei-nos-quí apres nos raletar, apres grimpar daus emprunds, sem envirajats. Mas lu songe se pard dins l’òrdre e lu desòrdre que jamai ‘chaba, trasvira e miralha la vuda ne’n milion e milion d’esmiralhs, sens jamai que la linha de contorn se decida, riba instabla, que chamja lu fond, lu copa, minja lu trach, l’eschampilha per lu dessenhar pus luenh ; lu fach de ne pas poder ne’n traçar un trach net abasís l’agach, lu fai se reviscolar sens ne’n ‘chabar. Gaite, fase daus uelhs gròs coma de las prunas. Un einueg bra’e que ‘queu einueg de peiras eimatjadas dau ciau, quilhs escrupits, quelas venas de maubre mòu, sagnos, lachos, petada de coton, coma un solide liquefiat, bischadas de testas sus los còrs, aprene l’erotique de las nivoladas. Veiquí perque demore, perque reste. Prene coneissança. Lu viatge me’n montra pas tant sus los chamjaments daus còrs, cò qu’es enganas, passa-temps, auvarís dins las vudas, autant ò dire annonciaci’s sublimas. E tot aquò cor en direccig de Blaia, los vents son d’oest, aquò s’alonja vers l’est e fug alai, vers Blaia.
Me ‘proche quauquas vetz de las ribas, au cuòu dau chamin, dins las rondres. Sos los grand acacías sauvatges, trobam la roina d’una gara maritima, e son porteu de passatge a niveu rolhat. Tot aquò jamai serviguet, los ralhs son pas vengut d’aici ente aquí. Qu’eria estada ‘n’eideia d’engenhaire, beleu, a la desbuta dau sègle, per embarcar sus las gabaras los pinhiers de la forest, los poteus de mina o los madriers daus chamins de fer, o per far daus mechons, o per la celulosa dau pin, a Factura, ò sabe ieu, me ? La gara jamai fuguet ‘chabada d’estre bastida, ela aguet pas jamai son tech, mas, ela a la fiar pareissança dguna futura gara, entau, aura, dins sa roina. ELa es perduda, obludada a la broá dau fluvi, coma un embarcadament per totjorns mancat. Las grandas mareias d’equinòxi montan d’aici sos murs. Çaquela, l’endrech es pas romantique, melancolique pas mai, los peschors i an bastits doas cabanas sus pilòts, los chaçors de palombas i fan daus fuòcs de sarments, ilhs i minjan dau rasin raubat dins las vinhas, au pitit mandin, los amorós s’i balhan rendetz-vos. Mon grand pren un pauc ‘queu cuenh coma sa proprietat, que sa vinha toscha lu bòrd. Lu ser, avant de rintrar, eu fai ‘na tornada dginspecci’, ‘massa çò que la Gironda i pard, livrason de mareias, borriers, magres naufratges. Una vetz me tornet una catia mai los uelhs crebats, bela pescha. Eu ramassa de las botelhas, de las boitias, fna chambra a air, un ceinturon aus claus rolhats, la roba d’una femna coma laquala eu bilhet un espauralh. Una plancha d’enquera bona, una valisa d’osier, un penchen de corna, una timbala de far blanc, inventori sens fin de las epavas que demoran dins lu cabanon. Una vetz nejada, ‘quò fuguet un bra’e afar. L’ordinari semblava aus recuperaci’s daus plasticians d’art de pauc. Mon grand es pas un artiste, mas qu’es un recuparator, un borrier dau fluvi, eu garda. Aquò pòt servir un jorn, eu sap pas de que, verem ben. Segond se, lu temps es pas un merchand apres comptar, i a un monde d’avant l’obgier o lu produch, mentalitat vielha. Eu garda, eu repara, passa dau temps per adobar. Non pas per embaumar la vita coma sacrada dau despotari moderne, mas per far servir d’enquera la valor. Qu’es una leiçon de chausas, un punt de vuda. Tot parrier que la poësia repolica los mòts parduts. Aimava qu’eu siguesse restaurator, inventor dun biais d’usar.
De las vetz, dins lu trauc au mitan daus roseus, un bocin grand deschirat dins la verdura, apercebe Blaia, pausada sus l’aiga. Città sul mare, la ciutat blancha sus sa riba de’n faça. Sens dobla vuda, sens jumelas, la vise. Trauque. Raibe la ciuatat miraudiosa, estranha, un temps avant d’aver legit Rudel, ‘la es desjà miratge, e quò, d’enquera avant d’aver vut a Sienna, Città sul mare. Ela brandòla sens decidar dintra las aigas, las nivoladas. Ela flota bela coma ò fan las nivols, pas pausada, suspenduda sus ‘na linha de miralh lu long dau fluvi. La Mayre es un endrech per la viticultura, mas i aprene, de ma nautor, coma se boiran las valors, d’aici, d’alai, dau monde verai au eimaginat, e coma passar de l’un a l’autre. Sei d’aquesta riba, ela es de l’autra, e dau còp, avant de coneitre la fotografia, sabe coma fan per s’oppausar lu positiu e lu negatiu, lu blanc e lu negre, lu jorn e la nuech, ton lach e mon càfe. Coma la pareissança dau monde s’inversa, çò que fai la fotografia. ‘Quel alhors, quel autre simetrique, lu mesma e son contrari. L’autra riba m’apella, pròpche, luenh, ela desira que i anesse e s’inversa au momint ente arribe. Podem pas estre sus las doas ribas de la mesma vetz, e malur a la persona que rencontra son doble o se pren per son eimatge !
_*_*_*_
*entau dins lu libre.
**« estey » dins lu libre.

Amor de luenh 8

Vejam Rudel, perque coma mon grand, qu’es question de se. Eriá ben nècia de lu pensar païsan sens ‘na linga pròpria, se grandisset a mos uelhs d’einnocenta de dire, dins sa cosina, los vers de son veisin Rudel. Mas beleu mai, Rudel devenguet de nòstras gents merces lu grand, çò que l’escola n’ensenha gaire, ‘quela parentat d’arma, en defòra dau sègle, lu milenarí, quela permanença d’estre, de parlar, laquala forja un patrimoni de charn, de vòtz, e Rudel me devenguet parent d’en faça, per adopci’ de l’autra riba. Perque, de la fenestra de la p’ita chambra ‘bilhada de lambrís, ‘gaite la soá vila, città sul mare, e la freula barca dau viatge qu’eu faguet, crosat, per l’amor, dins sa linga, dau « dit » daus romieus a la tornada d’Antioche. Blaia m’envibla de sa legenda, blancha sus sa riba de’n faça ; dau seu amor de luenh. Qu’es un mirage d’estiu, dins l’encastre d’una fenestra. Veiquí coma se forman nos linhagtes e nòstras cartas personalas. Veiquí coma i tròbe mon chamin : i es crosadas de las linhas. Que i a doas biais d’estre sur lu fluví.
Dins lu sens que vai l’aiga, anem cap a la granda aiga ; de biais, ‘nem vers Blaia. Dins un sens, lu païsatge de l’estuarí tira, sos la libertat daus ciaus, sas linhas d’eschapada. Elas van sud-nòrd vers l’avau atlantique, l’aiga coija de las apchaduras sus las franjas de roseus gris, traça, trach que vai mai large de las islas, esbarburas d’incra rossela, linhas nejadas per la pintura a l’aiga de las ribas de l’autre costat, e la de l’orlutz dau litigí, que tremola dins lu pimpilhonadís de las brumas, plejadura virtuala. L’uelh, au luenh, s’afana e se pard per far segre dins los mondes imaginarís, qu’es d’alhors ‘quela ‘pelada que emporta Rudel, es a l’origina daus progiers de viatge vers Guadelopa e Martinica, vers Maurici ente s’entraupa lu paubre Baudelaire. Admete la convidaci’, qu’es ‘na fòrma dau raibe. Mas me, dins lu segond sens, prene lu raibe dau biais, l’anar e lu tornar dintra las doas ribas. Qu’es un voiage pitit de far lu vai e lu ven, sens aver la vira, pauc aventurós ? Veire. De la fenestra duberta vers l’est, vers Blaia, encontre ma linha d’eschapada ortogonala a la de l’estuarí, trauca. Coma dins ‘n esmiralh, las ribas inversadas, Blaia es mon autre costat dau monde, l’autra linga de mon grand, païsatge sos lu païsatge, son ranvers ‘catat. Qu’es ‘n’ istòria de mòts, d’eimatges.
— Desire me far chaufar un pauc de lach coma dau miau e de la flor d’orangier, famós per trobar lu som.
— V-òc-es, vaque, me vau me far un bon càfe negre. Vei, aime mielhs la pita traucada d’un quart d’ora que non pas un viatge de lonja traversada, ela me balha l’abisme daus espacís pensats, bòrds a bòrds, ben mai grand que tot çò qu’es luenh.
*_*_*_*_*
E coma lu trabalh comanda, nos tornarem trobar dissabde.

Amor de luenh 7

Que las mareias reboiran ‘queu paisatge, a l’endrech, a l’envers, segond lu balanç de las oras, d’anar-tornar eu ten son relòtge per marcar ‘na permanença, mai beucòp d’amplor, jamai lu mesma temps totjorn tornat fach, flus mai reflus, païsatge inverse. Aime maitot que ‘queu triangle de païsatge ‘guesse au nòrd « une pointe de Grave », vertadièra flecha endevers la granda aiga. I a un quauquares de greu aquí, ben mai que las mans dau meu grand, mai que mas cartetas localas, de l’I.G.N. o b’etot de tela cirada, quauquares de maugrasent e austere, que balhariá pas la retirada de iò vieisar coma un chause cultivat, saví, de las linhas de vinhas tiradas a la faiçon de las linhas daus escoliers, d’una escritura fòrt sabanta sens negn aver l’air, de las pajinas de biais de far sans bargassar, un païsatge a la nautor daus òmes jos luquau se pausa un autre païsatge. Eu duerm pas, eu velha, duermes ?
— Me torma ‘pelar de Blaia, ente am ‘guts un rendetz-vos d’amor dins los prumiers temps. Qu’eriá la davalada, ‘viam pres ‘na chambra dins un ostel sus lu fluví a la ciutadela e, au pitit mandin roge, viguí, sens botjar sus l’aiga lena coma de la cresma, daus peschors au carreu. I aviá maitot ‘na p’ita gara maritima, l’an esbolhada, te ne’n sosvene ?
— Òc, e de la plaça d’Armas sos los platanas, que damandetem ad un badaud de far ‘na fotografia de n’autres. Apres l’amor, ‘quò m’estonava, eriás de sautar dins la sala d’aiga, coma se n’autres ‘viam fach quauquares de brenos.
— Non pas, qu’es la fauta de ma mair. Sei ros tan coma ela, tot parier per l’ainat dau Pitit Pocet, le Rosseu. ‘La disiá : sentes lu rosselos. Sabes, qu’es ‘na vielha istòria, aquela odor suspicionada daus rosseus. Ma mair deviá ne’n patir per ela-mesma, ‘la pensava a de las chausas terriblas mai ‘questa odor fòrta e sensuala de las femnas rosselas, me damande coma ‘la fasiá coma mon pair, avant las dochas e los banhs. ‘La m’aprenguet a aver paur per me d’aquela odor de mon còrs. Cranhiá que tu sentes quantben eriá ros, me gieitava sos la docha per tornar fresche, sens odor.
— Aime l’odor de ton còrs, e ela es pas tan roja qu’aquò.
— Rossa, qu’es l’auba qu’es roja.
— L’auba es rossa, la luna ela-tot, coma la femna nuda. Antau te sosvenes dau fluví lu mandin, suau. Eu pòt estre parrier quante la mar s’entorna, aquò dura gaire. Qu’es un momint d’una granda beutat, arestat, sabem pas jamai çò que vai se decidar dintra los amas de las aigas apres botjar, dins ‘quau sens, sem a la puncha, la froncidura, a la contestaci’ subrenauta e res arriba, los quite diaus an pas lu coratge de bufar e la lur colera, adonc, d’un còp, banleva la mareia, gròssa e lenta, e una vetz de mai viva, ela fai virar lu païsatge dins son entier, eu se colena, crochetat a sas berlas, charjat de sas islas. ‘Queu païsatge se mòu, ò vesem nonmàs si restam. Fau demorar suau per comprener lu movament.
Qu’es estranh, veses-tu, ‘queu païsatge de fluví, la palma d’estuarí, l’orlutz badant sus la mar granda es ‘na convidaci’ a se desplaçar, au viatge, a ‘nar viure alai, mon enfant, ma soeur, e ‘queu païsatge m’aprenguet res, me donnet pas lu gòst per pertir, daus voiages. N’aime pas pertir, aime mielhs demorar. Restar longtemps. Dins los endrechs de ma vita, aime estre restada, aquò me montra las semblanças dau chamjament, coma la mòrt espera. Qu’es d’aquela faiçon greva que te parlava, ela es facha de vagas vivas, d’aiga purida. La mòrt trabalha las ribas, de p’itas bulas rebulen, creban la surfaça de las gaulhas, a mareia bassa, las auvissem crebar dins la bruma quante aprueimam de las ribas, l’odor se planta aquí, la daus charniers, de las purituras, la mòrt pren l’alen, sanguta, ela se tòrç sos la peu lusanta, ridulada de traças, de pititas vagas immobilas, ela se tòrç e se floca dins los rebolhidís lipós, jaspissós, per plare maitot, ela a de las embraçadas molhosas aus uelhs, de que ne’n crebar de malensònha, per ‘quò non, eu es pas risent ‘queu païsatge. Qu’es çò qu’angana, de veire, per lu naut, las vinhas tracadas mai ‘na règla geometrica, se creiriem dins un païs de drecha rason classica. Per dire verai, pertot sauta l’arabesca, a l’eschala reducha dau païsatge. Veiquí quò qu’aprenem, per pauc que demoram un temps. La fuelha de vinha es sabanta d’escrituras d’arabescas, sa còça es tòrta, eissotada coma la cròtz dau Gesús, e sos fagòts aus nois de sarments secs l’ivern. Qu’es de l’arabe que ven aquela p’ita linha, orlada dau dobte, dau turment, de l’ombra sos la bruladura dau solelh, aquí la linha bat l’antifònia, se tira d’aquí, ela s’indisciplina e se crocheta dins la corba romana, e au chant gascon daus trobadors, que ruela. Qu’es lu perque dau viatge dau Rudel es rason tan coma maurason, folia e saviessa, e grand joi, mon amor.