Filme d’estiu — « Gentas ad en crebar »

Coma tots los ans, la p’ita ciutat de Mount Rosa, dins lu Minnesota es per elegir la goiata que vai la repersentar regionalament e beleu nacionalament au concors daus perfums Sarah Rose.
Ujan, la regenta dau concors es ‘n’anciana Miss, que sa filha se persenta ela-tot. Una goiata que los pairs an jamai dich «non »… a res.
Ujan, i a ‘n’esquipa de television apres far un documentarí sus lu concors. E dins un documentarí, beucòp de monde pòt parlar.

I a mas doas possibilitats per las goiatas : ganhar o estre tuadas !

Un fòrt bon filme per rire d’aquilhs concors. Dedins, vesem coma es chausida l’esquipa daus jutges, las esprovas per reüssir. Coma sem « dins un documentarí », las scenas son montadas d’un biais tau que la poliça per eisemple, passat la prumièra mòrta, son còp-sec aquí de nos balhar las resultats de l’enquesta, perque ne’n fagueten una.

Un vertadier juòc de massacre sus fond de cotilhon.

En defòra de l’istòria, son los personatges plantats, tant los prumiers ròtles que los seconds, que son de veire.

  • Titre originau : Drop Dead Gorgeous
  • Realisat per : Michael Patrick Jann

Filme d’estiu « Se mocar »

Second filme que pòt se daissar vieisar un ser d’estiu « Ridicule » dau Patrice Leconte.

L’istòria :

Un jòune baron, lu Gregoire Ponceludon de Malavoy, marcha a Versalhe per i encontrar lu rei, Loís lu quinzesme, aquò per i damandar de que menar los trabaus per sechar las molheras salas de la Dombes. Per ‘ribar au monarque, i a un sòu chamin : far rire la cort de per l’usatge de son esperit.

Entau fasent, qu’es se mocar daus autres… jurta beleu trobar un pus fin que se.

Viguí ‘quela comedia ne’n 1996, e p’unas marcas dau temps, mai-que-mai passadas las votaci’s dau desbut d’annada.

Es bon per rire, e maitot, eschivar d’estre de las vetz tant « ridicules » que los que se sonjan regentar lu monde. Quauquas annadas apres lu temps dins lu filme, i aurá la Revoluci’ :

E per lu plaser, emai lu filme siguesse ‘questa vetz ‘na marda, un bocin de la cort :

Filmes per l’estiu – Saussiça de bana

Dins l’immòble ente sei lojat, reussiguetem de far la nòstra « serada daus vesins vesinas ». Per dire verai quò fai ‘n’annada que regularament fesem lu jornau, ma coma ‘na veisina. A la desbuta, quò se parlava « becana », puei « borriers » que ‘la trabalha dins ‘queu domení, puei, veiquí pas que a la prima, ‘la descubret que fasiá de las porjecci’s chas me. De las porjecci’s de filmes, ‘netz pas sonjar a de las chausas.
E, ‘na vetz tornada de la Quirguizia — Kyrgyzstan, Кыргызстан & Kyrgyz Respublikasy — Кыргыз Республикасы — mai son amic, vei-nos-quí apres parlar dins la cort de la peirada, e dau gris d’aquela peirada maugrat ma jardinièra de basilic. Disí qu’aimariá be i far ‘na porjecci’ fna nuech d’estiu, entau, mas per lu monde de l’immòble, emai siguessem que 6 boitias a letra.
« V-òc-es, as rason ! ‘Vendres entrant ?
— Òc, brancha l’ordinator, lu projector, taparem dins mos filmes e verem be.
— Vau iò dire aus vesins, a la vesina. Verem be. »

De segur, qu’es lu temps de las vacanças e fuguetem que nos 3, mas, l’eideia nos ‘trapet e tornarem ò far a la rintrada de setembre.
De filme, ne’n visetem pas, faguetem ‘na serada diapositivas sus lu païs Quirguiz, sas planas, sas iórtas, sas montanhas, apres ‘ver fach lu jornau.

Dins la lista daus filmes, i aviá los que vau ne’n parlar un pauc aquí, lu temps de l’estiu.

« Sausage party — saussiça de bana »

L’istòria es la daus produchs de subremerchat que se pensan poder estre chausits per los diaus « consomators » e entau fasent, arribar dins lu per-delai. Demest los produchs, i a las vedetas sos la fòrma d’una saussiça que sonja un jorn poder bicar ‘na briocha. Un « baguel » jusieu, ‘na « pita » musulmana, una « taco » lesbiana e ‘na peira de lavament van estre dins lu juòc per entau dire.
Mas ‘queu monde qu’espera la « vertat » vai estre desboirat per la mauchaënça d’un topinot de motarda.

Sabe pas se v’autres atz auvits parlar de l’escandau dau filme, me songe que quò es pas tant per la sauça alamanda qu’aima pas los « jus », o los problemes de l’Orient-mejan… non, quitament pas per la pertida de chambas a la fin dau filme, non, me songa que lu filme es prò fin, per los integristes religiós, sur lu fach de l’invenci’ daus diaus per ‘catar la vertat.
E pòde pas ne’n dire mai per pas publibesilhar la chausa.

De segur qu’es pas totjorn fin, mas qu’es de veire e tornar veire perque darrier la vulgaritat, de las chausas son dichas sus nòstre monde, lu nòstre biais de viure, la societa merchanda.

Lu venerat W.

Dins la Birmania daus jorns d’aüei, un monge bodiste, lu « venerat W. » enfeura fortadament la politica dau païs. Anar l’encontrar qu’es s’aretrobar au mitan de l’òdi e dau mesma biais, avieisar coma l’islamofòbia e los perpaus ronhòs se mudan ne’n violença. Pertant, sem dins un païs que mai de 90 % de las gents son bodistes, ‘na creiença farjada sus l’eideia de patz.

Veiquí per lu fiu generau. Lu filme es de veire, segur. Perque i a de las mecanicas que sautan un jorn, e quante lu terranh es preparat, las granas de l’òdi pòt frutjar. Mai d’una vetz, i a la comparason coma un certan Adolf, emai comparason siguesse pas rason, quante i a ‘n’amassada que bota lu fuòc ad un estre uman… mai daus monges au mitan.

Lu pertrach eisplica un pauc l’istòria « recenta » mas pausa lu barrador sur lu fach que la Birmania fuguet colonisada e que, passat la liberacion, gran res fuguet fach per la minoritat musulmana « importada » per l’ancian colonisator. ‘Tenci’, au lendeman de la guerra, los Rohingyas ‘vian los mesma drechs que los Birmans, la diferença se faguet sus dos punts, la possibilitat qu’i aguesse dau petròli lu long d’una còsta maritima e sus la possibilitat d’una « independança » — ‘qu’ilhs dos punts son ‘pelats dins lu filme — !

Passat lu pertrach dau tipe, i a d’autres monges importants dins lu bodisme, mai-que-tot, los que faguetan la revolta i a 10 ans d’aquò, e qu’ilhs-quí son oposats aus perpaux dau « venerat ». La parola es maitot balhada aus repersentants de la minoritat Rohingyas, d’associaci’ per aidar lu païs.

Quante disem Birmania, pensam Aung Sam Suu Kyi, e aquí, qu’es beleu lu punt de vuda que fai fauta, emai quò se parlesse de la conferença per far s’encontrar tots los chaps daus gropes — conferença que s’achabet pas per la fauta daus Rohingyas ‘questa vetz —, que la Pretz Nobel es « un pauc muda » sus quel afar.

Hokkaīdo, passar l’ivern mai ‘na becana

Aime pas tant qu’aquò los filmes documentaris sus daus viatges. Tant ne’n legir l’istòria quò vai, quauquas fotografias perque non, mas los filmes en defòra de quauques luòcs que sei segur de pas i pausar los pès, los filmes me fan venir de las gelosarias dins la testa.
Mas, dintra las doas sceanças d’un apres mieijorn de filmes japonès (>lm) ai encontrat l’amija d’una amija d’una amija que me parlet d’aqueu documentari.

Hokkaīdo, passar l’ivern mai ‘na becana

Correr lu nòrd dau Japon montadas sus de las becanas es lu pariatge un pauc fòu mai luquau la Florença de bana coma la Silvia se son montat la testa.
Aidadas de 360 claus per peneus, elas van minjar de la glaça dins l’isla d’Hokkaīdo, sens obludar que la finalitat es d’encontrar de la gent, mas mai-que-tot, d‘apercebre las gruas dichas Tancho apres dançar.

Lu filme es cort, 42 mn, bon d’avieisar un jorn de plueia ‘companhat de gasteus — mochi meijon — e d’un bon tè chaud.
Vau pas publi-gaschar la fin mas las goiatas an ben dau coratge de pertir correr lu monde entau a la charcha de quauques raibes perduts, subretot quante lu prumier eimatge montra un messatge dins l’estile « fau pas comptar venir l’ivern, i a de la nevia, quò fai fred e las veituras van vos esbolhar. Sauv de chamjar la sason de la vòstra visita, i a pas mestier de far ‘na responsa ad aqueu couriel ».

« Apercebre ‘na grua, qu’es 1000 annadas de bonur »

quò-ditz un proverbi d’Asia.

Hokkaido, défier l’hiver à vélo — Un voyage audacieux et original.
Per ‘chaptar lu filme, pichatz lu liam (>fr)