Happy Yule-tide !

Un torna z–i ! I a 10 ans, aviá escrich aquò :
~~oOo~~

Coma sem lo jorn dau solstici, los dius noveus dins la vita moderna fan la pròva de lur ineficaçitat.

M’esplique dins queu bilhet.

Dijòus mieijorn, mon collega lo mai a dreita me fai la morala sus lo Nadau que ‘ribe leu. Dise me que Nadau es ‘na recuperacion d’una anciena creiença, n’i a que legir la bibla per veire que quo es colhon. La recuperacion au jorn d’auèi per los merchants de merdas chinesas es lo temonh de la novela creiença dins la divinitat moneda que los iper-super-mini-merchats ne’n son las catedralas-gleisas-chapelas. Coma me ditz que sei respectuós de ren, per aver la patz li ai tornar dire que dins las gleisas, las verjas, los Gesús e tots lu reste son ren de mai que daus bocins de plastre, segur, talhat ne’n fòrma de vierjas, Gesus, e tot e tot, mas quo es dau plastre, ren de mai.

Paubre pitit, aürosadament que la pena de mort n’exista pus, perqué, un pauc mai e l’esperit catolic de fraternitat me visitava jos la fòrma dau coteu de guilhotina. Per lu calmar, li ai contat ‘questa istòria :

Una vetz, i aviá dos monges perduts dins ‘na tempesta de nèvia. Lu pus vielh diguet :

« Veiquí ‘na chauna, ‘nem i durmir per la nueit. Troba de que nos ‘lumar un bon fuòc. »

Lu segond charchet dins los alentorn e trobet res. ‘Laidonc, lu vielh disset :

« Es pas tant greu que ‘quò. N’autres vam estre acialats de la nèvia, ‘nam brutlar aquela statua dau Budhā. ‘La nos chaufará la nuech.  »

Lu jòune protestet, qu’eriá brutlar lu Diu©. Entau fasent, lendeman mandin, se desvelheten. Lu jòune aviset lu vielh après farfolhar dins las cendras.

« Perdequè fasetz ‘quò ? »

«Maucresent que te ses, quante un Budhā murís, son cur deven un diamant, e ne’n trobe p’una traça. Afè, sem vius tots dos d’aver fach un fuec ; deguetem far brutlar nonmàs dau buesc ».

Divendres

Sei ‘nat far quauques pervesions dins un minimerchat, dins lo raijon daus chocolats tendencia graissa ganhonosa, i aviá un tipe que credava sus ‘n’autre :

« Dieu le voit que tu as regardé les « Mon Cheri© ». Il le sait qu’il y a de l’alcool dedans, tu vas aller en enfer ! »

E ben visa me quò, es pas un banturle lo diu daus evangelistes (evangelistes benleu, aviá pas mon mesuror de la conaria per saber).

Dissabde

Lu jorn de bujada, monsur Hassan ven per causar un pauc emb de la gent e se far paiar un cafe. Queu dissabde, boite un pauc, me ditz :

« Je comprends pas, je fais mes 5 prières, j’ai fait Ramadan et pourtant je suis tombé du trottoir… »

Ai manquat dire que los antibiotics, quo es pas automatic, mas bon, l’aime ben queu pitit vielh, ai paiat un cafe e l’ai plangut. Oc-es, ai un cur.
Sus lo chamin dau retorn, lo tipe dau cafe crestian (costat secta, lo tipe es virat de totas las organisacions catolicas de la vila) se far prendre sa veitura per la forriera.

« Nòstres pairs dins los ciaus, restatz-i, restarem sus la terra que pòt èsser tant brava » J. Prévert.

Mas la dimenjada era luenh d’èsser ‘chabada e zo sabiá pas.

Dissabde ser, ‘nava dins los bòscs veire se lo lop, mas non, quò fai freg, adonc anava chas mon ancian amorós per rencontrat son noveu. Avem parlats un pauc, de tot de ren, subretot de ren, quante lo noveu me ditz :

« – Tu es vegan, un gardien des plantes !
– Quoi ?
– un vegan ! ! ! »

Non, vene de la terra e sei vegetarian. Am pas pro daus mots francès o occitan, fau se definir emb daus barbarismes…

E ‘quí lo tipe me damande se sei pacan (totjorn d’usar lo mot anglés « pagan » per lo « païen » francés). Ai pas ‘gut le temps de m’esplicar que mon ancian li damanda d’anar querre lo margaud defòra. Ne’n profita per me dire que bon, lo noveu parla la lenga daus textonets, mas qu’eu l’aimava ben maitot e me faliá pas me mocar. Ai preferat tornar chas me aprep m’estre fach esplicar un pauc lo paganisme (quò dedins, los gais son los gardians de las plantas e daus aubres) e que queu dimenc es la festa de Yule-tide o b’etot festa de Yule, lo nom balhat per queu bilhet.

~~oOo~~
Publicités

Parlar dau temps

Sos la chaumassa,
Parpalhon boira las flors,
Pro per far ventar

-!-

Legir lu Budhā
Pont-ralh de Rocha-Ròtla
Faulas e semblants

Mai un mechaënt juòc de mòt sus la p’ita ciutat de « Faulas ».

L’eimatge es estat tirat d’aquí (>fr)

_____
Et pour les francophones qui passent par ici, l’adaptation du second :

Lire le Bouddha
Viaduc de Rocherolles
Folles illusions !

En occitan, il y a un jeux de mot sur « Faulas » qui veut dire « fables », « Faulas » es le nom de la ville de Folles, vous pouvez consulter le site du tourisme en Nauta-Viena (>fr)

-!-

Per trobar quauques haiku analisats, espelhats, copilhats dins tots los sens per ne’n tirar, ne’n comprener l’eime, fau ‘nar sus :

-!-

Marcha ò far

Lu darnier « conte zen » dins un postage qua’iment automatique, lu temps de l’estiu.

IMG_0265.edit1
St Junian — Lemosin. ‘Na meijon sus lu chamin de la gara.

Un jorn, un monge diguet au Zhaozhou (Jōshū) : « Vene d’intrar dins la comunautat dau vòstre monasteri, vos pregue, Mestre, de me balhar ‘n’instrucci’. »

Zhaozhou li damanda : « Mangetes ton bolhon de riz. »

« V-òc-es » quò disset lu monge.

« Adonc, marcha netiar ta sieta », diguet Zhaozhou.

Ad aqueu momint, lu monge ‘guet ‘na desbuta d’esvelh.

Mon pas far ‘na virada de la stança e/o dau comentari, vau vos balhar la referença dau libre.

Wumen Huikai « le passe sans porte », 48 koans daus grands mestres dau bodisme Chan—Zen.

Ni l’esperit, ni lu Būdha

I aguet quauqu’un per me far la remarca que, la setmana passada, passí d’un diau ad una planeta, çò qu’eriá sinha d’un desboiradís dins ma testa. De segur, sei pas sens saber que Mercuri — Ermès — Viu Argent per son chafre dins lu domeni de la chimia, es lu diau daus viatjors, daus merchands e adonc daus raubors.

E jurtament, ‘quela dimenjada de fin de julhet fuguet l’enchaison de veire coma l’eideia de laïcitat fuguet raubada per los totalitaristes d’eistresma dreita de bana coma los religiós tant catolistes qu’islamistes, dau ‘vendres au dimenc, quò ‘restet pas, los uns chas los autres.

« Sem tots apariats » digueten ‘quilhs merchands de creiença.

Segur qu’ilhs binan de consent contre los maucreisants, e per iò dire tot emb-d-una, me sente visat quante « l’unitat novela » obluda volontarament la possibilitat de « ne pas creire ».

Mas, setz pas ‘quí per vos pardre dins las forchas de ma cerveletoneta. Vau balhar lu cas public dins lu « zen », la seria de l’estiu :

Un jorn Font-dau-Sud fai la visita au mestre Nirvāṇa-daus-Monts Baizhang.

Zhang li damanda : « Los savis an-t-ilhs ‘na doctrina que jamai erpauseten dempuei los ancians temps ? »
Font-dau-Sud : « V–òc–es. »
Zhang : « Quala es ‘quela vertat que jamai fuguet erpausada ? »
Font-dau-Sud : « Ni l’esperit, ni lu Būdha, los estres nimai. »
Zhang : « La diguetetz. »
Font-dau-Sud : « Ò montre entau fasent. E vos, Mestre ? »
Zhang : « Sei pas un grand òme dins lu saber : coma porriá-ieu saber que ‘na vertat jamai dicha eissista o pas. »
Font-dau-Sud : « Comprene pas. »
Zhang : « T’ai desjà dich pró de chause. »

_____

Stança :

De tròp tener compte de tot porta tòrt a la vòstra vertut,
Res dire es fòrt melhor
‘Nar segond las vagas de la mar granda :
Aquò porrá jamai vos estre balhar.

Lu baston per essunhar lu bren.

Aviá parlat de far un bilhet « zen » los dimars (>lm), mas apres los eivinaments d’ier, me songe que non pas lu jorn dau diau de la guerra vau mielhs iò tener lu jorn de la planetoneta la mai propcha dau solelh, per iò dire autrament, de la lumira, la granda lutz celesta.

Auëi, la metafòra dau baston a sechar la marda.

Un jorn, un monge damanda a « Pòrta-de-las-Nibladas » :
— De qu’es lu Būdha ?
— Un baston bon per essunhar lu bren !

Lu comentari ditz que « Pòrta-de-las-Nibladas » ven d’una familha paubra e que quò li es mauaisat de preparar quau que siàia, quitament un repas per los minja-raiças. Dins lu movament — lu karma dau bodistes — eu fai venir lu baston per essunhar lu bren. Qu’es entau que sa pòrta ten dubrida e qu’eu ancha son escòla ! Un eisemple beu de la faiçon que la lei bodista frutja e davala.

Nòtas personalas :

1 — Lu baston eriá l’aisida usada dins las aisinas dins los temps vielhs. ‘ Questa tecnica eriá la daus monasterís d’Inda (lu canton ente sautet lu Būdha es en Inda uei, pas luenh dau Nepal) e fuguet presa apres per los chinès ; qu’eriá lu mesma utils chas los romans e d’autres de per lu monde.

2 — Un autre monge ben avant, lu Lin-tsi o Linji, empleguet aquela metafòra per montrar que i a pas de diferença de far dintra daus obgiers « de qualitat » e d’autres, per causa que l’esperit bota totjorn tot dins de las tiretas, jutjats chaulhats o desonorats.

3 — Essunhar o sechar son desparriers dins lur sens de s’eissurir. Los dos prumiers verbes parlan dau fenomena — un baston desjà usat per sa fonccionalitat —, empleguar lu second qu’eriá parlar dau principi — damandar a la natura dau Būdha de nos netiar — per se-mesma. De segur que segre la via es bon per « se netiar » mas fau mai que la volontat.

4 — Coma aimariá veire las autras creienças parlar de lurs profetes coma d’un baston a marda. Afe, veiquí lu teiste per los francilhons :

Un jour, un moine demande à Porte-des-Nuées :
— Qu’est-ce que le Boudha ?
— Un bâton à sécher le bran.

=o=