Lu long d’una colada de peiras

Un tota p’ita carta postala per balhar de las novelas, lu temps de daissar la França per lu Lemosin. Autravetz, par far passar la becana dau domení de la linga d’oïl a lu de la linga d’aur, prenguí desjà la rota d’Esgolesme(>occitan-rapieta), passí per lu nòòòòòrd au despart de Lussac(>occitan-rapieta). Ujan, desirava ò far per la Sostrana, puei, copí un pauc dau chamin per pertir d’Embasac, e fin finalament, per causa que las previsi’s meteorologicas erián nonmàs bonas per ‘nonçar « ‘na chaumassa bela », redusí d’enquera ma rota per far Belac jurta Sent Junian per las p’itas rotas… daus monts de Blom (e dins mas reiberias, lu long de las peiras levadas et daus desboiradís de rochas).

Francophones perduts ici, une version dans votre parler est disponible ici (>fr)

Los trens

Vòle pas far ’na costuma de m’esjaçinar contra l’ancianna companhia daus chamins de fer, mas, per prener los trens, aquò deven de mai en mai malaisat, e dins d’estranhas condici’s.

Orleans → Tors

Dins un tren de la region, que fau pus dire entau desempui qu’ilhs son estats chafrats « Remi© », beleu per « regional’ efficiency modern inteligence ». E fau balhar lu jorn, e fau balhar son atge — vòle nonmàs i pausar mon cuòu, pas un calendier — fau pas dire qu’atz una becana, autradament i a pas de trens — qu’es pas ‘na conaria — sauv que dins los pitits trens, las becanas son per viatjar per res… E forçament lu tipe que vai pas ben, perdon, « l’agent commercial de la SNCF », un mestier que sembla un pauc coma far lu conselhier dau bon-minjar dins un minja-marda, afè, lu tipe es aquí per vendre dau tegeve, dau temps ganhat, de la rapiditat.

Finalament, lu tren eriá a l’ora, i aviá pro de plaça per las doas, puei cinc, puei tres becanas, que quò monta e davala tot lu long dau chamin « la Loire à vélo ». Degun se toschet o anet prener l’alen daus autres per pas ‘trapar la Covid.

Tors → Peitius

Dins lu mesma tren, que per la magia de las annoncias passet de « Rémi » a « reseu Novela Aquitana ». Zò sabe que davalí quai l°3, anguí veire ente eriá mon segond tren, qu’es de dire, quai l°3, mens de 5mn. E contrarament a çò qu’es dich un pauc pertot, degun passet netiar lu tren. Coma me sieití a la mesma plaça, poguí veire que los très papierons gietats erián totjorn aus borriers.

Adonc l’afar de la desinfecci’, que fau res toschar… coma mai d’una vetz, beucòp de pareissanças, pauc d’actes.

D’enquera un chause, i a daus perpaus tenguts dins lu pòste, coma « fau prener las becanas », « i a de las plaças dins los trens », « n’autres an trabalhats »… Un dimenc de congier, i aviá màs 3 plaças, per 7 puei 9 becanas. E lu monde qu’erián sieitats dins l’espací erián dau monde qu’aurian poguts montar dins lu compartiment per daissar los proprietaris de las becanas las veilhar… afe, me songe que qu’es de l’educaci’ e a la gent de la companhia de far la « poliça ».

Peitius → Belac

Coma l’an passat, un tren d’enquera mens grand, que a la gara de Peitius, fagueten sautar une via 41/42 per destriar los tegeves daus trotilhars. E fau pas comptar aver ‘na rampa o un quite colador metalic per far rotlar las becanas d’un quai l’autre.

Me sei aretrobat coma la mesma tropelada dau tren d’avant, 4 jounes que desiravan far LussacChasèlas per l’eurò-via l°3. Faguí un pauc lu vielh cobilh que sap tot e lurs disí que de Lussac d’aici Cofolenç, la rota es pauc/mau sinhalada, passat Cofolenç, lu chamin es pauc clar que lu despartament vòu far passar las becanas ad un endrech — per paiar l’operaci’ daus « lacs » de Nauta Charanta — que l’associaci’ de las velorotas & vias verdas — dau monde que saben çò que viatjar per becana vòu dire, ilhs — son per los far passar Chassanuòu e/o La Rochafocaud. Afe, eriá pas aquí per me la jugar e beleu que daus trabaus son estats fachs.

  • Per los o las que se damandan coma fan los païs desvelopats per bastir de las rotas de qualitat per las becanas, fau ‘nar fusinar lu site de Jana sus sa becana (>fr-J-à-V), i a de las viradas dins la linga francesa d’un especialiste de la chausa, vist dau nòòòòòrd de l’Euròpa.

Belac → Sent Junian, per bicicleta

Avia ma becana, ‘na carta papier, la traça dins la besonha electronica, e dès lu mitan de l’apres mieijorn quò fasia chaud, fòrt-fòrt chaud. Dau viatge, vei-ne’n-quí la carta, que los punts roges son los endrechs fotografiats d’aqueu bilhet :

Belac

Un tot pitit torn dins Belac que qu’es ‘na vila que coneisse pas (e me faudrá i tornar), e veiquí pas que la besonha vòu me far prener daus eschaliers, adonc, me fau desjà chamjar la rota, res de greu d’enquera, mas qu’eriá pas entau que vesiá las chausas.

La gara per un « selle-fie », lu pont, la meraria, lu calvari e la ‘gleisa Sent Sauvor o Sent Salvador se aimatz mielhs.

Nòta : mesfiatz que i a de las fotografias tirada dau porta-onda e d’autras de l’utils previst per aquò. Sens obludar que sei pas fotografe.

Borderia / l’aluòd

La doas prumieras peiras levadas — doas taulas de peiras — dau jorn erian a la Borderia e 200 m pus luenh a l’aluòd, pus p’ita conhada dins ‘na prada.

Blom

Blom, sa ‘gleisa forta, la font Sent Martin.

Puegchaud

Los rochiers de Puegchaud, son de las gròssas peiras de granit que se troban dins un daus puegs quitament lu mai ‘naut daus monts de Blom. Dins las fotografias, i a los blòcs granitics, la vuda au luenh de la França, que aura, sus la rota dau viatge, sei oficialament ne’n Lemosin. D’alhors, i a ‘na placa per ò dire :

« A la glòria dau Frederic Mistral que faguet reviure e resplendire la linga daus trobadors e tornet balhar au pòple occitan son onor. »

Eriá desjà un pauc ‘bracat dau solelh e de la montada (+8%), e dau còp, obludí d’anar vieisar la taula de peira.

Peiras de Boscartús

Podetz veire que ai p’unas paurs que los rochiers s’esvedelen sus ma bicicleta. Un second boiradís de peiras. Que la legenda conta que la nuech de nadau, a minjanuech, la peira se dubra e i a un tresaur dedins…

Ai dich alhors que lu Lemosin nasquet entau : dins lu desboiradís cosmique, la Terra se fòrmet au fiu dau temps, ronda. Dins lu manteu d’aquela planeta, i a de las gròssas peiras que sauteten — las p’itas fan d’enquera entau au jorn d’auei dins lu païs, au mitan de quauques prats, sos los buecs — e, per quauquas unas, elas boineten las aigas ; entau fasant, los aubres — jarric, chastenh e òrme~òume — pogueten frutjar, e sos l’ombra daus talhadís, daus vilatges un jorn fugueten bastits…

Centurac


Coma lu temps dau tragier, ma catisson davalet de la becana, de bana coma la carta e mon pelhon per m’eissujar, 3 km per las tornar ‘massar, 3 km de còstas, 3 km de mai que començava mon quatresme litre d’aiga — v-òc-es, sei pas un chameu —, passí a la peira per sanhar Didí l’ovelha de pelhas.

La sòla peira levada de mon tragier, mas, la pus granda de la Nauta Vinhana.

E per ne’n ‘chabar, la taula de la betola :

Meijon

Apres m’estre pardut tot sòu d’aver un pauc fisança de tròp dins ma memòria — ai pas vougut segre lu chamin sus la besunha, e la carta balhava pas l’escorchiera — e apres ‘ver fach d’enquera mai de kilometres que prevut, apres m’estre gietat dins un fossat per eschivar ‘na veitura : las coneisse ‘questa ròtas, adonc eriá sinhalat d’un gileton jaune, la becana fasiá marchar la soá lumira, tenia ma drecha, mas, aguí paur dins un vironzeu e rotlí sus ‘na broá de terra mòla e, forçament, pardí la conducha de ma becana. Quau-que-siàia, res de greu ! Finaladament, la meijon de ma sòr qu’eriá pas luenh fuguet la benvenguda.

I passí per beure 2 litres d’aiga. Dins ‘queu temps mon nebot prenguet la becana (~15kg) mai los dos sacs (2× ~15kg), botet aquò dins un chareton e vei-me-quí ‘chabar lu chamin ne’n veitura ; aquò me semblet lu pus saví passat la chalor.

Dins lu monde daus 0 & daus 1

La traça balhet aquò per las montadas e las davaladas :

Per far creire que sei moderne, per « montrar » a d’autres, faguí far per ‘n’aisida un filmonet, que la besunha charcha dins lu porta-onda las fotografias per far veire… Ò veiquí :

I a los mesma punts de vuda mai una stèla per la memòria d’un resistant tuat au temps de la guerra, la ‘gleisa dau Rat…

4 commentaires

  1. Maintenant pour aller à Jumilhac (à Bourdoux précisément), à Bellac je prends la route vers St-Junien et traverse les Monts de Blond, m’arrêtant parfois à Mortemart. Puis en arrivant à St-Ju, si ce n’est pas l’heure pour aller faire un tour chez Agnelle, direction Limoges et ensuite la route Limoges/Périgeux. A Châlus je tourne à gauche…plus loin direction Bussière-Galant-Gare, St-Nicolas-Courbefy, puis Bourdoux par la forêt dite de Tarneau dle banquier (belle arrivée par la forêt, et une route où on peut faire du vélo… voitures rares et on les entend arriver)… si vous passez par là, faites moi signe avant… si je suis là on se fera des boudins aux châtaignes.

    1. C’est un très bel endroit… en automobile. À vélo c’estait différent, agréable en dehors de la météo (jour le plus chaud).

Les commentaires sont fermés.