Oncḁ̐làu – 8

Oncḁ̐làu – 8

La jornada se podiá creire estre una de las bravas, que siguessem pas normaladament dins ‘na periòda de fred. L’espandida de nanò-particula ‘viá desbutada, aquò se veisiá a las traças lusentas dins los ciaus, mai-que-tot per pretz qu’una aëromedusa venguet ne’n far son desjunat.

Per quitar lu canton diplomatique e junher lu pluripòrt situat dins un barrí de la capitala indianna, per delai lu yamuna, lu comandor e l’inspector ‘vian convenuts de prener un aërocròss de l’Union mai ‘n’escòrta per cas que daus manifestants venguessen.

‘Quò menquet pas. Un modelon de monde cridava un pauc pertot, ‘queu monde eriá copat ne’n dos bocins per la poliça au mitan, tengut luenh de l’immòble per daus dròides. Ne’n faça de la surtida d’onor, quauqu’un ‘viá mesma programat l’infò-lutz per que queu-quí afichesse « Oncḁ̐làu », dins de las letras negras bordadas de blanc, pausadas sus un fond roge.

Dessos l’escran i aviá los manifestants daus dos grands pertits. Afichavan sus lur abit numerique daus messatges. A drecha erián los mai verenos, los dau PET de la Nȅplȅ. Arboravan de las frasas coma « la terra aus terrians », « eistraterrestre – fòra de la terra », « ‘na raça, ‘na planeta, ‘na chefa » o d’enquera « un oïan quò vai, tres oïans vieisem los desgasts ». A man mança, los dau FUTIL, lu pertit dau Laŋ Mechoŋ, portavan tots un eimatge de la Kanabis Desverdida e cridavan a la realisacion de la profecia d’Oncḁ̐làu dins un bramadís infernau.

« tempo suno pini, mi toki lon jan pi ma: ona mute li ike!

— Inspector, se-vos-plau, parlatz esperanto sus la terra, i a daus umans autorn de n’autres. Am jà pró…

— Vos persenta mas eiscusas, aïer, vos diguí be que los umans son restats daus estres primitius !

— Comprene lu toki-pona, sabetz. Obludetz pas que sei fonccionari de l’Union desempuei un cent d’annandas terriannas. Vos damande de tener vòstra linga e mai-que-tot de taiser de taus perpaus ‘na vetz l’avatar de la Lodeva ‘ribat.

— Pertant, los lurs ancessors fugueten pas sens damandar la venguda d’un sauvor dins lurs prejadius, aura que sem aquí, disen pas ‘ver besonh de n’autres.

— Una de las resglas de l’Union es de jamai jugat a çò que los umans inventeten e batisaten “diaus”. Torne vos ‘pelat que sus mantas planetas, i a de las fòrmas dau “culte dau veisseu mair” que son pas luenh de semblar las religions umanas, quò diguet lu comandor avant de se ‘vançar sus lu plateu davant la tropelada per dire dins l’amplificator quilhat

— Vos comprene ! Sabe que quauquares se passet aquí, sus ‘questa planeta, quauquares que manha tot lu monde, vos, terrians, nos, repersentacion de l’Union. Çò que se passet… quau que siàia que faguet ‘quela orror… Çò qu’arribet es greu ! Qu’es ‘n’ataca a l’inteligença, a la frairessa, a l’amitiat que fai lu liam dintra los umans e las espeça inteligentas non-umanas dins la galaxia. Jurtament, perque aquò ‘ribet sus terra, devem nos pausar las questions de la plaça de l’uman dins las institucions interstelairas, qu’es de dire la vòstra plaça dins las institucions de l’Union. Prene acte au nom daus membres confederats de l’Union Estelada d’aquela situacion e vos dise, fòrt, que i a nonmàs ‘na fòrma de vita sus terra… la que devem sauvat de consent. Una sola fòrma de vita vòu dire los mesma drechs e los mesma devers ! Una sola fòrma de vita vòu dire portejar la vita, quala que siguesse ! Mesma quante um la combatet ‘quela fòrma de vita, beleu, dins un temps passat. La vòstra volontat de veire la terra autonoma es jurta, ’la es pertajada per l’Union. Mas, per restar dins l’Union, per trabalhar coma l’Union, aquò deu se far dins dins lu respect de las valors de l’Union. I a pas d’autras vias. L’Union crei en la capacitat daus umans de se despassar, de passar per delai la rònha, coma los umans, vos, òmes e femnas, saugueten iò far a la broá de l’avaliment autravetz. Qu’es la rason per laquala vei-me-quí. E de vos veire aquí aüei, amassats, me fai perpensar que sei mens poderós que vos, pòple de la terra. V-òc-es, me, Eliseu, ubre la via d’una piada pus granda dins l’acordada. Aquí comprene quantben la terra es bra’a, e veirem deman, ‘na vetz ‘quel afar ‘chabat, quantben los umans poden estre fiars d’apartener a la terra, a l’Union. »

La declaracion fuguet tòst seguida d’una aclamacion granda per pas dire eistraördinara. I aviá pus degun per bramar aura. Lu monde clapeten de las mans un momint puei lu comandor lur faguet comprener qu’eu voliá se’n anar.

L’escorta arribet seguit de l’aërocròsse, còp-sec, los droïdes davant lu bastiment se piqueten. Sens granda faiçon lu comandor invitet l’inspector e l’avatar tot rond de la xenològa d’intrar dans lu veïcule. Lu viatge d’aïci lu pluripòrt se passet sens mauvenguda.

Sus lu tarnacque, l’elitroptère eriá preparat, dos sodarts montavan la garda. Arti, l’inteligença artificiala dau bòrd saludet sos passagiers.

« 104:44:30 40:36:10 son las coordonadas terrestras de nòstra destinacion.

— Las intra dins l’aisida de navigacion de l’elitroptère, i seran dins dos oras per causa de las condicions climaticas dins la pertida continentala de l’Union Orientala, quitament jurta la granda muralha. Apres traucaran la mar granda a Mag8 e arribarem dins lu Wyoming avant mieijorn, que tot aguesse ben.

— Grand-marces, Arti. Pòde te damandar ne’n mai d’afichar las informacions per condure, de relevar e pertajar los relevats environamentaus lu long dau tragier ?

— Qerraque v-òc-es, xenològa. Vos damanda de vos calar lu temps que las porteccions plasmaïcas venguessen vos cinturar, ‘na vetz la vitessa prenguda, poretz ‘nar e anar.

— M’atz copat la chica ‘queu mandin. Am doàs aurelhas, ‘na sola bocha. Considere totjorn que la diplomatia qu’es parlar e parlar, mas… e deve dire que vos coneissiá de las facultats diplomaticas, mas vos escotí de totas mas aurelhas.

— Setz d’una casta de comerçant, qu’es perque atz de las eideias faussas sus la diplomatia. Mas atz rason sus un punt, la diplomatia qu’es parlar, mas parlar juste, qu’es estre a la charcha d’un aplomb, que lu parlar ne’n pòt estre lu fiu. Quau que siàia, la gent davant nos queu mandin son màs daus motons. “Auvelha que s’esbesenla perd son minjar” coma iò ditz un proverbi uman.

— Atz pertant promes…

— Res dau tot ! Ai res promes. Sei aquí, e v’autres coma me, per eschivar un massacre o un genocidi, pas per far de las promessas. Las promessas son per los politiques, los que i creisen erián davant nos ‘queu mandin ; e la nautor de las esperanças risca d’estre inversament proporcionala a la rencura, au despiech que vai sautet ‘na vetz las eleccions passadas. Gaitatz ! La muralha granda de China, un daus pus beus eisemples daus saber-fars ancians, un daus mai vielhs maitot, e, de la mesma vetz, lu pus repersentatiu de las nevrosas d’un sòl òme que menava per ‘quelas-quí son pòple. »

La conversa fuguet l’enchaison de desvelopar los diferents punts de vuda sus los umans e çò que los fai qua’iment uniques dins l’espaci grand. Qu’es de dire de poder desvelopar de las culturas grandas, belas, manieradas o sofisticadas e de pas pòder reconeisser ‘quela capacitat chas son veisin, ad un punt de lu desirar tuar o massacrar.

La xenològa desvelopava l’eideia que ‘quò vendriá dau cerveu primari de l’uman. Que quò fuguet lu dins son esvolucion que li permetet de subreviure a la desbuta daus temps, de la surtida de l’aiga d’aici la trobada de l’agricultura ne’n passant per la davalada dau aubres. Que, beleu, sus de la planeta desparrièras, las condicions per veire apareisser las vitas dichas « inteligentas » erián pas las mesma.

Sus l’escran eterique de l’elitroptère s’aficheten daus eimatges de l’astrò-pòrt esbolhat : las roinas daus bastiments sus un, lu restant de la naveta sus ‘n’autre, o d’enquerra las esquipas daus secors e de la poliça sos las telas tendudas per los droïdes dau BSU, lu Bureu de la Securitat Uniterrianna. Lu diaporama s’achabet sus los manifestants qu’erián aquí presents e sus lu mòt « Oncḁ̐làu ».

« Lodeva, o beleu Arti, podetz me’n dire mai sus queu “Oncḁ̐làu”, me rende compte que sei passat a costat, desempuei ma venguda sus terra. E de’n prumier de que que quò vòu dire ?

— Arti, te’n pregue, qu’es te l’IA dau veisseu.

— Senta Sonja de las Estelas desvelet la profecia que ‘la disia tener de sa familha desempuei la desbuta dau sègle XXI — calendier terrestre ancian. La profecia ditz :

Dins daus temps vielhs de l’istòria de l’umanitat, sus la Terra la mair, i aviá dins un païs de tuquet, « l’aubre pan », lu fièr Chastenh qu’abriava un eifant.

Una nueich erá, un « esperit peira » eissiguet de la sorniera dau monde, sos los pès dau grand aubre. Es ad aqueu momint que l’aubre diguet a son eifant :

« Los temps sens passat son achabats aura. Pòde pus te balhar de que te nurir. Te fau davalar de ma branchada e marchar córrer lu monde grand. Damanda a ta mair la Terra de te balhar minjar, apres quò, porràs farjar ton avenir. »

A la sega d’aqueu dire, l’eifant calet, mas ‘net pas còp sec sus sa mair la Terra. Eu restet rasis, suau sus lu rochier eissit de la nuech au pè de l’aubre mestre. D’avieisar l’eifant solet, l’esperit peira se viret un pauc de biais e, entau fasent, dubriguet Oncḁ̐làu, ‘na chauna pró bela per far se cielar l’eifant.

Puei, apres ‘quò, ‘ribet dins los ciaus ‘na granda lutz quitament coma la dau grand, lu senhor Solelh. E l’eifant fuguet dos, pueis dietz, un cent, ‘na milanta.

D’aici que Oncḁ̐làu a son torn diguesse :

« Pòde pus vos acialar dins mon còrs tots tant que setz. Surtetz e espandissetz v’autres sus la vòstra mair la Terra, migretz pas. L’esperit de peira vai s’adobar, porretz me tornar veire dins vint mila cicles, au coijant de la vòstra vita. »

Adonc los eifants se meteten de marchar vers l’òrlutz dau monde, cap aus lunons que començavan de se montrar a la sega de l’estala dau bargier. Lu temps passet, e jamai pus, los quauques uns demorats viure dins las còuts eissidas de la piada dau rochier viguetem lurs frairs e soras s’entornar de las estalas.

— Ente lu liam coma los oïans.

— Los de la planeta d’Oïa son ne’n tots punts coma los umans, en defòra de la talha. Los umans d’aüei fan dos metres de naut que los oïans mesuran un metre trenta per los pus grands.

— D’aucuns sus la terra i vigueten los frairs de las estalas mas d’autres i vigueten los remplaçants d’una umanitat conhada dins daus satelites artificiaus, ajutet la xenològa.

— Quò ven de laí… Ai totjorn eimaginat que prenian los oïans per dau monde que venian se vanjar de la guerra. ‘Quò ven de laí… »

L’elitroptère eriá pausat aura, e los tres diplomates, afe, lu comandor, l’inspector e l’avatar rond de la xenològa devian far faça, un còp de mai, ad un modelon de monde, beleu mens ronhós. L’inspectritz e lu cibòrg de la poliça umana stelaira se persenteten aus diplomates, tant coma un jornaliste, lu de « Sfèra – lu jornau de la terra ronda », un eistraterrestre de la raça rapietausor, ‘na fòrma de crocodila sus pauta.

Fòra la poliça, ‘queu monde eriá aquí per interpellar lu comandor sus sos pòders. Una pancarta tenguda per un supòt de la marechala afichava grand « non a la dictatura daus aliens ». L’Eliseu descidet d’afrontar la massa, un grand sosrire sus las pòtas.

« Vise, entende, comprene. Atz de las paurs, iò sente. Per iò dire tot emb-d’una, setz pas sens saber que ma familha de per mon grand dins las vòstras annadas 1970, de per mon pair dins lu contacte fisique de 2492, ma familha es liada a la terra, liada a la vòstra istòria, a vòstra destinada. V-òc-es, damandís daus poders especiaus aus institucions de la terra unida… sus la perpausicion de l’Union, daus poders especiaus per un temps limitat ! Me, Eliseu, a los que me vieisan los toschar, damande perque a tres cent de vos ans, començarai ‘na carriera de dictator. »

Se tornet vers lu moleculariste que comencet de clapar de las mans, seguit per los manifestants, que mai d’un eriá gaire assegurats per de taus perpaus, mas, de las vetz, segre lu movament e pus aisat que se far remarcar.

E i aura lu temps per aquò, adonc, per los uns e los autres, faça ad un diplomate coma lu de Tresid, lu temps semblava estre a l’assuausament.

-!-

~ 2190 mòts per lu chapitre 8

Publicités