Torilhon 8

Dau riu, i aguet qu‘una galhauda per sautar sus ’queu chause au mitan dau riu. La galhauda semblava pas far de cas que ’quò siguesse ’na brancha, un bocin de metau o ’na pau picada aquí per tener l‘aiga coma ad una creissoniera. La galhauda avia nonmàs sautar sus quauquares, e, ela se teniá presta de tornar sautar dins l‘aiga e s‘acatar sos las lentilhas o las erbas dau bòrd.

*

Res, aucun bruchs, p‘unas lumiras alentorn dau rectangle de metau que jasiá dins lu riu.
De la talha d‘una clapier, la boitia eriá pas prò granda per lu bondar, pas prò legieura per estre emportar per lu movament de l‘aiga, l‘engenh banhava dins lu riu, tengut per un bocin metalique coma un pè.
Res ne‘n surtiá coma de l‘òli o quau que siàia de liquide qu‘auriá pogut s‘espandre dins l‘aiga.
’Quò deviá pas estre chaud perque l‘aiga s‘esvaporava pas alentorn, o beleu be que ne‘n cinc minutas, quò l‘aviá refredit.
Sòla la tela balhava ’n‘origina umana a la chausa, e d‘enquera, un pauc espelhada per aver trainat dins las erbas, ’la estada « interpretada » coma un parachuta, mas beleu que lu chause eria tot esbolhat e que la tela se surtisset de la boitia, o b‘etot, beleu que la tela plejava l‘engenh.

Tant sus ’quela tela que sus la boitia, res se balhava de legir, p‘un drapeu, p‘una letra, pas una chifra. Res de res.

« Quò deu estre un bocin d‘una d‘aquelas fusadas per anar sus la luna.
— Mas v-òc-es, e perque pas lu Spoutnik que davalariá aüei desempuei los cinquante ans que los sovietiques lu lançaten.
— Pas temps qu‘aquò.
— E puei l‘aurián dich a la television que quò ’nava davalar !
— Van ne‘n parlar a mieijorn, que n‘autres sem aquí. Feriam mielhs d‘anar gaitar las informacions.
— Per te visar dins lu pòste ? E ente son-t-ilhs tos tipes dau montra-colhon per que tu poguesses te mirar coma ò fan las goiatas dins los mirelhs ? ’Na bra‘a puciela de te, fau creire.
— Te, totjorn pus fin que los autres !
— Non pas, pense coma Marceu que quò deu pas estre un quauquares d‘important perque los gendarmas serián desjà aquí, o l‘armada. Ilhs an de que saber quante un avion es pas au bon endrech, son totjorn de se survelhar los uns los autres. Crese pas que ’quò siguesse un bocin d‘un missile, beleu un satelite.
— Qu‘es ’quò, van dins l‘espaça per se visar los uns los autres e son mas vachas que van crebar de malaudias. Coma se n‘autres ’viam pas prò de far coma los tecnocrates de Brussele, quante qu‘es pas la sabla dau desert coma disen, qu‘es daus bocins entiers de lur marda que nos davalan dessus. Quò vai mau dins los païs comunistes en ’queu momint, mas chas nos, qu‘es pas mielhs.
— Las gents que se revoltan per aver de libertat qu‘es queraque pas parrier que lu jaune que davala mai la plueia, anen, fau pas ne‘n contar de tròp non pus. Qu‘es beleu lu chiador d‘un avion, que aura ilhs iò gietan directament de l‘air, tant piech si ’quò davala sus la testa de quauqu‘un.
— Crese pas Marceu, qu‘es ’na boitia metalica, mai un parachuta. Los chiadors chimiques son pas entau fach.
— Parlava pas d‘un sani-brolhor coma Jan-Plasent ne‘n a un que las mardas copadas ne‘n quatre bocin van dins sos thuyas. Parlava daus blòcs que laschan los avions.
— Qu‘es pas blu quò-quí !
— E quò sen pas la marda, la lavanda pasmai !
— Beleu que tot s‘eschapet d‘un còp, que lu blu es dedins ? De tots biais qu‘es pas un satelite, i a pas las alas per far l‘electricitat.
— Qu‘es be v‘rai, aquò. Mas, per parlar d‘ala, n‘i a una dins los ciaus, gaitar amont ! »

E lu monde dau vilatge d‘aviesar l‘ala jauna que virava dins los ciaus.
De segur pus gròssa qu‘una busa mas tant silenciòsa.

« Se quò se troba, quò ven dau deltaplana.
— Quò se poriá be, sabe grán coma qu‘es montat ’quela mecanica.
— Per un còp que i a un chause desconegut.
— Coma que, sei be lu prumier de iò dire que sabe pas tot. Que quò venguesse dau deltà coma dises, aquò auriá pas fach tant de bruch. Mas me songe que fau mielhs pas s‘apruchar de la boitia e far coma las vachas, se tenir eslunhat ».

Quau que siguesse los eivís sus la boitia, radiò-activa o pas, satelite o pas, de l‘armada, d‘un avion, degun semblava voler aver lu nas dessus.

*
Apres l‘esfrai de la destonacion e de la lutz per los que l‘avian vuda, qu‘eria lu temps de la solidaritat coma lu Micheu. La gent venian veire se avian daus desgats, per tener lu jornau de la curiositat maitot, mas mai-que-tot, per damandar de las novelas, se aviá besonh d‘un còp de man per sarrar las vachas per eisemple, tornar quilhat un quauquares que seriá esbolhat per lu chause…
…una solidaritat de luenh coma la chausa eriá desconeguda.

Lu Gerard coma la Martina son estats los prumiers ’ribats a la clida. Se son pensats ad una veitura, que la gents rotlan tròp vista, coma daus essabanits. Mas non, vigueten lu chause dins lu dau prat dau Micheu e l‘esperaten non sens parlar a las vachas per las far tener tranquilas un pauc.
Apres, los dos vielhs ’ribeten coma lu Daniel e son chareton de pomaterra, seguits per lu Micheu.
La Janeta ’ribet coma la goiata e lu Arnaud davalet daus ciaus.

*

Lu torn de quò que poviá estre fuguet vista fach e lu pus aisat eriá de ’pelar los gendarmas, que ilhs son paiats per saber çò que fau far dins de taus cas. Mai que tot que degun es pas jamai preparat dins sa vita de tots los jorns a un quauquares entau.

Manca que lu telefòne eriá copat.

Mòts : 955

Publicités