南水北调 sud aiga nòrd desboinar

« nan » « shui » « bei » « diao » son los eideogrames chines per dire « sud – aiga – nòrd – desplaçar », es prener l’aiga dau sud per la metre au nòrd. Dins la revirada dau titre, e apres aver gaitat ‘queu film, me songe que « desboinar » es de bon usar per tornar ‘quilhar de l’uman dins ‘quilhs espacís.

Qu’es lu Mao Zedong, lumira granda daus temps modernes sus los ancians, que ne’n aguet lu prumier la fulgurança quante eu visitet lu fluví Jaune ne’n 1952.

Lu nòrd de la China, per pas dire Beijing, es pas tant aigat qu’aquò, adonc eu poriá aver lu benefice de l’aiga dau sud, ente ‘la manca gaire. L’Estat centrau de China balha son accòrd ne’n 2002 e veiquí lu pus grand progier idraulique dau monde de’n pè. 4 000 km per desplaçar 44,8 miliards de m3 d’aiga tirada dau Yanzi Jiang vers lu nòrd, mai de 70 miliards d’euros e 350 000 persona de desboinadas.

Lu filme desbuta per daus planhs pausats, sus ‘na mòda comptemplativa mas dins un païsatge fred. I a pauc de paròlas.

Lu desclanchament se fai quante ‘na « chefa », ‘na « directritz », ‘na « responsabla » politica es de visita dins un vilatge « per los migrants ». Una pertida de la visita de fai tras daus albums fotografiques daus progiers, tots pus minhards los uns que los autres0 , apres la visam visitar lu lotjament temuenh, perdon, lu dau responsable dau pertit comuniste dau cuenh.

Apres, i a un filosofe qu’eisplica que quò seriá estat mai aisat de desplaçar la capitala que non pas l’aiga. Per se, lu centralisme de l’estat fai estofat la paròla daus pòples. Un blogaire parla de son chamjament d’eivís apres aver fach ‘na pertida dau traçat sus sa becana.

Lu film se ‘chaba sus la font daus fluvís, lu chasteu-d’aiga dau sos-continent, es de dire lu Tibet. Una poëtessa parla dau genocidí culturau, los engenhaires de l’estat parlan pas la linga locala.

Un film dau Antoine Boutet.

  • La ficha tecnica (>fr) dau filme, ente i a un calendier, per eisemple : Dimars 14 d’abriu, Senta Fe la Granda

_____

La porjecci’ a Orleans eriá dins lu cadre de la jornada mondiala de l’aiga, 22 de març, e seguida per un desbat menat per « Eau Secours » (>fr). Oblideten pas de tornar ‘pelar que daus Indians au Brasil son desplaçats ilhs-tot, que de la gent fagueten ‘n’etuda en França per menar l’aiga dau Ròse ne’n Catalonha1.

Dins lu desbat, coma de costuma dins un mitan de pròfs e de fonccionaris, quò cridet apres un Estat qu’es desmantelat, que se desengaja de tot per balhar lu poder a las Regions2. Son daus jacobins qu’an de la vetz res d’enviar aus chines.

_____

0 : un pauc coma los paneus daus progiers immobliers, chas nos, que montran un monde ideau mai daus gens aürós, que la resulta es despariera.

1 : Desempuei i a una fòrma d’usina que desala l’aiga de la mar, mas aquò pausa d’autres problemes.

2 : ‘Tenci’, los criticar es pas lur balhar tòrd sus lu fach que lo-a-s ciutadan-a-s son despossedat-ada-s dau poder de decidar.

Publicités