Chapitre 7 – Ospitau de Sent Junian, diluns 3 de novembre.

Ospitau de Sent Junian, diluns 3 de novembre.

Lu capitaní apres ‘ver surtit daus locaus de la novela gendarmaria passet saluar los dos de permanança e charchar los darniers bruchs de la vila.

– Res de nuòu, sauv que devetz esperar l’adjudant ‘vant d’anar a l’ospitau, eu vòu venir coma v’autres per interojar lu Fontanilhas. Reüssiguet pas a vos junher sus vòstre porta-onda.

– Apres lu dissabde passat a la gara, lu metí sus pausa, quò fai pas de mau de las vetz. Atz los jornaus.

– Ne’n veiquí un per vos, i a un article de vòstra amija.

– Qu’es pas mon amija. À ! Veiquí mon chaufor, i vau.

E lu capitaní daisset los gendarmes dau pòste de garda.

– Bonjorn capitaní, sei passada vos charchar mas devem esperar l’adjudant que vai ‘ribar dins un quart d’ora. Qu’es la rentrat de Tots-Sents aüei.

– Laissatz la veitura aquí, marchatz prener un càfe coma me.

– Non marce, vos atende aquí.

E la gendarmeta dubriguet son ardesa electronica per legir las novelas. Un quart d’ora apres, lu capitani s’entornet.

– ‘Nam querre l’adjudant chas se, a Sent Brecí, la baghola de sa femna es estada raubada, eu li laisset la siena mas se troba a pè.

La gendarmeta desmaret, e comencet de marmusar : « Qu’es lu curat de Sent Brecí, que los frances disen Saint Brice, aviá ‘na jòuna paucha, qu’eriá una mervelha… »

– Atz pas ‘chabat de chantorlar ‘quela nhòrla. Vise que vòstra ardesa es d’enquera lumada, que de nuòu sus la tiala ?

– Dimenche ser, apres la jornada a la gara, fargí una alerta sus los mòts « tren », « faissiste », « Auba Daurada », « occitan », « Esgolesme »…

– Setz mai fòrta que me mai las novelas tecnologia. I comprene res dintra los legidors de fius d’actualitat, los RSS…

– Se coneissetz aquò, setz pas tant perdut qu’aquò. A l’ecòla de gendarmaria nos aprenen pus lu papieron, lu ciseu e lu topinot de cola coma v’autres autravetz.

– Respectatz mos piaus blancs.

Lu Piarron eriá gendarme depuei ‘na vintena d’annada. Originarí de Briguelh, faguet l’escòla de Bordeu, passet un pauc de temps a Sainta, Chabanes, puei fuguet nomat oficier a Sent Junian. Pas una granda gendarmeria, mas l’entorn eria bon, la ciutat gantiera eriá umana sauv ‘na mentalitat un pauc tròp centrada sus daus temps ancians tant campanhards qu’obriers, que los e las au poder au jorn d’aüei dins la comunautat de comunas fagueten tot per ne’n entretener nonmàs la sosvenança coma un atge d’aur, mas dins los actes, fasian coma pertot…

– Crese en vertat qu’ai paur de m’i pardre, i a ‘na tala somma d’informacion boirada, desboirada, a la minuta, la segonda mesma. E fau se far un eivís, a la mesma minuta, la mesma seconda. Afe, de quò qu’aquò balhet ?

– Per « tren » de bana coma « faissiste » ‘quò menet vers las enquesta sus l’afar daus de Tarnac, que lu Coupat vai surtir un second libre, afe, lu grop dau « comitat invisible ». Puei sei tombada sus lu comunicat de los d’Auba Daurada que coma los faissistes de París, tornan dire que la mòrt dau Remi Fraisse es deguda a la descentralisacion dau poder, que jamai la capitala dau païs fuguet mens poderosa que despuei trenta ans de descentralisacion, que los regionalistes, los ecologistes e los socialistes an ‘na part granda de responsabilitat dins ‘queu fach divers. Dins la mesma alerta, i a daus articles sus los policiers que son dins las manifestacions per fotre lu basard, mascarats coma los manifestants anarchistes.

– Qu’es pas noveu.

– Beleu, mas ‘questa vetz i a daus eimatges per iò provar. Es pas ‘na bona chausa per la poliça dau Franco que ‘quela mòrt chuquet l’opinhon publica, una mòrt taribla e capona per un jòune.

– Setz gendarma frescha eisida de l’escòla, fasetz ‘tencion de tener vòstra lingua. I a de la gent dins l’armada per sostener los faissistes. Normalament am pas d’eivís personaus quante portam l’unifòrme, mai-que-tot sus lu govern. Mas sei de consent coma vos, lu govern deu crànher lu pòple non lu contrarí, e n’autres sem ‘quí per portejar, non per tuar.

– Autrament i a lu bilhet de vòstra amija dau Popularí, mas l’ai pas d’enquera legit.

– Es pas mon amija, podetz me laschar mas quò-quí. Afe, vau vos far la legida dau jornau papier, cuar lu pòste de radiò e fasetz ‘tencion ente rotletz.

Dins lu Popularí dau diluns 3 novembre | A la una | Lemosin > Sent Junian 03/11/2014

Sent Junian : Accident de circulacion – La tustada fuguet fatala per la jouna femna.

Dissabde mandin, una jouna femna que l’identitat es tenguda acatada per las fòrças de l’ordre perdet la vita a la seguida d’una imprudença de conduita dau Bernardo*.

Un pitit res e en quauquas secondas, una vita se trobet fauchada.

Auriá faugut freinar, e pausar la veitura per prener lu temps de gaitar lu tren ‘ribar coma iò fan las vachas dins los prats. ‘Queu mandin a la p’ita gara de Sent Junian, un 4×4 tot nuòu deviá estre ròdar, e de veire degun dins l’airau balhet au conductor l’alen per far de las demonstracions de conduita, per ensenhar la conduita a sa filha Mari-Roana*.

‘Quò fasiá beu pertant e tot dos aurián deguts ne’n aprofeitar que lu tren siàia a l’ora per s’arrestar e anar querre la viatjosa esperada. Non, lu Bernardo i envoiet solament sa filha, coma se sa veitura eriá l’obgier que los raubaires dau momint guinhan. Tornan dire que la ciutat gantiera a un dau mens grand taus de criminalitat dau canton, merce los gendarmes ; eu i envoiet solament sa filha per contunhar de jugar coma la veitura.

Quante lu tren se faguet veire a la surtida de la corba, la jouna Mari-Roana davalet de la veitura e s’avancet per ‘nar charchar sa mair’quaribava dau tren de Lemòtges. Sus lu quai en faça, una jouna femna mena ‘na doça javanha, la gent se’n ‘musan.

Lu tren arriba, la mair davala mai sos bagatges, sa filha li crida. Las van totas doas rejunher lu 4×4 ne’n passant per lu costat de la gara.

La jouna femna un pauc banturla las vei, fai coma voler anar lur parlar. La mair coma la filha engulhan lu chamin lu pus cort, la jouna femna vai de lur costat e per de las rasons desconegudas, vira sus ela mesma per prener la surtida « oficiala » de la gara. Aquí, pauc abituada au sistemi de pòrtas automatiquas, beleu transida, beleu espaurida, la femna se trobet gietada en defòra jurt’ au moment que lu Roberto culava per charjar los afars de sa femna.

Eu culet se’n far ‘tencion, se’n se mesfiar, eu culet e espotiguet la jouna femna. E aquí second lu monde present, per de las rasons d’enquera misteriosas, eu l’eschaupiguet una seconda vetz en tornant ‘vançar.

La jouna femna fuguet tuada còp-sec. Los secors de Sent Junian tres tres vista ‘ribats sus plaça pogueten far res per ela. Ela fuguet menada au CHRU de Lemòtges per una autopcia.

Lu conductor apres aver descendut de sa veitura, anet mai sa femna e sa filha, sos sous mòts an estats « l’ai pas vuda, l’ai pas vuda ». Eu eispliquet un pauc apres « quante auviguí « crau ! » me sei pensat que qu’eriá ‘na vitessa mau enclenchada, pensatz, ‘na boitia automatica tota nova. Alaidonc, passí ne’n avant e aquí, quò faguet d’enquera « crau ! » mas mens fòrt. Puei surtissí e viguí. L’aviá pas vuda ». Quante lu capitaní dau gendarme ‘ribet, l’òme faguet un malaise e poguet pas estre interojat.

Qu’eriá un jorn de Tots-Sents, un jorn que lu temps eriá pertant brave, que d’aucuns aurián aimats passar un momint dins la familha.

Per ‘quela que s’eriá ‘restada dins la ciutat gantiera per se tornar remetre dau chòc d’una serada alcolisada, quò estet un d’aquilhs jorns que portan lu malur, deifinitivament.

(*) Los pitits nom son estats chamjats.

Sonia Chastanhet

_____

‘Vant que lu capitení poguesse dire quauquares.

– Vòstra amijeta es paiada au mòt.

– Cresetz pas tant dire. Pigista au Popularí, ‘quò paia pas.

– Qu’es vos que la rensenhetetz.

– Non, ‘la tira a la linha sus daus tesmonhs imaginarís, que degun eriá aquí quante ‘quò ‘ribet.

– Mas, i songe, quauqu’un prevenguet son companh, sa familha.

– V-òc-es, i aviá daus limeròs dins son calendier. Son companhon manifestet pauc d’interests sus las circonstanças. Eu sembla pas saber perque son amija quitet Esgolesma ente la viviá per Sent Junian. Se retrovián sosvent a Bordeu ente eu lotja mai daus goiats de sa tropelada faissista. Eu sembla mai interessat per los complotistes mondialistes que per son amija. Coma iò ditz lu chantor « piaus cospats ras, eidèias rasas ». Los pairs me semblan un pauc perdut ilhs-tot. Dise los pairs mas i a pus que la mair que lu pair sembla s’estre tirat d’aquí i a longtemps. La mair sembla dins son monde. Ela rentrava d’una dimenjada d’observacion de la presença daus grands requins blancs dins la Charanta.

– Perdon ?

– V-òc-es, desconatz pas. Es un grope de porteccion daus alimauds e son persuadats que avecque lu refauchament climatique e la centrala nucleara de Civault, daus requins fugueten « laschats » dins la Charanta per servir de « tesmonhs » dins los afars ecologistes. Quauqu’un balhet l’alerta a Conhac. Afe, lu tipe deguet lu siflar, lu conhac, e pas unicament la pertida daus angeus. ‘Tendatz v’autres, sem ‘ribats chas l’adjudant. Vei-lu-quí… Montatz, qu’es pas d’abora per menar l’interogatorí. Per ne’n ‘chabar sus la mair, ‘la fai la psicoterapeuta dins lu domení de la Calmituda© a Esgolesme.

Sur aquò, los tres gendarmes se meteten en chamin e ‘na bona demiei ora pus tard, la p’ita veitura passet d’avant l’ospitau Roland Mazoin e se garet dins lu rua jurt’apres, vers la dietz oras dau mandin.

Lu capitaní, l’adjudant e la gendarmeta se persenteten a l’arcuelh. Lu dissabde, fauta de monde e per far aisat, lu capitaní Piarron ‘viá damandat que lu Remi Fontanilhas siguesse « endurmit per la jornada » e ‘quò, apres ‘ver fach un malaise a la gara. Quitament au momint que lu capitaní entrava dins la p’ita sala d’atenta, lu Remi eriá estat pres de tremolament, que sa femna aviá degut parlar per se.

Per entau dire, eu l’aviá mai vut alonjat sus la civiera que de’n pè. Entau fasent, apres aver saludar lu gendarme de faccion, d’intrar dins la chambra faguet veire au capitaní un Remi que dins la lumira dau mandin, semblava ‘na femna. Eu se tornet ‘pelat ad aqueu momint que lu chap de gara li avia dich que apres l’accident, quante lu Fontanilhas davalet de son 4×4, eu l’aviá pres per la famosa femna blonda. Iò comprenava aura.

Piaus longs, blond, epes coma un òs de jambon curat, eu poriá semblar ‘na femna de lonh, de pres e mai que mai de faça, i aviá p’uns dobtes. Bardut mai ‘na vòtz grava coma lu que minjet de las peiras dietz ans de temps.

– Vos sentetz capable de respondre a mas questions ? Podem restar aquí, anar a la cafetariat o ‘nar dins lu parc ?

– Quò vai, aimarai pas que i aguesse tròp de gent apres escotar nòstra conversacion.

– Pode saber coma l’accident ‘ribet ?

– Avant las vacanças, ‘chaptí ‘na novela veitura. Venguí en Lemosin per me far la man dessus. Las rotas son p’itas, ‘quò vira a drecha, a man manca, ‘quò monta, breu de que me ‘musar un pauc e balhar quauquas leiçons a Maria-Angelina, ma filha, que vai ben’tot passat son permis. Sei d’aquí, mos parents erian d’Orador puei vengueten a Sent Junhan, que i gardí la p’ita meijon, sus las ribas de la Glana.

‘Queu dissabde mandin, ma femna devia ‘ribar d’Orleans au tren de nòu oras. Abitualament qu’es lu tren de la desbuta d’apres mieijorn, mas per la Tots-Sents fau pas ne’n damandar de tròp a la SNCF©. Me sonjava que se ‘la aviá pas trobat d’ostelaria a Chateu Ros, se tòst tornada de la gara ‘la voudriá beleu durmir un pauc. Ma filha s’eriá perpausada per nos far minjar.

‘Ribeten a la gara un pauc d’abora e autorisí ma filha de s’entreinar a far los creneus que las femnas… Dise pas ‘quò per vos madama la gendarmeta, afe… A las nòu oras, lu tren ‘ribet. Ma filha surtisset de la veitura e torní prener ma plaça au volant, lu motor ‘lumat, garat de faiçon a poder pertir aisidament. Las ribeten totas doas, un pauc a correr, e viguí ma femna que me faguet la gesta de cular. Me songava pas estre tant luenh dau trepador, o beleu que i aviá ‘na flaca de gaulha, màs, ‘la me tornet far un grand movament mai son braç, alaidonc culí. Dins lu retrovisor, i a aviá nonmas ‘na fuelha apres davalar.

– Una fuelha ?

– V-òc-es, emai ‘quò faguese bon, un pitit vent breçava las quauquas fuelhas e los papierons pas d’enquera balaiats. Totjorn es-t-i que ma femna de me far sinha, me faguet cular. Es ad aqueu momint coma ò diguí au chap de gara, me pensí a un problemí dins la boitia automatica. ‘Na veitura 4×4 tota nuòuva, fabricada ne’n Alemanha. Pensatz. Adonc torní passar la marcha avant e tornet auvir un bruch sec. Davalí per veire, e aquí visí ‘quela fòrma esclapada que banhava dins son sang.

E ma femna que cridava. E ma filha que cridava ela-tor, que siulava, siulava…

Lu chap de gara arribet s’etot, faguet una dròla de faça de me veire davalar de ma veitura, puei de comprener la situacion, comendet a las chausas. Los quauques gents aquí dins lu ala, nos menetet tots tres dins la sala d’atenta que daus rainards avián estats pausats per ‘quela paubra femna. Puei, eu deguet vos ‘pelar, coma i a pus de poliça a Sent Junian, los pompiers arribeten.

Sabetz tot aura. Podetz me dire ‘quò que vai me ‘ribar ? Quò que vai ‘ribar a ma filha e ma femna ?

– Crese saber que vòstra femna es en congier a Sent Junian per aura, que vòstra filha torna prener l’escòla màs dins ‘na setmana, adonc suau d’aqueu costat. Aürosadament vos desenfuguissetetz pas apres quò que sembla un òrre accident, sem aquí per menar una enquesta e sabe pas d’enquera ‘quò que la vai balhar.

I a un quauquares que me manha, vòstra veitura es tota nuòuva e atz cregut estre luenh dau trepador, mas i a be una aisida electronica per aidar quante fasetz ‘na marcha arriera ?

– O per aquò, v-òc-es, ‘quò fai ‘lumar lu tableu de bòrd coma un sapin per nadau, quò sona, mas restetz lu maistre de la conducha.

– E las gestas que faguet vòstra femna, setz segur que qu’eriá per cular.

– V-òc-es, v-òc-es. Sem tot dos daus pilòtes dins un aerò-club e am l’abituda de nos conselhar entau.

– E pensatz que vòstra femna aviá pas vist la victima ?

– De segur, lu solelh la pòguet esblaudir e sembla que quela paubra femna aviá lu diable dins lu còrs, que ‘la se’n teniá una bona mesma. Ela aviá badat pertot. E puei fau saber que lu sistemí d’aquelas pòrtas a la gara de Sent Junian es mau fach. ‘La trantolhet quante culí. Es malurós.

– La victima se ‘pela Maëlina Campanys, la coneisset ?

– Non. Vive a Orleans. Coneisse pauc de monde a Sent Junian, e mai que tot, coneisse pas los sadolauds. Sem pas dau mesma monde. Ma femna vos diguet beleu quò que fase dins la vita. Ai daus contrats importants que van tombar. Ma femna es chap d’una granda libraria dins lu centre de la ciutat Joanica.

– Iò sabe, vòstra femna me tenguet lu mesma discors. Fasetz l’architecte, mas pertot dins lu païs ?

– V-òc-es, esmai aguesse pró de trabalh dins mon canton. Vene de ‘chabar mon darnier angard, per lu FRAC. Dins un bastimen que se sufisiá a se mesma, fargí ‘na peu metalica per ‘bilhar l’espací de la còrs. Una granda gesta architecturala que marca la vila.

– E trabalhatz sus Lemòtges, Esgolesme ?

– Non, i a pus de moneda a Esgolesme que los socialistes ruineten la vila. Coma Lemòtges ven de passar a drecha, quò será beleu mai aisat, avant aviá pas los bons reseus.

– Comprene. Per aura, seretz liure de quitar l’ospitau a la fin de la jornada per anar chas vos. Avant de pertir per Orleans. Vòstra veitura es consinhada per lu momint, d’aicí la fin de l’enquesta.

 

nanowrimoc

~2 750 mòts per ‘queu bilhet, quauques 11 580 sus los 50 000 damandats
(35000 sirán ‘na reüssita de mon punt de vuda)

_____

  • Lu site dau NaNoWriMo (>en)
  • Le site pour les francofones, phranquophones, pardon, les francophones (>fr)

Publicités