Vautres que m’avetz tuada – Joan Ganhaire

 « Vautres que m’avetz tuada », per iò comprener ‘queu titre, fau legir lu libre dau Ganhaire de la prumièra paja gairement d’aïci la tota derniera. E tant iò dire, aquò me plaguet pas d’estre entau menat per lu mas per fin de trobar lu perdeque dau crimí. Sei jamai tròp estat « las enquetas dau comissarí Maigret » ente sem pradelats d’un costat l’autre per saber, toschar per ‘vançar… Aime mielhs tot saber dès la desbuta e legir lu perdeque dau comint dins lu restant dau libre. Aquò será ma sola critica negativa, perque autrament, paubres que paubras es un fòrça bon libre, mai ‘na linga plasenta. Sauriá ne’n far un centiesme que seriá aüròs coma un papa, afe, v’autres, Monsur Ganhaire, setz escrivan de libres, me, de bilhets sus un cibercaier, l’acte es lu mesma, la resulta, un autr’afar.

Seriosament, per me ‘ribar far legir « un policier » coma ‘quò se ditz, ne’n fau. D’enquera ‘na vetz, tant los « Maigret », las « 5 darnieras minutas » o las seriás « europeènas » d’aüei, las de FR3, son pas per me desplare un jorn de pluèia, màs, despuei que los americans ‘ribeten sus lu merchat, fau tener la ròta. Parle aquí de la televicolha, mas per los libres qu’es parrier. Per eisemple, d’un Maigret, legisse generalament 10 pajas e apres m’einuie. I aguet quauques « Le poulpe » que reussigueten a me conhar la testa dins l’enquesta, mai d’un còp perque qu’eriá daus chauses pas clars, mas, los « policiers » son pas un genre per me plare. E ‘quò-quí mesma chas los asiatiques, que pertant son un mòt magique chas me, ne’n defòra de « Tōkyō Express » dau Seichō Matsumoto, mas aquí es ‘na meravelha de matematica.

Seriosament, per me ‘ribar far legir « un policier » coma ‘quò se ditz, ne’n fau e v’autres ‘ribetz mai un libre que lu darnier de cuberta ditz :

« Lo medecin Cabanel era un bel òme. Grand, espatlut, los piaus enquera blonds bien ondulats, fasiá pas seissantena. Sos uelhs blues espiavan los dos òmes de l’autre costat de son bureu, cilhas froncidas, segurament en causa de sa chamisa. Era fotuda sa brava chamisa. Dos cròs negresits de podra tanben rogesits per un pauc de sang calhat. Dos còps de fuòc a corta portada. »

Veiquí beleu plantada l’intriga mas pas lu desfilat de personatge mai que tot « tipiques » de quò que pòt se trobar dins ‘na pita vila. Crese que dès l’infirmiera chefe ‘ribada me piquí lu nas dins lu raconte, puei ‘ribet la femna dau medecin, la gent,  tant dins l’enquesta que dons las nombrosas p’itas istòrias alentorn : lu que cor dins la vita, lu movament d’estrema drecha occitan que deu ne’n far s’esjacinar dau monde, la vita dau goiasson…

Tot ‘queu monde es fòrça ben descrich, ben picat dins la vita moderna e me songe que ‘quò es beleu ‘quò d’aquí que faguet passet la faiçon, un pauc longeta, que fuguet menat l’enquesta.

Un bon libre sens obludar l’avant dire de Monsur C.

.

____

‘Tenci’ per lu ‘chaptar, passatz directament per la libraria occitana de Lemòtges o per la libraria Decouvertes Occitanes en Auvernha ; perque lu comandí au momint que ma libraria passava d’un grop capitaliste mondialisat ad un grop capitaliste nacionalisat, e l’un dins l’autre, dintra l’esditor, lu vendor, lu difusor e lu ‘chaptor, l’esquipa de la « Librairie nouvelle d’Orleans » me felicitet d’estre tant gente, tant minhard, tant joiòs, de totjorn prener lu sosrire aus pòtas los « res de ‘ribar ». Afe, ilhs e elas tot, son sauvats per lu momint.

Publicités