« D » Debernart – Teatre occitan (lemosin)

L’òbra completa dau teatre dau Debernart es estada tornada imprimada per lu Jan dau Melhau*.

Sus los dos tòmes, ne’n legiguí màs un, lu prumier perquè sei pas einucent de tròp.

Non solament per lu « A-to-Z-Challenge », « D » coma Debernart, mas maitot per far la responsa ad un amic que me damandet se ‘quò eisistava, lu teatre d’òc. Disí que aürosadament aquò eisista mas me fauguet be m’estujar darrier ‘na mina ofensada d’una tala question per pas veire eissir un « e luquau ? ». Sei beleu un de l’arocana, mas pas un camelon, sens obludar que passar de la ròsa a la vert es pas bon per la santat.

Lu premier tòme presenta las òbras de prima jounessa. Las viguí jamai jugadas, pòde gaire parlar daus eifiechs sus scèna, màs, la legida, ela, ne’n ai mai-que-mai agradiva.

La prumièra pèça es la ente ‘na linga de pelha empisona l’esperit de la gent. ‘La compta ne’n tirar profiech per son galant. Un pauc coma dins las istòrias l’estiu a la televicon, tot s’achaba be per lu melhor dau monde. Per « òbra de jounessa » legissí ‘quò coma ‘na jurta, tant iò dire.

La seconda, Jan dau Melhau la persenta coma ‘na metafòra d’un Lemosin apres bancuar d’un monde paisan totau vers un monde mens paisan e mai vilaud.

Me songe pas parrier coma se, e i charche d’enquera l’optimisme.

La tresesma, escricha dau temps de la guerra, es de prener coma un fòrça bon tesmonhatge de l’epoca, d’un pitit vilatge e daus mants aranjaments d’alora.

Vòle pas tot contat aquí, d’autant mai que sei pas critique de profession, critique artistic, de segur. E per iò dire franc tot emb-d-una, « l’occitan » auriá mens de linguïstes e mai de critiques-criticas dins lu domení de la cultura, la chausa « occitan » seriá beleu un pauc mai « sexy ».

M’entòrne a mas ovelhas lemosinas, quau que siàia, la linga dau Debernart es d’una beutat granda, e se v’autres vos charchatz ‘na rason e ‘na sola de lu legir, ‘la veiquí. Ajatz pas paur dau vocabularí, es dau lemosin, mas lu JdM farget un leissic per aidar.

Lu veire jugar un jorn, aquò me sembla pas impossible, la linga es ‘quí, de las situaci’s, coma ‘quela dau bancuament, son d’enquera d’actualitat.

‘Reste ‘quí per m’embarrar dins lu second tòme.

* l’adreiça per lu ‘chaptar : Lo Chamin de Sent-Jaume, Roier 87380 MEUSAC