Névia 21-24

– 21 –

Coma un pintra devengut ‘vugle poriá li far coneisser l’art de la color ? Lu poëta de la cort Meiji li aviá fach una craca de li parlar coma professor d’un òme que se-mesma poviá pas jutjar de la qualitat de son quite trabalh ? Un instant Yuko vouguet tot laissar de’n-pè, s’entornar còp-sec, tornar trobar son vilatge e sas montanhas. Mas lu braç dau Horoshi lu ‘trapet.

– T’entorna pas ‘vant de saber. Sōseki pòt beleu pus ‘visar las nuanças mas son esperit sap quò que tos uelhs poden pas veire. Vaque coma me, ‘nam te presentar.

– De què pòt m’ensenhar un avugle sus l’espandís de la colors ?

– Tant coma eu pòt iò far sus las femnas. E pertant, ‘quò fai un brave momint qu’eu ne duerm pus aus costats d’una. Mesfia te de que te montran las chausas. Es bon per te perdre, pas mai.

Horoshi butisset mai qu’eu menet Yuko a saludar lu Mestre.

– Qui ses-tu ? E qu’es-quò que tu vòles de me ? Damandet Sōseki, ‘na vetz las persentacions fachas.

– Sei Yuko, lu poëta de la névia. Mos poëmas son braves, mas d’una blanchor d’una granda desesperança. Mestre, montratz me coma pinturar. Fajatz me veire la color.

Sōseki sosriguet e diguet :

– Ensenha me de’n prumier la névia.

– 22 –

L’aprentissatge chas lu mestre semblava a p’un autre.

Lu prumier mandin daus cors, près de la ribièra enquera enniblada de la lutz de l’auba, eu damandet au Yuko de barrar los uelhs e de sonjar la color.

– La color es pas defòra. ‘La es çaens. Sola la lutz es defòra, diguet-eu. De què visas-tu ?

– Res. Los uelhs barrats vise màs dau negre. Pas v’autres ?

– Non, tornet respondre Sōseki. ‘Gaite enquera lu blu de las galhaudas e lu jaune daus ciaus. Donc, luquau de n’autres dos es lu mai ‘vugle ?

Yuko manquet dire que los ciaus erián pas jaunes, las galhaudas pas bluas nimaï, mas tenguet sa linga. Lu vielh òme eriá beleu fadat. O b’etot solament senile. Vouguet pas lu deicebre.

– Mestre, diguet-eu, comence i veire.

– De que veis-tu ?

– Lu roja daus aubres.

– Banturle, ‘quò se pòt pas. N’i a pas d’aubres aquí.

– 23 –

Lu segond mandin, lu mestre damandet au Yuko de barrar los uelhs e diguet :

– La color es dins l’endedins, ‘la es çaens. Sola la color es defòra. Clau los uelhs e dija-me quò que tu gaitas.

– Mestre, diguet Yuko, avise la lumira blancha de la névia.

A queu momint, Yuko manquet s’espofidar de rire. La mandinada eriá ‘quela d’una prima que lu solelh començava a tapar.

– Es verai, diguet Sōseki, l’ivern darnier, i aguet de la névia a quel endreit. Tu començas a veire.

– 24 –

Quò-es entau que lu Yuko fuguet acceptat dins los cors dau mestre per l’annada entièra.

Horoshi, lu servitor, devinguet son amic. Durmián de comun, dins la mesma pèça.

Un ser, Yuko i damandet :

– Qui es vertadièrament lu mestre ?

E coneit eu per de verai tot l’espandís de l’art ?

Sōseki es lu pus grand artiste dau Japon. La pintura, la musica, la poësia, la caligrafia mai la dança an p’uns secrets per se. Mas jamai son art auriá pogut eissir sens l’amor d’una femna.

– Una femna ? Damandet Yuko.

– Òc-es, ‘na femna. Perquè l’amor es lu mai malaisat daus arts. Après l’amor,  escrire, dançar, composar, pintrar son parrier qu’aimar. Es jugar lu funanbule, tant dire ‘vançar sens tombar. Sōseki, se, finiguet per bancuaur dins l’amor d’una femna. Sole l’art le sauvet dau desesper e de la mòrt. Mas es una lonja istòria, ‘la vai t’enuiar crese.

– Ò, supliquet Yuko, te’n pregue, conta-me.

– ‘Questa istòria remonta au temp que lu mestre eriá samouraï.

Sōseki ? Samouraï ? Conta-conta, conta-me !

Horoshi beguet un veire de sakè e coma lu jòune òme lu manhava, eu fusinet dins sos remembres.

– Aquò debutet coma per magia…

La segonda partida d’auqueu pitit libre dau Maxime FERMINE revirat màs per far freschir l’aer vendra per la nadau, beleu.

  1. Pèra,
  2. Sda,
  3. Tna,
  4. Qna pertida.