La taulada de la vita es davant n’autres, la sola question es de saber se am bonas dents ?

Amasse ‘quí tres escrivans per facilitat, chascun meritariá un bilhet per se tot sòu. Son daus passors, ‘na fòrma de « colador » de la cultura chinesa per los europeens.

Los presente aquí dins l’òrdre ente los descubrits dins ma miserabla vita de pitit verme lemosin.


LIN Yutang (→eò) – L’importança de viure

Eu disiá pensar ne’n chines un pinceu a la man, ne’n angles mai ‘na machina per escriur.
‘Queu libre es un chaçat-crosat grand dintra la cultura « chinesa » e la « occidentala », los crochats son per indicar la significacion generala de l’espandís geografica dau qualificatiu.

LIN Yutan trobet jà ne’n 1937 que la sciença eriá tròp seriosa, lu monde complicat e malaisat per i estre benaise. La pica de sas pensadas es lu banturle, lu borrinor. ‘Tencion, un bon dins sas letras e que chamina coma THOREAU, NIETZSCH o b’etot LAOZI dins sa testa o dins sa biaça quante la testa es desjà pro plena. Balhe ‘quí daus coneguts, afè per me, perquè lu tipe a pas paur dau « name dropping* », d’alhor i a ‘na remisa a la fin de l’obratge per los tornar trobar.
Tant iò dire, lu faguet lire a mai d’una persona, e mesma daus « intelectuaus », e la resulta fuguet parrierament l’enveia. L’enveia de netiar sa vita per ne’n menar una pus suauva, enveia e jalosaria envers queu tipe fòrça cultivat, après cavalar sus las culturas du monde.
La sola nòta negativa es son vejaire, afè sa neçaria, sus los sistemes totalitaris e fachistes de l’Euròpa de 38.

« La taulada de la vita es davant n’autres pausada e la sola question de se pausar es de saber se am bonas dents ? »

JULLIEN François (→fr) – Traitat sus l’eficacitat.

‘Tencion, eficacitat dins lu sens « biais de far », es pas lu libreton que farai de v’autres daus « winners ».

Lu prenguet coma un manuau d’eiplicacion dau TAO, dau YI-KING o enquera de « l’art de guerra » dau  SUN ZI. Eu ‘resta de pas de far lu chamin de l’un dins la pertida asiatica per lu menar faça a un europeen, e comparar, pesar lu bon, lu meschent e eisplicar, eisplicar e enquera eisplicar. Es pas totjorn aisat de lu legir, segur, aime mielhs escotar lu JULLIEN desempui la tiala, d’autant mai que quante atz jamai res legit daus grecs o enquera daus CLAUSEWITZ, MACHIAVEL, qu’atz nonmàs legit e gairement pas compres los « asiatiques », mas pretencions son bornadas, setz tòst viste esgarats.

Dau mesma filosofe n’i a ‘na coleccion dita « chantier », es aisat de legir « las trasformacions sens bruch », de fugir « l’eidèia estranha dau beu ».

CHENG François – Cinc pensadís sus la beutat

Lu libre nos perpausa de gaitar lu monde, lu monde dins sa vertat per ne’n far eissir la beutat. Non solament lu monde fisique, mas maitot lu monde de la musica, de la pintura, los arts e dins nos-mesma, dins la nòstra consciença, nòstra arma, nòstre còrs, nòstre eime jos la fòrma dau sinografe 意 – Yi.

Es a ‘queu momint que lu François parla de n’autres, los dau domení d’òc, tras los trobadors e l’amor cortes. Eu ne’n parla coma ‘n’eisperiança unica dins l’istoria de l’occident ente l’eime, mas los autres pòples d’Euròpa an-t-ilhs un eime, ente l’eime comandetet lu còrs.

Alhors dins l’obratge, n’i a de la poësia de citada que ne’n veiquí un bocin dau Jacopo BOEHME (XVII), lu tipe es tot de mesma de l’estaracademia françoisa (→fr)

La ròsa es sens perquè, flurís perque ‘la flurís
Sens migrar d’ela mesma, sens envèia d’estre vuda.

‘Quò es subretot la prumièra meditacion que bona de legir. ‘La desbuta au mont « Lu » dins la provinça dau « Jiangxi » considerat coma un luòc d’una granda beutat per los letrats. Dins ‘queu pensadís, eu eisplica fòrça be que la beutat la mai granda chamina de bana coma l’òrror la mai òrra, dins l’uman que fai la guerra coma dins la natura.

Nòtas :

* name dropping = balhar daus noms tant e mai.

意 – Yi, que definís ‘quò que ‘riba dau prigond de l’estre (nòstre « eime » ‘laidonc, lu fond mai la fòrma de la mesma vetz dau mòt), l’enveja, l’intencion, l’espanchament.