Blind date – Jan Loís Lavit

Per balhar ‘na fòrma de sega a la legida dau libre ne’n occitan (→òc), auèi dau gascon dins sa livrada Teleramà.

Lu libre conta la vita d’un goiat montat a París far lu gai, coma quò se ditz chas la gent bens. Dau temp qu’eu se fai manhar ‘na jarra per una « drag-queen », son oncle morís. S’entorna dins los Pireneus e tomba amorós d’una goiata. Sem sauvats e sos pairs se pensan lu gardar. Màs non, l’istòria se torna un còp de mai de caire, aquel amor los pairs de la goiata lu volen pas veire eissir. ‘La ne’n creba. Lu goiat s’entorna a París… se far encu…

Per mon embonilh, damande ad un libre de me far viatjar, me conta de las faulas, de las conarias maitot, me menar dins un univers personau, me far rire, me far m’esmangonhar, me far purar. ‘Chaptar un libre per legir dau Amelia Nothomb (→fr) ne’n occitan, ne’n vese gaire lu benefice per un francòfone,  es nonmàs un eisemple, re de personau ; dau mesma biais, ‘chaptar un libre formatat per la sociologia daus lectors e lectritz de Teleramà, aquò me fai vertadierament chiar, tant legir l’Amelia dins sa livrada occitana.

‘Queu libre « Blind-date » es nonmàs escrit per assegurar la gent que van lu legir, un pauc coma l’elector-tritz dau Ps (→fr) que contunha de sanfonhar : sem de gaucha…

M’eisplique, e demprumier tene dire que ‘queu bilhet es subretot pas ‘n’ataca contra lu JL Lavit. Lu coneisse pas,  sabe ren de se e me fote be de ne’n saber mai. Mas, lu mas de l’oposicion, ne’n 2005 far un tau enventàri de la vita d’un tipe ‘ribat dins París desempuèi sas montanhas nautas, fau iò far :

Trabalh pauc volorisant, mau dau país, alcòl, metrò, cachier, televicon… Es escrit per qui aquò ? Seriosament ? Seriosadament per estre « lemosin – blos » ?

Per eisemple, lu tipe coneis lu pitit non dau perfum de son collega, mas eu es pas ‘na tapeta, aquò non, n’i a pas d’aquò chas nos, non, non, non que non. Eu es màs ‘nat i sinar l’aurelha, los chins se sinan be lu cuòu !

Passe sus la caricatura dau « mitan gai », ne’n 2005, paubres, 2005. Aquò eriá estat escrit dins las annadas 1990, dise pas, mas n’i sem pus, lu libre data de 2005, emai los gais siguessen mai d’una vetz las caricaturas d’ilhs-mesma. Ad un momint me sei damandat perquè lu tipe ne’n mai de pas tròp se saber gai o normau, perdon, omò o eterò, ne’n mai d’estre gascon e comptable, perdon alcolic e despressiu, perquè eu es pas unijambiste o ‘vugle, seriosament !

Bon, eu torna país per metre dins terra son oncle. Sa mair e son pair li damandan quauquas eisplicacions : perquè ses pertit, cinc ans sens tornar…

Sabe pas me mas, a la vuda de l’aer dins la meijon lu comprene un pauc lu goiat de s’estre tirat, afè. Ne’n mai d’aquò, eu rencontra ‘na filha. Bon, perquè pas, sabem desjà que quante ‘na « drag-queen » es dins lu canton, lu tipe i toscha pas, vejem per la goiata, aquò sembla mai li anar.

Quò-es quante ‘ribet lu personatge de la goiata que quò me faguet brí-brí dins la testa, que lu libre es estat escrit per la pertida Teleramardà de la Fòrça : ela es passionada per los gitans e per las chançons occitanas, es dire la dubertura « d’esperit blos ». Li manca d’estre vegetariana o presidenta de la seccion bearnesa de « Des idées et des rêves  (→fr) °» per far se manha lu biron a l’omenet que presenta las criticas dins Teleramà.

Bon, dau còp, passe ‘quí sus los problemes liats a l’instalacion d’una eispleitacion agricola, los problemes secondaris quante una goiata vòu marridar un tipa de la montanha d’acostat… la vita es pas aisada, lu dise, malaisada de chas malaisada. La fin de tot aquò es que la tipessa passa l’arma per delai las nevias eternelas. Lu nom de la malaudia es beleu balhat, ne’n sabe re, eriá largat me maitot.

Fin finalament, lu tipe s’entorna a París per poder escotar sos discs occitans, un veire de whisky a la man, lu tube d’anti-despressor mai la comanda per la televicon dins l’autre. Eu se tripotará beleu lu biron s’etot, lu libre iò ditz pas…

Me songe que quò es ‘na sorça sociologica granda per los-las de Teleramà, los-las militant-a-s charcha-moneda, n’i a :
– la vita dins París = moneda dau ministerí de París.
– un gai = modernitat, los regionalistes son pas barrats sus quel afar.
– lu mau dau país = moneda regionala.
– n’i a daus gitans = cultura, modernitat, dubertura sus lu « world », lu « mainstream ».
– chançons occitanas = cultura mai moneda regionala…

Ne’n defòra de mas conarias, l’eidèia eriá beleu gran meschanta mas tròp de caricatura tua la caricatura. ‘Queu libre es pas omofobe dins lu sens qu’eu ‘pela pas a tuar las tapetas, mas eu es fòrça eteronormaliste, veiquí tot. Beleu de far legir aus escoliers après estudiar lu gascon, per ‘na vetz aurán un conte moderne per los guidar dins la vita : « gascon-occitan-normalisator que fau dire normalizatador » o « gai-sòu-dins París-sus-vices » te fau chausir. Es pas de chança perquè, e fau iò dire, lu libre es be realisat, bela cuberta, ben imprimat, un bel object.

Resta de ne’n parlar a l’equipa de Cosmopolitana (→fr) per far se suicidar los militants dau Ps.

° fau pas estre mocandier dau Montebourg mai son filmonet ente la gent son filmats davant los chiadors dau Mc Dò, non fau pas, es un esper noveu per lu país.

🙂

😀

Publicités

3 réflexions sur “Blind date – Jan Loís Lavit

  1. janpeire 30/06/2011 / 08:24

    Marces per los comentaris. Tòrne iò dire, lu libre se vòu pas meschent, aquò es segur, mas tròp normalisator per me.

    @Mela, as mon adreça electronica. Balha me ton adreça reala e te lu balhe, enviat per la Poste©.

    JP

    J'aime

  2. joan.peiroton 30/06/2011 / 06:52

    E ben, lo ton messatge non balha pas enveja de’u liéger au Lavit! E puish que parlam deus Lavits, jo que tieni lo petit roman de Teresa Pembrun-Lavit « Shò! » com un petit cap d’òbra. Tè, s’i parla de Ròms, justament.

    J'aime

  3. Mela 29/06/2011 / 19:25

    e ben n’aviái pas jamai ausit parlar d’aquel libre! e ai pas res legit d’aquel òme (me sembla qu’ai un libre sieu endacòm dins ma bibliotèca bordelica)
    en agachant sul sit del’editor (un pauc gay friendly lor logo, non?), ai vist que fasiá 148 paginas. E i a tot aquò en 150 paginas? e ben!
    Bon, enfin, se quauqu’un me’n fa present, lo legirai!

    J'aime

Les commentaires sont fermés.