Los manga an jà dessenhats lu seïsme

Tant iò dire còp-sec, sens television, sens poder ‘nar fusinar la tiala de chas me nimai, dilús me sei qua’iment gietat sus mon ordinator ‘na vetz ‘ribat au trabalh qu’aiá dau mau de me far un eimatge dau seïsme desempuèi los dires daus jornalistes de la radiò, tant per lu tsumani que per la catastròfa nucleara d’arribar. ‘Trape ‘quí ‘na de mas grandas contradiccions, voler visar lu monde mai se bandir dau sisteme que prodús de què lu visar d’aicí lu clafir jurcà l’overdosa.

Legissí n’i a gaire dins lu libre dau J-M Bouissou que « Shin Takarajina » d’Osamu Tezuka (1928-1989) ne’n 1947 faguet data. Ne’n defòra de las invencions graficas, eu pausa las basas dau manga moderne. Quante « Shin Takarajina » pareguet, lu Japon surtiá de 15 annadas de guerra qu’avián costadas mai de 2 milions de mòrts sens obludar los bombardaments atomics. Dins ‘quelas condicions, los jòunes japonés se trobeten coma sòus sens pairs mòrts a la guerra o barrats dins lu silenci coupable daus vencuts, sens mairs ocupadas mai-que-mai de lurs charchar de què minjar. L’eideològia farjada per los responsables politics s’esbolha sus ela-mesma, los menors son jutjats e l’emperor se-mesma clama dins la radiò qu’eu es pas lu diu que sos subjets ‘vián apres a respectar. Dins l’escòla, los escoliers deven ilhs-mesma raiar de negre dins lurs libres tot ‘quò qu’eriá pus « conforme » a las eidèias novelas.

D’aqueu traumatisme, los mangaka d’arribar tireteten doas grandas naracions :

  • De’n prumièr, de las istòrias d’apocalipse e dau manca de rason chas los regents au mitan d’auquaus daus goiats, mai de las goiatas, susvivents, orfanins, deven menar ‘na luta per tornar bastir un monde nuòu.

Es par eisemple la tematica d’ « Akira ».

  • De’n second, lu traumatisme passa tras l’invasion dau Japon, o de la Planeta, per daus estres d’una autra enja après menar de las besonhas esritjosas. ‘Quí maitot, los goiats mai las goiatas deven ganhar la batalha a la plaça de lurs pairs.

Es un pauc la tematica dau « 20th Century Boys ».

La bomba atomica faguet « decubrir » aus japonés lu poder de la sciença contra luquau lu coratge es ren. Lu dever que se faguet coma ‘na mission, la jòunessa nipona es d’obetener la sciença, saber la maitrisar per ne’n far aprofeitar lu progres uman e la patz dins lu monde, perfin de jamai veire tornar la monstruositat d’Hiroshima o Nagasaki.

N’i a quauquas annadas eississet « A Spirit of the Sun », un manga que parla d’una granda tremolada de la terra tòst seguit d’un tsunami, esbolhant Tokyo. Entau fasent, lu mont Fuji prodús una gigantesca eirupcion e copa l’isla d’Honshu ne’n doas partidas.

http://www.dailymotion.com/swf/video/x6jab6

A Spirit of the Sun OAV 01 partie 1 par norlwen


N’i a maitot lu manga « X » que desbutet sa publicacion ne’n 1992. Eu conta lu mite biblic de l’apocalipse dins ‘na livrada moderna. Aquò balha ‘na Terra ‘bilhada d’una arma e abracada per la polucion mai las activitats umanas, ‘quela Terra ‘pela los angeus per chaplar l’umanitat. L’armagedon debuta per lu Japon. ‘Quò-es l’ipotèsa Gaia (►wp-fr) dau Lovelock, emai lu tipe se deveslet per lu nuclear, ipotèsa boirada coma las eidèias dau Paccalet (►fr), aquelas qu’an gost de freschum.

Mas, la tematica « de las coleras » de la natura es pas desconeguda de la cultura japonesa tradicionala, manca de prener l’òbra dau Hokusai (1760 – 1849) per restar dins lu dessenh.

« La granda vaga de Kanagawa » es ren de mai que de la gent au mitan d’un tsumani, adonc preissoniers de las fòrças de la natura.

« L’oratge sos la cima » fai veire un n’endefòra suau a l’alentorn dau mont Fuji, mas un dedins sorne, prest per s’esmaiar.

‘Chabe mon bilhet parlador « d’eimatge », que tot aquò me sembla un pauc derisorí faça a la catastròfa, per ‘na revirada d’un bocin dau uta-nikki « jornau poëtique » de Murasaki-shikibu, l’autritz dau Dit-du-Genji 源氏物語 – genji monogatari(►wp-fr):

Sornes son los ciaus
D’una nibla bruna cuberts
Es entau que los ‘vise
De què se languissent-ilhs
Per tant lagremar.

De nòtar que dins mon bilhet ai usat de la regla ortografica que vòu que los pluraus daus mòts estrangiers son ‘quilhs de la linga d’origina : un scenario – daus scenarii, un manga – daus manga.

  • Lu bilhet (►fr) dauquau me sei librament inspirat e d’ente venen los eimatges. Fòra que la tipessa parla pas dau libre dau Bouissou.
  • Velhada anti-nuclear (►òc) – Lemòtges.
  • Sus lu sit dau Jaume (►òc) Kosciusko-Morizet es la MAM de l’ecologia.
  • Sus lu sit de la Patricia (►òc) Japon 😦
  • Petite Poucette par M. Michel Serres (►fr) « Ce nouvel écolier, cette jeune étudiante n’a jamais vu veau, vache, cochon ni couvée. En 1900, la majorité des humains, sur la planète, s’occupaient de labourage et de pâturage ; en 2010, la France, comme les pays analogues au nôtre, ne compte plus qu’un pour cent de paysans. Sans doute faut-il voir là une des plus immenses ruptures de l’histoire, depuis le néolithique. Jadis référée aux pratiques géorgiques, la culture change.

    Celle ou celui que je vous présente ne vit plus en compagnie des vivants, n’habite plus la même Terre, n’a donc plus le même rapport au monde. Il ou elle ne voit que la nature arcadienne des vacances, du loisir ou du tourisme ».

    Jan dau Melhau conta qua’iment la mesma chausa mas d’un autre biais dins « Letra au darrier pacan dau Lemosin si non es desja mòrt ».

Ne’n mai d’aquò, de la gent me fagueten present d’aqueu libre : « Manga » dau Jean Marie Bouissou. ‘Quò-es ‘na vertadièra referença sus l’istorique, las istòrias, los genres… Es un grand plaser de lu legir. Lu chapitratge es clar, los perpaus lu son maitot.

Sus lu cibercaier (►fr) farjat per aquò, n’i a daus eimatges per aidar lu Japon.

Publicités