Auèi lu 8, deman lu 9, ‘laidonc ‘n’istòria de bargièra.

Auèi es la jornada internacionala de las femnas (►en), ne’n defòra de las dictaturas religiosas coma la dau vaticanistan per eisemple (d’un autre biais, ilhs se permenan enrobenitejar tota l’annada (emai songesse que las robas son pas màs per las femnas)).

Que ‘las ne’n aprofeiten be auèi perquè deman tornat, ‘las sirán nonmàs las pauchas per mai d’un monsur.

cinder.JPG
  • De legir «  Blanche neige a une vie de merde » aquí(►fr)
  • Lu sit de la Dina Goldstein « Fallen Princesses » (d’ente ven la fotografia)  aquí (►en)

‘Quò-ditz veiquí un pitit texte patoès, pas dau pus fin, segur, mas jurt eisit de la legida dau Batistou dins « Ei meijou ». Per ‘na vetz, vau pas vos dire de iò legir ‘queu libre. Sabe gran ‘quò qu’eu escriguet d’autre lu tipe, mas tant n’i a quauquas poèsias plasentas, bonas per far naisser un sosrire sus la pòrta d’una preijon, tant n’i a  una pintura dau « meschant esperit daus campanhards ». Vòle dire daus racontas fòrça  conservators ente la femna, contrarament a d’autre, es justa bona per estre bicada après ‘ver prejat lu bon diu. Politicament, lu tipe parla be ad un momint daus comunistes elegits dins son canton, mas dins un autre, se ditz contra los monsurs de París, los vilauds de Lemòtges, e perquè pas, mas còp-sec, eu bancua antijusiu, o contra las danças « daus negres », sens parlar de las colonias que devan estre tant belas dins son esperit. Lu libre fuguet imprimat dins las annadas 1920. Eu conta que de la gent ‘navan vers l’eideològia dau progrès scientific, que devenguet au fiau dau temps lu scientisme dau jorn d’auèi, d’autres volián subretot pas paiar per las societats mutualistas après nàisser e mai que mai de las istòrias de bargièra. La destinacion d’aqueu libre erá de balhar aus lemosins montats a París un bocin dau país.

Un autre pitit mòt sus lu libre, ‘laidonc sus la grafia usada sensat-facha per lu pòble emai daus dires siguessen daus dires quau que siàia la grafia. Passe ‘quí sus los dos corriers de la debuta que los dires grafièsques fan resson enquera sus la tiala occitana o los jornaus, passe per parlar de mon eisemplarí.

Ven de la « chambre syndicale des fabricants de gants de Saint-Junien ». Sabe pas se ‘queu sindicat aviá botat ‘queu libre dins ‘na biblioteca per los obriers dau gant, mas de legir tant de conservatisme dins ‘na vila roja, aquò me semble gaire possible. Doas ipotèsas :

    • lu libre fuguet legit jamai que par lu patronat, manca de saber se lu patronat legís los libres patoès.
    • malgrat la grafia sensat-facha per lu pòble, ‘queu libre fuguet gairament jamai legit. Ne’n tene per prova qu’i aviá dins mon eisemplarí de las paginas non-copilhadas.

Doas ipotèsas per se damandar de què poviá servir daus libres entau perquè sem luenh aquí de l’umor d’un Jan-Picatau o d’un Panazô -que-fau-dire-André-Dexet. Un libre nonmàs per la sosvenança dau país ?  d’una la linga bra’a ? e enquera ‘na vetz fase la diferença entre lu topin e quò que n’i a dedins.  Ne’n mai d’aquò trobe que quò-es ‘na richessa d’aver dos sistemes per escrir la linga, los japonés ne’n an be quatre. ‘Donc, per contunhar de jugar los ipocrites-que-fuguissen-los-riscs, veiquí un texte machiste. Iò tòrne pas grafiar queu texte que parla de las femnas màs coma un quauqaren d’usar quante voletz plantar la porrada. Desjà que lu lemosin se legís pauc malgrat l’unitat artificialisada per la grafia, pensatz be que lu patoès.

LA BARJEIRA

Cherchavo la barjeirâ
La poudio pâ troubâ
Quan dedin lâ fogeirâ
Auve lou che jopâ,
Passe per l’ecourcheiro,
Seigue lou sendoreu
Vouedan mo cartoucheiro
En credan : ô blereu !

Trei filiâ dô vilâge
Sourten dorei loû boueissoû
Prei d’eilâ trei m’eimâge
Si l’an vu lou teissou
Noungro se di chac’uno
Pertan v’ouei qui possa :
Cherchâ uno per uno,
Per mour qu’o ei blessa.

Quan loin l’uno de l’autro
La veize ecartodâ
Me preime de la Martro
Que n’auzo pâ credâ
Oprei qu’ei lo Morietto
Sei oblida Fanchou,
Lour fô lo meimo fêto
En cherchan moun teissou.

Garçoû, di lo fogeiro,
Marchâ tou douçomen

Couma à la pito guèro

Eventâ bien lou ven,

Vizâ dedin lo brando,

Dorei lou boliveu,

Precôci de coumando

Per trouba loû blereu.

★★★

8march