Los dos Bernart

Emai ‘quò siguesse pas ‘na bona eidèia, aprochí los dos Bernat, Bernat Combi e Bernard Manciet, dau temps d’una dimenjada parisièna e dau chamjament d’ora.

Bernard Manciet entre dans la NRFManciet de’n prumier, que après la cronica dau JL Ezine sus França-Cultura (►fr), lu libre eriá « dins lu chap de la gondola » d’una granda marca capitalauculturala°. Aürosadament, lu libre es dins las doas lingas tan gascona que francèsa, perque seriá viste enveschat dins la chausida daus mòts, daus biais de dire, dins ‘quela faiçon de far las frasas… Per mon niveu de linga, legir un tau libre es pas balhat fòra per passar per un ergulhós, un lemosin entestat o voler errar dins un monde sens gairement jamai entreveire ‘n’entrelucida.

Comprene aura perque la publicacion de « L’Enterrement à Sabres » a la NRF~Gallimard (►fr) faguet pas tant de rejaumiment que ‘quò. Emai l’istòria contesse, jos la fòrma d’eimatge, la mesa en caissa d’una linga.

LXII

Piosas e longas que tan longas las lanas e plavinejairas
e que tan longa la mòrt de las lanas
e com ès tu Sant endesconsolablament
Senhor deu vent-larg de totas las mòrts
de tots tristumis nòsts ancians dehèt
e tostemps naus de generacion en generacion
de pluja a pluja e tu qu’ès Sant
de los nòsts tant mancars de coratge
e tu qu’es Sant d’aquera e enqüèra aquera des⋅hèita
de generacion a generacion atau com pojan
crums de darrèr los crums tostemps a la lana

Anguí maitot far las pervecions musealas de la mensada, ‘guí chas Pam de Nas¹ que s’etot eu risca de barrar, i ‘chaptí ‘na pita gramar gascona perque los cors dau Collègi son pas pro bons per far lu passador dintra l’occitan e lu gascon. Banturlí un pauc, ‘nar a París sens iò far… d’aici au ser qu’aviá reservat a ‘na representacion dau Bernat Combi. Aquí maitot, qu’eriá ‘na descuberta. Afè, l’aiá desjà vut a la televicon, chas mos pairs, mas ‘quò compta pas.

La « meijon daus imaginaris » es ‘na pita sala. La tipessa me faguet paur de me corielisar que lurs faliá de la gent… tu m’estonas, 40 personas son queraque mai aisadas de trobar dins París que non pas a la feira de Chabanès².
Dins la sala, per lu sur, 3 personas dau raseu « linga d’òc », beleu 3 o 4 occitanofones de mai, disem juscà 10, de la gent de las telas artisticas parisienas a la charcha d’un artiste de mai per aver ‘na subvencion de mai, quauquas 15 personas, daus amics de la gent que fan viure lu luòc, 10-15 de mai, quauques jòunes, beleu a la charcha d’una esperiença mistica emb ‘na presentacion entau facha. Afè, la sala fuguet plena coma ‘na lapina que se’n torna dau masle, mesma per un artiste presentat coma « un chamane de la frança sauvatge » (►fr). Fòra lu tipe e sa femna daus amics de la linga d’oc, me sei un pauc damandat lu perque dau coment e subretot ‘quò-que la gent venen charchar dins ‘quela sòrta de serada. E puèi marda, me pausa tròp de question, son ‘quí, degun los i a oblijats, la pòrta es pas barrada en clau.
E lu concert, o beleu lu spectacle, o enquera l’encontra coma aquela votz, e be, paubres, paubras, me sei trobat be colhon de jamai i estre ‘nat avant. La resulta despassa tot çò qu’esperava, sus lu personatge, aquel monstre minjor de son, sus l’eime generau esparsilhat sus la scèna e dins lu public, sus la musica jugada, breu, ‘na miràudia.

Nòtas :
° I a mesma un pitit raijon « lingas regionalas » que, après l’aver charchar per las cairias, lu vese b’etot grand grand coma la tireta dau mòble de chambra d’una nonanta ; e per ne’n aver vut un i a gaire, ‘quò-es pas be grand.

¹ Pam de Nas – 30, rue des Grands Augustins – 75006 Paris – telefòne / telecopior : 01 43 54 04 84

² L’espression « feiras a Chabanès » es normalament usada per balhar ‘n’eidèia dau temps que dura, per esemple « 3 jorns de pluèia au mes d’aost duraran pas tant que las feiras a Chabanès ». L’ai botada ‘quí per parlar un pauc d’aquelas vilas de Charantas que jamai degun iò fai e pertant ‘las son dins l’Occitània de manta personas.

Publicités

3 réflexions sur “Los dos Bernart

  1. JP la rapieta 18/11/2010 / 06:23

    @Joan. ‘questa vetz crese que quò-es per ‘na question de logier. Ne’n mai d’aquò la comuna, afè, la gent dau PS, ‘chatan de la botica per i conhar daus libraris mas, entau, quilhs-quí se visen « ne’n via de fossilisacion ».

    J'aime

  2. Joan Peiroton 18/11/2010 / 06:12

    Pam de Nas, aürosament que i son. Cada còp que vau a Paris, o gaireben, i passi per crompar qualques libres. Fa mai de 20 ans qu’an de problèmas financièrs, mas i son totjorn.

    J'aime

  3. Maime 17/11/2010 / 14:53

    Oc-es, qu’es quauqu’un lo Combi. Qu’es quauquaren de viure un còp dins sa vita. Bon, aprep, sia tu aimas, sia tu detestas. Lo juste mitan pòt pas existar coma queu tipe. Un pauc fadard quand tu parlas coma se. Mas qu’es fòrt sa musica.

    J'aime

Les commentaires sont fermés.