Las chastanhas davalan

[…] ‘Quò davala, ‘quò davala,
De las pomas rojas davalan,
Sus daus caiers d’escoliers,
De las chastanhas davalan,
Aus pòchas de lur davantau, […]

Barbara°

La davalada, quante las fuelhas tomban, quante frutjan los champanhòus, las citrolhas, las peras mai los perons, las chatanhas, ‘quò-es maitot la sason que fai sautar los legums raiçs. La cosina es un afar de sabors, mai d’una vetz pas tan complicadas que ‘quò, quauquas vetz fau maridar lu sucrat mai lu salat o lu sucrat mai lu pebra ; la natura, ela, es un afar de cicle e ‘queu daus legums es a la debuta de se virar de cuòu. ‘Laidonc per pas far se virar en rond lu minjar ‘quò d’aquí, ‘queu bilhet mai los autres a venir balha solament de las recetas de cosina. Après, vendrá lu temps de tirar ‘na conclusion d’aquela pita esperiènça…

D’en prumier, la confitura de citrolha

500 g de citrolha (esvidada, pelada e esbocinada)
150 g de miau (o 200 g de sucre)
1 culhèra de vinagra de citre
(e se v’autres iò voletz : dau conhac, de la canela, 2 torns de molin a pebra…)

Dins ‘na granda caçairòla, boiratz tots los aliments (fòra l’alcòl), ‘lumatz lu fuòc, tot doç, per 50 minutas.
Boiratz un còp de mai, passatz beleu au molin.
Versatz l’alcòl a ‘queu momint, boirar ‘na darnièra vetz.

Vos fau la versar bruslanta dins daus topinots netiats. Barratz los e bancuatz los còp-sec per una jornada. Obludatz pas de nòtar ‘quò qu’es e la data ; ‘na tela confitura pòt estre servada 3 mesadas gaira mai.

Sopa a la citrolha :

400 ml d’aiga
300 g de citrolha (esvidada, pelada e copilhada en lamelas)
1 ‘lhissa (pelada, desgermada e apchada)
1 culhèra de vinagra de citre
1 pinçada de sau
1 torn de molin a pebra
200 ml de lach

Dins ‘na caçairòla, fau far chaufar l’aiga mai lu vinagre e iò pòrtar a esbulhicion. Ajutatz la citrolha, la ‘lhissa, puèi la sau, lu pebra e lu lach. Laissatz chantar suau-suau 20 minutas dgaici que la citrolha siàia mofle.

Se minja chaud.

Los vegetalians non pas préner dau lach, faran un « laite » de farina :

Dins un grand bòl, boiratz 20/25 g de farina de chastanha per eisemple dins 400 ml d’aiga freja. Boiratz e tornatz boirar avant de botar ‘queu « laite » en luòc e plaça dau lach dins la recepta en sus.

Veiquí ‘na confitura de pera :

1 kg de pera (de las Beurré Hardy, Louise Bonne, épine du mas… mas pas de la Conférence)
500 g de sucre (beleu un pau pus, un pauc mens, seguiant la maturitat e l’enja)

Lavatz, netiatz e essujatz las peras, botatz de biais los òs.
Copilhatz e boiratz los bocins e lu sucre dins ‘na topina. Laissatz pausar 24o00 per que las fruchas podessan préner lu sucre.

Lendeman, botatz lu fuòc e quante ‘riba l’esbulhicion, baissatz lu fuòc e laisstz cueire 15 minutas.
Tuatz lu fuòc e la versar bruslanta dins daus topinots netiats. Barratz los e bancuatz los còp-sec per una jornada. Obludatz pas de nòtar ‘quò qu’es e la data ; ‘na tela confitura pòt estre servada 3 mesadas gaira mai.

Epinards mai peras dins ‘na salada

200 g de fuelhas d’epinard
180 g de peras
2 culhèras de vinagre de citre
2 culhèras d’òli
De la sau, dau pebra

Pelatz e netiatz los espinards, copatz los.
Pelatz las peras, esbocinatz las. Banhatz las de vinagre per pas la veire venir negras.

Boiratz tot dins un ensaladier, ajutatz l’òli, la sau, lu pebra (mai de la notz, de las nosilhas, daus champanhòus…)

Per ‘chabar, veiquí non pas coma far las chauvets, las borsadas, las eschaurats mas coma far la confitura de chastanha

1 kg de chastanhas blanchidas
750 g de sucre
180 ml d’aiga
1 culhèra de vinagre de citre

Per far las chatanhas blanchidas, o be v’autres sabetz vos servir daus boiradors e dau topin ; o b’etot setz dins la vita moderna e veiquí coma far pus aisadament. Pelatz la chastanhas, ajutatz las dins ‘na caçairòla d’aiga bulhanta, esperatz 5 minutas, desbulhissetz las chastanhas, pausatz las dins un pelhon e fretatz d’aici las aver blanhidas, ‘quò-es de dire sens p’un-piau bocin de peu.

Dins ‘na caçairòla, fasetz cuèire 10 minutas as chastanhas blanchidas.
Ajutatz lu sucre, la culhèra de vinagre de citre e tornatz z-i sus lu fuòc doç per 25 minutas de mai.
Passatz au molin, grilha fina sens ‘ver paur d’ajutar l’aiga de cueisson.
Tornatz sus lu fuòc, totjorn doç, 10 minutas ‘questa vetz. Obludatz pas de boirar.

Tuatz lu fuòc e versar la confitura dins daus topinots netiats. Barratz los e bancuatz los còp-sec per una jornada. Obludatz pas de nòtar ‘quò qu’es e la data ; ‘na tela confitura pòt estre servada 3 mesadas gaira mai.

-★-

° perdon per los amorós, las amorosas de la granda Barbara.

-★-

Francophones, pour lire ce billet dans votre idiome, cliquez ici.

Publicités