Las Memòrias d’una efemèra – Kagerō nikki 蜻蛉日記

Los prumiers jornaus (1) coma lu Tosa nikki 土佐日記 (annada 935) son estats concebuts coma daus recuelhs de poëmas encastrats dins de las partidas narativas. Emai a la debuta, lu roman siguesse pau presat, reservat per los lesers, eu coneguet un eslanç dins la seconda meitat dau Xa segle d’aici a veire l’escritura dau chap d’òbre de la literatura mondiala, lu Dit-dau-Genji – Genji monogatari 源氏物語 – a la debuta dau segle XI (2).

Las Memòrias d’una efemèra – Kagerō nikki 蜻蛉日記 – son reviradas par Jacqueline Pigeot e presentadas  ‘quí per la prumièra vetz ne’n francés ; dins aquela produccion de jornaus, las Memòrias an ‘na plaça especiala. L’autritz (936 ? -995 ?) es coneguda per estre la mair dau Fujiwara no Michitsuna – Fujiwara no Michitsuna no haha 藤原道綱母 –. ‘Quela femna fuguet una granda poëtessa e ‘n’esposa malurosa, laissada per Fujiwara no Kaneie 藤原兼家 (929-990) que la familha teniá lu poder dins lo Japon d’aqueu temps ; Kaneie se-mesma aguet de las fonccions grandas.

efemera.jpg

Las Memòrias d’una efemèra son tant un recuelh de poësias composadas, e gardadas, dau temps de la liason coma lo Kaneie, que lo raconta (954 a 974) d’una vintena d’annadas de la vita de l’autritz.

Aquela revirada es un grand trabalh perquè lo tèxte de l’òbra es pas aisat (3), ‘quò d’autant mai que p’un manuscrit pervengut jusca n’autres es pus ancian que lu XVIIa segle.

L’estile de l’autor es clau mai d’una vetz e pausa de las malaisinadas per ‘na legida clara ; mantunas vetz, fau chausire e beleu s’enganar coma iò fan veire los comentaris.

Jacqueline Pigeot chaussiguet de rendre emb beucop de rigor la construccion de l’òbra, de gardar lo mesma sistem de ‘pelacion que dins l’originau, sistem per far veire la mair de Michitsuna dins l’univers dont ‘la es lu mitan e dau mesma biais per se situar vis-a-vis daus autras personas dins l’istòria.

Per eisemple, l’espós es jamai ‘pelat per son nom, nimai per sos titres mas pusleu per un mòt pauc clar coma eu~ilh~um~’questa-persona, hito en japonais. Ne’n mai d’aquò, quante li es balhat de las formulas onorificas ‘quo es per soslinhar sos liams coma la redactritz e non pas per vantar son ‘vancament.

Lo marcatge daus temps sembla mai aisat en japonès qu’en francés e la revirada iò balha a veire ; tant lu temps-momint dau raconta que lu temps dintra l’accion e lu raconta.

Jacqueline Pigeot pensa pas las Memòrias coma lu raconta d’un maridatge mancat e vòu pas veire l’autritz coma ‘na femna frustada e damandosa d’atention. ‘La pensa pas nimai la mair de Michitsuna coma ‘n’incarnacion de la femna confuceèna, forçada d’obeïr a son pair, son òme, son filh. ‘La regieta maitot l’eideia que lo libre siguet « ‘na comanda » de la familha Fujiwara.

Per la pita istòria e avant de balhar de las reviradas lemosinas de quauquas poëmas, ‘queu libre ne’n ai entendut parlar dins lu pòste, los mandins d’abora, dins las leiçons dau Collegi de França. Lu Michel Zink balhava un cors sus la literatura de l’atge-mejan e eu comparet los poëmas de las Memòrias a l’òbra dau Bernart de Ventadorn (4).

La mair dau Michitsuna puèi en dejós, Kaneie

Se saber maucomprèsa

‘Quela pena ! La fauveta

Prenguet la volada

En tot lançar sa pita cridada

Per monts e per landas.

La fauveta

Rondonaritz

Pòt ganhar las montanhas, segur,

Entende sa cridada

Que ‘narai la charchar.

~~~

Puescha quauqua ventola

Vers vòs me possar

Emai lu chamin

Qu’empruntava l’aranha

Se copilhesse dins los ceus voides.

De veire que los curs

Aisament chamjan

‘Questa ventola

Qué chas me vòs possa

Me fai fredesir.

Nòtas :

  1. Los jornaus,  nikki 日記 en japonès, son mai d’una vetz l’òbra de las femnas, de las damas d’onor de la cort. Los òmes cultivan mai-que-tot las letras chinèsas.
  2. Parle ‘quí d’un libre qu’ai pas legit pas enquera legit.
  3. ‘Quò se torna trobar dins la revirada maitot, maugrat los comentaris daus comentaris.
  4. De legir sus Chamboliva.

Los liams :

Publicités