La galeta per los reis

Passat-ier, dissabde, messatge sus mon repondor :
« Jipe, ses convidat per la galeta daus reis deman aprep mieijorn. Pòdes ne’n far una per chamjar d’aquelas dau comerci. Grandmerce. »

Ier dimenc, jorn daus reis, la Jipe/Cosèta se levet plan d’abora per ‘nar chas lo molinier querre de la farina (200 g), chas lo fromatgier prendre dau burre (100/150 g). Dins l’espeçaria dau Victòr H. prendrá 1 uòu e ‘na pincada de sau (± 5 g), sus lo retorn de çò qu’es pas ‘na permenada, ne’n passant per la leire, n’obludará pas de collectar d’aus boçins de glaça dins la leire e la meitat d’un veirre d’aiga freja (± 100 ml). De las 06o00 jusca a las 08o00, nòstra Coseta sus lo chamin a ‘guda lo temps de pensar sus la soá vita :

« Es quò ‘na vita de ne representar qu’una forniera per mant amics ? »
« Perdequé quò giala quante i a mestier de far de las pervesions ? »
« Los Tenargais van-t-ilhs aimats ‘na galeta clafida de compòta poma-peira-coduenh. »

08o00, veiquí tonada meijon la pita. Sos sutliers desborrats de gaulha dins l’eschalier estrech que monte dins sa picarda, son posats près de l’entrada. Ela crosa las còrdas de son davantau avant de las ben crochetar, i a dau trabalh auèi.Leu-leu, la veiquí de trapar un pitit bròc per i botar la sau e boirar. Dins ‘na topina, ela versa la farina, crosa un potz per i botar un pauc de l’aiga salada. Devinatz ‘quí l’accion seguianta : boirar, desboirar.Vos fau boirar un còp de mai d’aici a aver una bola de pasta. De las vetz, ‘quela bola es un pauc gaulhodosa. Sus la taula, vos fau espandre de la farina, surtir la bola de la topina e benleu la ‘chabar de pastar un pauc, coma per la pasta brisada, subretot quand la bola es gaulhosa. Quò per aver ‘na bola de pasta ferma.

pasta1.jpg1/ Veiquí ‘ribada la partida la pus lonja. Vos fau ‘na prumiera vetz, estalar, emb un roleu, la pasta ferma dins la lonjor, dins un rapòrt retangulari d’1 per 3 (veire lo dessenh). Oc-es, la Coseta es pas ‘nat luenh dins l’escòla mas comença de comprener coma marcha « Inkscape ».

Quo es dins lo mitan d’aquela lonjor que fau posar lo burre esbocinat.

2/ Plejatz la pasta per aver un carrat. La Coseta bota la pasta plejada dins ‘na ‘sieta puei 10 minutas sus la glaça ‘massada, v’autres atz benleu un refrigerator, quò pòt aver la mesma utilitat.

Las 10 minutas son ‘quí per metre la pasta e lo burre a la mesma temperatura.

3/ Tornatz estalar la pasta dins lo sens contrari, la plejar e la tornar de biais 10 minutas de mai au freg.

4/ Tornatz estalar la pasta dins lo sens contrari, la plejar e la botar 10 minutas de mai au freg. Aquela operacion deu esser facha 6 còps per lo mens, adonc una ora de trabalh.

09o00, los prumiers 6 pleis realisats, vos fau comptar ‘n’ora de mai per tornar ne’n far 4 de mai dins un ritme d’1 per quart d’ora ‘questa vetz.

Una ora, mas quo es ben pro per que la Coseta, un pauc furmic, suerta de la compota congelada preparada dau temps de la darriera. Ela prepara un banh d’aiga chauda per la decongelar. E, coma sap s’occupar, ne’n mai de velhar la compota e plejar la pasta, ela netiará la cosina, rentrará los borriers, petassariá sas chauças… per queu-quí que vòu trabalhar, i a totjorn quauquaren de far dins ‘na meijon, es-quò-pas, v’autres setz ben ‘quí de legir de las connariás ?

10o00, lo plejadís de pasta es prest, la compota maitot, ben resta a copilhar la pasta ne’n dos bocins, un gròs, un pitit. Emb lo gros, faretz lo fond, dedins queu fond, espandretz la compota, puis emchapeutaretz emb lo bocin de pasta tornat de biais, un pauc coma per ‘na tortiera.

Avant de botar dins lo forn, termostat 6, comptor sus 35 minutas, vos faudrá la dorar emb lo sole jaune o l’uòu entier, segond vòstre gost. Per la gent qu’an un forn gaz, picaretz ‘quí per veire la correspondéncia gaz-electricitat.

fuelhetada.jpg

Los Tenargais m’an solament fach la remarca que per un lemosin, obludar la fèva de porcelana, qu’eriá pas permés. M’an pas foetats ‘questa vetz mas s’en es faugut de pauc, adonc, aprep la cueisson, botatz ‘na fèva, un boton…

Publicités

3 réflexions sur “La galeta per los reis

  1. Eric 03/02/2009 / 21:28

    Pas possible d’écrire autrement qu’en français.
    Encore moins possible de comprendre le texte de l’auteur et de faire la galette tel que c’est expliqué.
    Donc il ne reste plus qu’à espérer qu’on vous en offre.
    ET BIEN MOI J’EN EST EUE ET C’ÉTAIT BON.
    ET BIEN MOI J’AI EUE LE FÈVE.
    VIVEMENT LA PROCHAINE DÉGUSTATION.
    MERCI JP. A QUAND UNE TRADUCTION DE TES ARTICLES UTILES ?

    J'aime

  2. jp lo fornier 07/01/2009 / 11:22

    Adiu,
    vau subretot balhar daus cors de cosina, botar defòra lo comentari dau Arnaud e tornar lors dire que per divendres, sei de’n preparar una 😉

    J'aime

  3. Godilhaire 06/01/2009 / 23:30

    Joan-Peire va te càler far de cors accelerat de sociolingüistica en patois parisenc o lenga d’òïl per explicar çò qu’es una lenga als collègas de trabalh !
    A quin problèma aquestes reis franchimands !!
    «e lo que l’acaba va a la cava»…

    J'aime

Les commentaires sont fermés.