5 setmanas per…

…far sautar lu Budhā conhat dins nos pitits còrs.

Un libre plan seriós, fau pas creire, maugrat lu titre, que lu sostitre es d’enquera mai prometor : ‘n’escorchièra vers la desvelhada.

Pichatz per ‘nar sus lu sití de l’editor

Tant iò dire còp-sec, ‘queu libre a p’uns interes per lu costat religiós de la fòrça, podetz lu legir emai siguessetz maucressent-a-s, o d’una granda religion coma aquela que se parlet ‘quela dimenjada (>fr) :

Un saquetat de la testa tustet dos fideus dins ‘na mosquèia, e lu regent de las armas de parlar d’un Jan-las-fadas que frequentava lu luòc.

T ! T ! T ! Monsur l’iman, qu’eriá ‘n’ovelha de chas vos. Se mocar de la credulitat d’un paubre tipe es pas ben bra’e, d’autant mai que v’autre ne’n setz lu comercant, non ? Aquò serai veraiament joiós se n’i aviá degun de mòrt.

Tornam au libre dau Giulio Cesare Giacobbe. Eu ‘nalisa lu tracasson coma ‘na besonha psicologica. Es de dire, e es marcat entau dins l’avant dire :

v’autres atz pas mestier de vos passar lu ciseu ras los piaus, de damandar vòstre pan nimai, e mielhs que tot, siretz pas fòrça de vos ‘bilhar d’iranja, un seriós avantatge se v’autres aimatz d’autras colors…

Legir ‘na tala persentaci’ me faguet ‘chaptar ‘queu libre, libre que lu but sole es la liberaci’ de la sufrança.

Es plasent de legir mai un ton umoristic :

Fajetz pas coma lu Budhā que jamai trabalhet de sa vita, trabalhatz per ‘ver de la moneda, mendiar es pas sens maus au jorn d’aüei. Non, coma me o los dau zen, escrivetz daus libres.

O d’enquera :

Los Jan-la-colha son ‘n’invenci’ remirabla. De’n prumier, serián pas ‘quí que sauriem pas que n’autres sem los pus fins. E puèi, son ‘musants. La sola faiçon de vos ‘musar es de s’assegurar qu’ilhs son tònis. Los eimatginar inteligents es un merite grand, es entau que descubriretz beleu que lu neci, quò-es vos.

Mas i a de las responsas a mantas questions seriosas :

Qu’es ‘quò qu’estre un Budhā ?

Un Budhā es un estre que junhet la serenitat e sap la tener dins totas las situaci’s.

I a pas mestier de ‘nar en China o au Japon per encontrar daus que fan zen. Un jòrn que me permenava a Orgosolo (Sardanha), damande ad un bargier quò qu’eu fai de sas jornadas. Lu bargier respondet qu’eu velhava sos motons. E de que que v’autres sonjatz ? Fase ‘tenci’ que degun me los rauba.

Veiquí un bon eisemple de l’atenci’ jurta.

Aprenem maitot que la realitat es un chanjament que perdura, que, perquè lu Budhā eriá be mai fòrt que Freud, Lacan e Reich amasats, que chasqua chausa es la condici’ de totas las autras chausas o d’enquera, e perquè vau pas revirar ‘quí lu libre, que la consciença plena es d’estre present dins lu verai.

‘Quela frasòta es marcada « gras » dins lu libre, mai asterisada entau :

Pourriez-vous exister sans l’univers ?

Et posez-vous cette belle question : l’univers pourrait-il exister sans vous ?²²

²² C’est ce que je dis toujours à mes patients atteints de dépression. Cela leur apporte un soulagement momentané [NDR : de saber que l'un pòt pas eisistar sens l'autre. Lu 'niver sens quauqu'un per lu dire es pus un 'niver, o un 'niver desparrier], puis ils retombent dans la pensée qui les obsède : que l’univers a été créé dans le seul but de les flouer.

‘Queu passatge es ‘quí per ma remanbrança deper mos amics fonccionarís, sociatelistes, gais e despressius :

« Mas, quante porem nos marridar, serem aüròs ! »

Los paubres.

En sus dau libre, i a daus eisercicís pratiques, per far eissir lu Budhā ‘catat dins chascun-a-s. Fau lu legir aura perquè dins 5 setmanas, es lu prumier torn de la votaci’ e que la vòstra man pòt beleu tenir un papieron, mas coma iò ditz un kōan zen :

« Montra me la man dins laquala ‘trapas ta sufrança ».

Coma lu libre es estat esbolhat per los Jan-la-critica, que fau dire Joan, ne’n fase aquí un pauc la propaganda, dins un bilhet per dire que ‘quò marcha, non pas coma l’eimatge sacrada de la fada multicarta (>òc-lm) o de las pratictas bandidas de chas me mas que ‘na bloguidosa se risq… Chò ! Fusinatz la tiala « occitana » se v’autres iò voletz mas avant minjatz de l’alh, de las vetz.

E coma dise dau mau d’una superstici’ e que parle d’un’autra, per far lu balanç, me fau dire dau mau d’una tresesma.

Los Diaus son beleu pertot, mas beleu pas dins un bocin de plastre idolastre.

Saint Young Men per Hikaru Nakamura.

Locaci’ pertajada mai divina – Saint Young Men per Hikaru Nakamura.

Aüei, per lu darnier bilhet de l’annada, pas de libres lemosinesques, solament un manga que pòt estre un present daus bons per la Nadau que sirá be tòst ‘ribada. Un manga mai que plasent, adonc, de balhar a quauqu’un-a de furnit-da dins lu domení de l’umor, pas un risent coma un cent de claus.

2000 ans apres ‘ver trabalhar a far la gent aürós, Budhā e Gesus decidan de prendre de las vacanças e prenen un lotjament sus la Terra, au Japon per tot dire. Van veire que la vita es be desparriera de la dau paradís. Entau fasent, ilhs nos balhan un punt de vuda sens parrier sus nòstre vita de tots los jorns.

Descubriretz ‘quò que pensa Gesus quora eu es pres per lu Jonhy Deep o ‘quò que sonja lu Budhā de las statuas lu representan.

Veiquí per la persentaci’ oficiala. E aura, veiquí mon eivís tot emb-d’una : lu rire me montava de la gòrja coma las fatwas au cuòu daus integristes religiós.

Comparason es pas rason

Veiquí ‘na fresca dau segle XIV, lu « Gesú solhat », pinturada dins ‘na chambra per los monges.

L’eimatge ven d’aqueu sití (>fr) sus Florença

Lu bastiment es totjorn quilhat d’en-pè sos la fòrma d’un museu. M’es ‘vís que los integristes religiós, quilhs qu’esbolhaten lu « Piss-Christ » (>fr) o b’etot los de la pèça de teatre (>fr) dau Castellucci devrián nurir de pauc de cultura lu bocin aflacat e conhat dins la poncha de lur « estre » ‘vant de far de las integristarias, emai l’i aguesse de las chausas de dire sus l’òbra dau Serrano, e d’enquera mai sus la chausida de las datas de l’erpausicion.

Veiquí un dessenh, dau segle XXI, dins la premsa per far rire.

Racisme sociau e ADN

V’autres setz pas sens saber que viatge per tren dins los grands desplaçaments. Dins un prumier temps, vouliá iò contar per lu filtre d’esmangonhator « lu tipe qu’a jamai tòrt » mas sei flaunhard un pauc en ‘questa debuta d’annada, ‘laidonc, vei-iò-quí portat per escrit.

Me pense que la gent d’aquela epopèia ‘guessen eidèia d’estre conhats un jorn aquí, quò los auriá tombats, afè.

※

Vei-me-quí après l’episòdi daus bilhets(►òc), d’arribar plan d’abora a la gara, mai per estre segur d’aver un tren per causa de chaumassa que per paur de lu gaitar pertir sens me.

Sus lu trepador, ‘na goiata udla dins son porta-onda. Entau fasent, ‘la m’autorisa de dire que ‘la es de Briva(►fr), que ‘la passet lu Nadau chas daus amics que son pas daus vertadiers amics e que tot ‘queu monde beugueten dau vin blanc, un mechent vin blanc mesma, un d’aqueu que balha mau a la testa.

Dins lu TER(►fr) Orleans-Vierzon, sei lu prumier ‘ribat e lu prumier sietat. Me pause dins un espaci « duò », per pas estre clafit de la brena daus autres, tot sou.
‘Riba un jòune « dau barrí » que non pas occupar la plataforma nauta dau vagonet, se sieta a costa de me, dins l’espaci « quatrò », perquè pas.
Arriba la brivista ela-tot mai sa marda au cuòu. Per pas me far gràça de la fin de son istòria de jòunessa perduda dins de las malinas de sport grandas per lotjar nonmas la meitat de quò que ‘la fai veire, se sieta darier me°.
E veiquí qu’intra ‘na p’ita vielha après permenar la resulta de la chaça dau mandin ; chaça desjà espeunada, raclada, banhada, tanada¹, petaçada e emmantelada sus 1m70 de piaus regecolorisats e plantats sus un parelh de becicla que son au XVI de París çò que sei a la pensada occitana. La vielha dins un prumier temps se trapet de montar dins lu naut dau vagon, coma ‘la viguet que l’auria estada sola, ‘la se’n tòrnet per venir far chiar lu jòune. ‘Queu-quí ostet la sacha « s⋅ » de’n prumier, mas la vielha i faguet sinhe que non, ‘la voliá estre de son biais. Eu l’esglauset d’un uelh tan negre que la viguí jà passar per la vitra. Mas non, eu tòrnet  s’enmusicar las aurelhas, ela, ‘na vetz sietada, se metet de lu branlar ; son babinhon, de branlar son babinhon, segur, fau bancuar lu vòstre marrit esprit².

Partem installats coma sus lu dessenh desjos ente manca l’ora de la marèia nauta mas bon, setz pas tròp sacatats queraque, comprenetz lu dessenh.

Legenda : j = lu jòune, s = sas sachas, v = la vielha, b = ma biaça, e = esmangonhator, g = la brivista

Partem entau installats e la vita rotla coma sus daus ralhs per « ainsi dire ». Veiquí lu contrarotlor que me damanda mon bilhet, l’ai. Eu damanda au jòune, l’aviá s’etot, mas, per la vielha, bon, ai pas mestier de iò contar, atz compres. Mesma las tomatas son pas tan rojas l’estiu :

« Mais, mais, mais, je sais pas moi, à Austerlitz, je l’avais, je l’ai plus. Je sais pas. »

E vei-la-quí aprep ‘visar lu jòune, amòrfa, tòrnat dins la soá musica³. Aürosadament que ‘la se tornet pas deper me perquè seriá beleu crebat de rire, coma un grapeu lemosin que s’ufla per essajar d’estre tant beu coma lu Lingamiau(►òc).

Espofidat de rire, LOL (►fr) coma iò dissen los frances. Lu contrarotlor l’aviset e i diguet que ‘quò eriá pas greu, Nadau es passat mas enquera ‘quí maitot.

Me sonjava quite per eisplicar coma cometí un acte de racisme sociau de jaspir un imatge sus ‘queu jòune tant oneste alaidonc que lu vielh cobilh eriá una raubaira d’entre tots…

※

Me sonjava quite, segur, mas…

※

Mas après ‘n’ora a esperar ma coresdesesperança dins la stacion de Vierzon(►fr), me veiquí montat dins un TEOZ (►fr)que lu concepte major es de far paiar mai char per lu mesma chamin sens poder chosir son plaçament.

Apres ‘n’ora a esperar, monte dins lu tren, trobe ma plaçota per me veire dins un espaci de 6, e perquè pas. Dise « bonjour », en frances, degun per far responsa. Me’n fau mai qu’aquò per me chucar. ‘Chabe de me sieitar ne’n visant mos companhs de viatge. En faça de me ‘na goiata. Un tipe a costat de me, ‘na goiata amorfa, enmusicada ela-tot se son autre costat, ne’n faça d’ela un despressiu e, tenetz v’autres be, e, au mitan de la goiata que me fasiá faça e dau despressiu : Alexandra David-Néel**

ADN, l’Alexandra David-Néel ela-mesma, setz pas après raibar.

~~~~~ Picatz la fotografia per veire daus filmonets ~~~~~

Sabiá pas enquera d’ente ‘la veniá mas ai tost sasit que n’autres erián de bana d’aicí Lemòtges(►fr).

‘Tencion, me songe pas, e v’autres ‘natz iò legir a la legida de la sega, que la tipessa teniá ‘na malàudia, autrament la mocariá seriá pas ‘quí presenta ! Non, ‘la deviá s’entornar d’una serada mascarada e aviá pas pas pres de pena per se chamjar. Sabetz, a Lemòtges la gent son pas tant fièrs que ‘quò.

Alexandra Davis-Néel ‘bilhada coma lu prumier « sherpa » ‘ribat : un bonet perquè los trens son gairement jamai chauffats, subretot quilhs-que se pradelan dins la montanha lemosina, un  pitit masca brochat per pas aver las potas gerçadas, ‘na roba de tela de juta, beleu un sac per las pompiras, gentament talhat, segur, mas per las pompiras tot-parrier.

Aquí deve dire marcè au Monsur Delage mai son Jan Picatau (►òc), entau, aiá ‘n’ ercusa de las bravas per m’espofidar de rire. Aürosadament. M’eriá jurat que questionat per lu contrarotlor sus l’origina de mon rire, balhava vòstre libre per me far pas cridar dessus.

Très viste, lu despressiu nos quitet, sabe pas ente ‘net. Lu viguetem mesma pas ‘na vetz ‘ribat aus Benedictins. Se suicidet queraque pas, afè, es pas mon afar, l’es un pauc, mas non.
L’autra tipessa conhada contra lu careu, ren a ne’n dire fòra : amòrfa.
Lu tipe lu prumier m’indiquet que qu’erián de la gent importants après civilisar los lemosins. Montret l’aficha d’un film estampada dins « le Monde © » e faguet coma comentari :

- Ce doit être un bon film, le Monde ©,Telerama © en disent du bien !
– Ch’ais pas, j’ten’que Vero me’n parle.

Alexandra David-Néel parla per la prumièra vetz.

‘La ostet son masca de davant sa faça e iò tornet gairemant pas portat. Dau còp, ‘la surtet son porta-onda per ‘na contar sa vita. I tòrna pas sus la chançoneta :  « n’autres a Parííííííííííííííííííííís… non es un noveu telefona, v-òòòòòòòòòòòòòòòc-eiiiiiiiii… sabe pas enquera tot far mas mon òme me iò esplicara beeeeeeee, meeeeeeee e la tecnicaaaaaaaa… °° ».
Mesma sa quite filha ne’n aguet v-onta. Son òme, se, jugava coma lu seu de porta-onda. Me, eriá lu nas picat dins Jan-Picatau.

Aguetem dreit a l’espandatge de la vita daus distributors de subvencions per la cuuuuuuuultuuuuuraaaaa. Breu, de la gent que fan los fonccionaris pas aures. ‘Tencion, fonccionaris dins una DRAC(►fr), mas pas la revirada que fan los « occitans del sud » per nos leberons lemosins, non, aquela que lu budget chanjament de la moquèta es pas ‘n afar de piau sus lu peitrau daus òmes¹¹.

Aguetem dreit maitot a lur inhorança de la geografia dau chamin de ferre. qu’aürosadament torní ‘gulhar lu tren mai la conversacion quante ‘ribeten a la Sostrana. Paubres, quilhs vilauds parisiens, ‘na vetz surtits dau periferic son perduts.

Aguetem dreit a la consideracion sus lu centre de la França qu’es vertadierament un cros ente las ondas passan pas. ‘Quí torní ‘pelar que lu tren es non-telefonors mai non-telefonatritz, mas bon, tant tombar l’aiga dins ‘na vièla.

Per ‘chabar ‘queu long bilhet, erian après far una letra per balhar a de la gent d’Engolesme²², de la gent important vos dise, quante per la prumièra vetz, m’adreiceten la parola per me damandar :

- Comment dit-on « exposition artistique » en allemand ?
– Art c’est « Kunst », expo, quelque chose come « Bild… », attendez voir, je regarde sur mon insuportable.

E ‘quí, surtí mon propri porta-onda, dubrí lu motor charchador e tendí la responsa a la goiata.

- G**gl* est votre ami. La traduction n’est valable que pour ce que l’on en fait Elle est certainement médiocre. Rien ne remplace un bon dictionnaire, une méthode…
– Merci, c’est très gentil à vous.
– De rien, tant d’outils, tant de technologie pour ne pas savoir les utiliser…

Lu gresilh de la votz dau naut parlor s’alenava dins l’einonçat de corespondanças sensat-prestas quante davalí sus lu trepador. Siní l’aër coma per me tirar dau museu lu restent de l’aire dau tren e m’espofidí de rire un còp de mai.

※

P’una persona fuguet maumanhada dau temps d’aqueu bilhet, bilhet qu’es nonmas un bilhet per rire, per usar de la linga (emai ‘quò siguesse ‘na linga de pelha), pas per se mocar mechentament.

Totas semblanças coma daus  esveniments ‘ribats, presents o d’arribar es la resulta dau asard.

※

Nòtas :

° n’i a qu’una de goiata que li balha l’autorisacion de me dire « misògine » e « associau ». E coma me semble que ‘la ne legís pas lu lemosin, l’occitan nimai notatz be…
¹ v-òc-es, sei d’una vila pelissièra :p
² ‘queu cibercaier es respectable.
³ i a una istòria d’un negre que minja lo bilhet d’un raciste dins lu tren…
** fau anar legir la pagina de la ouistitipedia sus lu biais de dire Alexandra David-Néel(►wp-fr). Totas semblanças coma las garolhas « jandaumelhauescas »(►wp-òc) son las fruchas dau asard o b’etot, es ‘na sinhatura de l’escòla francesa de linguistica aplicada a la superficialita dialectica dins l’art dau bulhit.
°° 40 ans de MLF(►fr).
¹¹ sei pas militant de l’UMP(►fr), mas fau be se boissar ‘vant d’anar sinar lu cuòu dau vesin.
²² me viguí coma ilhs dins mon pitit tren juscà Sent Ju. Vòle pas mon Diu. Promes, dirai pus jamai dau mau de degun. Me tòrne far baptisar. M’aprive. ‘Reste d’estre gai, iò promete, mas los vòle pas dins mon pitit tren³³.
³³ podetz veire ‘quí lu poder de Diu© [], Budhā© [], lu Grand-Leberon© [], Xenu© []. Sei estat acomplit, mas per los dius coma per los electors dau Ps (►fr), las promessas son bonas per queu-quí que las crei.

Happy Yule-tide !

Coma sem lo jorn dau solstici, los dius noveus dins la vita moderna fan la pròva de lur ineficaçitat, m’esplique dins queu bilhet.

Dijòus mieijorn, mon collega lo mai a dreita me fai la morala sus lo Nadau que ‘ribe leu. Dise me que Nadau es ‘na recuperacion d’una anciena creiença, n’i a que legir la bibla per veire que quo es colhon. La recuperacion au jorn d’auèi per los merchants de merdas chinesas es lo temonh de la novela creiença dins la divinitat moneda que los iper-super-mini-merchats ne’n son las catedralas-gleisas-chapelas. Coma me ditz que sei respectuós de ren, per aver la patz li ai tornar dire que dins las gleisas, las verjas, los Gesús e tots lu reste son ren de mai que daus bocins de plastre, segur, talhat ne’n fòrma de vierjas, Gesus, e tot e tot, mas quo es dau plastre, ren de mai.

Paubre pitit, aürosadament que la pena de mort n’exista pus, perqué, un pauc mai e l’esperit catolic de fraternitat me visitava jos la fòrma dau coteu de guilhotina. Per lu calmar, li ai contat ‘questa istòria :

Una vetz, i aviá dos monges perduts dins ‘na tempesta de nèvia. Lu pus vielh diguet :

« Veiquí ‘na chauna, ‘nem i durmir per la nueit. Troba de que nos ‘lumar un bon fuòc. »

Lu segond charchet dins los alentorn e trobet res. ‘Laidonc, lu vielh disset :

« Es pas tant greu que ‘quò. N’autres vam estre acialats de la nèvia, ‘nam brutlar aquela statua dau Budhā. ‘La nos chaufará la nuech.  »

Lu jòune protestet, qu’eriá brutlar lu Diu©. Entau fasent, lendeman mandin, se desvelheten. Lu jòune aviset lu vielh après farfolhar dins las cendras.

« Perdequè fasetz ‘quò ? »

«Maucresent que te ses, quante un Budhā murís, son cur deven un diamant, e ne’n trobe p’una traça. Afè, sem vius tots dos d’aver fach un fuec ; deguetem far brutlar nonmàs dau buesc ».

Divendres, sei ‘nat far quauques pervesions dins un minimerchat, dins lo raijon daus chocolats tendencia graissa ganhonosa, i aviá un tipe que credava sus ‘n’autre :

“Dieu le voit que tu as regardé les “Mon Cheri©”. Il le sait qu’il y a de l’alcool dedans, tu vas aller en enfer !”

E ben visa me quò, es pas un banturle lo diu daus evangelistes (evangelistes benleu, aviá pas mon mesuror de la conaria per saber).

Dissabde, jorn de bujada, monsur Hassan ven per causar un pauc emb de la gent e se far paiar un cafe. Queu dissabde, boite un pauc, me ditz :

“Je comprends pas, je fais mes 5 prières, j’ai fait Ramadan et pourtant je suis tombé du trottoir…”

Ai manquat dire que los antibiotics, quo es pas automatic, mas bon, l’aime ben queu pitit vielh, ai paiat un cafe e l’ai plangut. Oc-es, ai un cur.
Sus lo chamin dau retorn, lo tipe dau cafe crestian (costat secta, lo tipe es virat de totas las organisacions catolicas de la vila) se far prendre sa veitura per la forriera.

“Nòstres pairs dins los ciaus, restatz-i, restarem sus la terra que pòt èsser tant brava” J. Prévert.

Mas la dimenjada era luenh d’èsser ‘chabada e zo sabiá pas. Dissabde ser, ‘nava dins los bòscs veire se lo lop, mas non, quò fai freg, adonc anava chas mon ancian amorós per rencontrat son noveu. Avem parlats un pauc, de tot de ren, subretot de ren, quante lo noveu me ditz :

“- Tu es vegan, un gardien des plantes !
- Quoi ?
- un vegan ! ! !”

Non, vene de la terra e sei vegetarian. Am pas pro daus mots francès o occitan, fau se definir emb daus barbarismes… E ‘quí lo tipe me damande se sei pacan (totjorn d’usar lo mot anglés “pagan” per lo “païen” francés). Ai pas ‘gut le temps de m’esplicar que mon ancian li damanda d’anar querre lo margaud defòra. Ne’n profita per me dire que bon, lo noveu parla la lenga daus textonets, mas que l’aimava ben maitot e me faliá pas me mocar. Ai preferat tornar chas me aprep m’estre fach esplicar un pauc lo paganisme (quò dedins, los gais son los gardians de las plantas e daus aubres) e que queu dimenc es la festa de Yule-tide o b’etot festa de Yule, lo nom balhat per queu bilhet.

~~oOo~~