Ste Estela – P’itas istòrias – Ora de l’ombra

Lu bilhet dau ‘mercres d’apres la Senta Estela. La referença a la Senta estela es nonmàs per far color pluri-pan-linguistico-monò-occitan, ‘quò fuguet per mon peron un disnar mai mon estiala a me, la Sonia, un disnar chas lu japones dau cuenh de la rua. De legir quauques bilhets sus la tiala, aime mielhs aver fach ‘n’abistaci’ de bana coma ‘quela goiata que non pas coma d’autres, n’autra per dire la vertat v’raia, que van de bana coma daus vesins que las malinas son pendilhadas (>òc)   v-òc-es, sei un pauc nastre.

Lu bilhet dau ‘mercres per persentar un libreton. Res de noveu, nonmàs ‘na paginaci’ pedeefisada daus bilhets tirats de la seria « p’itas istòrias ». I a dos fichiers :

• ‘queu-quí [pitasistorias-a4 ] (*.pdf) per imprimat lu libret e l’agrafar (o lu reliar). ‘Na presentaci’ simpla, aisada de far.
  • Per iò gaitar sus issuu.
• ‘queu d’aquí [ pitasistorias ] (*.pdf) damanda un pauc mai de trabalh. Vos fau imprimar rectò-versò las fuelhas, las plejar au mitan dins lu grand sens, las aregropar sens las desboirar e las « codre » per ne’n far un libret coma ò fan los japones (v-òc-es, sei meitat lemosin, meitat japones, quò ne’n manha un ? ), ‘visatz aquí (>fr).

V’autres i ‘ribatz pas, contactatz me, vos ne’n envoie un eisemplari « per res » (‘tenci, pas ‘vant la fin dau mes, ne’n mai d’aquò, ne’n fase más 10 tiratges, sei pas imprimor non pus, qu’es un libre escrich ne’n lemosin, pas un mejan de far lu richard.

• Dins lu pòste (>fr), ‘queu dimenc, « 3D » parlava de la chauna de La Comba d’Arc

Lu bilhet dau ‘mercres per persentar maitot lu poëma de la Senta Estela « in París » (>òc), per la fin dau mes. Aquí maitot, es un trabalh de pedeefisaci’ d’un bilhet ancian « l’ora de l’ombra ». Aquí maitot vos fau trabalhar un pauc. ‘Na vetz imprimada, la fuelha deu estre plejada un prumier còp dins lu grand sens, apres, fau tornar plejar la fuelha de mitan una prumièra vetz e ‘na seconda. Entau fasent passetz dau format A4 au format A6. Desplejatz la fuelha e copilhatz la fuelha sus los dos plejadís dau mitan. Fau tornar far dos plejadís e v’autres atz un libreton.

• Veiquí lu liam (*.pdf) per charjar mon fichier.
• Veiquí un liam mai daus dessenhs (>fr) per far los plejadís libretonesques.

Linga de pelha

Veiquí coma ‘na responsa a la persona que tentet de me far culpabilisar sus lu fach que ieu portava gaire d’interest a son trabalh fach benevoladament e sens reir-pensadas per l’occitanisme grand de Tolosa-la-crotz-occitana-son-imna-e-sabe-pas-’quò d’aici Vladivostok ~ Владивосток…

Coma se, d’escrir ‘na linga vos conhava dins un canton geografique e nonmàs un. E maitot, coma se d’estre « un bocin » de quauquaren fasiá de v’autres ‘na pertida d’un grand tot ; coma l’ironda fai pas la prima, la fuelha d’un chastanher fai pas lu talhis, nonmàs dau terrau a la davalada.

Picatz l’eimatge (>fr)

E qu’apres quò, que los lemosins, jamai aüròs ‘quilhs lemosins, venguessen pas purar de pas estre reconeguts per ilhs mesma, los ingrats, meitat-chin meitat-pòrc, l’an pas raubada ‘quela-quí.

Las lemosinas, elas, an pro de far dins los prats.

Paubra R.

Apres la V., apres lu C., coma iò prometí, la R.

‘Quela tipessa fai pertida de l’obrador d’escritura dau ‘vendres. Es qua’iment un obrador de filha, per pas dire de femna, per pas dire de vielha, e, segur, i auriá de las chausas de dire aquí dessus. Quasiment que de las vielhas damas e, quante C., un autre C., es pas ‘quí mai son umor negre, me sente un pauc sòu ; aürosadament, desempuei la rintrada i a una jouna que ven « trabalhar » per son concors de novela, ‘laidonc l’eime de l’obrador se modernisa un pauc.

Un pauc, es dire beucòp. Dins ‘quel obrador, i a la M. ‘na femna que nos conta la vita ideala, ‘na vita de familha coma « fau » la viure, i a gaire de plaça per un autre monde. « Fau » tau e tau chause per far un « bon » desjunar, « fau » ‘nar aquí o alai per passar un « bon » momint. I a maitot la C. la faça la mai risenta de la vita : « la poésie sans rimes, c’est seulement coller des mots les uns derrière les autres ! », « les modernes ne savent plus écrire, c’est pas nouveaux, ça date de Flaubert ». Aquò balha envèia de segur. I diguí una vetz perque sei un pauc nastre que per me, la literatura francofòna s’eriá ‘restada mai las 120 jornadas de Sodoma ; i a pus gaire de gent* per se far tripotar los cotilhons mai daus imparfachs dau subjonctiu. E quante me escrive d’enquera au preterit, marcè l’occitan, ela escrís au passat composat, afè, es entau…

Pertant la tipessa, l’animatritz iò persenta ben son obrador : jugar mai los mòts, se far plaser, que ‘la es pas ‘na pròf, ‘na psicanalista o ‘na mair nimai.

Dins la galaria de l’obrador i a maitot la J. Tant iò dire, a la desbuta, mai sos arias de granda borgesa, n’autres dos eriam pas coma cuòu e chamisa. E puei, ne’n aprenguí un pauc de sa vita, de sos gosts, e coma la C. ten lu naut de la reacci’, me prenguí de l’aimar un pauc e que sei un Jan-la-Colha de totjorns far daus jutjaments sus la gent. D’autant mai que tant aime pas sos subgiers d’escritura, l’esperit de sos escrichs, tant ‘la sap escriur e ad una rapiditat. Me songe tot parrier li far paur mai los mòts qu’invente mai d’una vetz**. Afè, faguetem la patz quante apres m’aver dich que « les haïkus, c’est bien joli, mais comme poésie, on est loin de Victor Hugo quand même », i balhi sens p’una modestia mon libreton dins las doas lingas lemosina que francesa, libreton sus Florença***. ‘La lu legiguet, e me faguet part de son eivís « esclarat ».

Apres tot ‘queu pitit monde, la R., lu titre d’aqueu bilhet.

R. es escrivana, escrivana de libres per goiat. Escrivana d’un ‘nivers que los ciaus son totjorns blaus, l’erba verda, la mar suauva, un monde ente l’ovelha se sieta davant lu lop, per pas que ‘queu-quí crebasse de fan… Aürosament, es meschaënt de mon pertit de iò dire, aürosadament ‘la es escrivana mas pas d’enquera publiada.

Goiats, goiatas, es un òrdre, damandetz pas n’importe que per legir, damandatz los contes tradicionaus mais daus lops meschaënts que minjan los eifants quante quilhs d’aquí son pas a lur plaça, mai de las sortièras qu’an pus de rasteu davant o beleu mai daus nans qu’an un gròs biron.

Mai seriosament, ‘la a daus problemes mai son òme, que i prenguet tota sa moneda per ‘chaptar ‘na meijon**** e aura i a pus res per far far de las lunetas novas****, daus problemes perque l’aima pas la gent « paubres ». Per ò dire tot emb-d-una, viure la tua. Nòtatz be que sei ben aüròs que ‘la me prenguesse per far son psi, entau pòde contar sa marda aquí.

La R. aguet pas d’eifant, ‘laidonc ‘la los detesta, ad un punt d’escrire daus contes per ilhs, per espandra la marda que l’a a dins la testa dins sos racontes. Tant de las M. J. C. o mesma d’una Rapieta, jamai aüròs ‘quilhs lemosins, i a de las chausas de dire, chascuns son caractarí, sas qualitats, sos desfauts, sas platitudas mas per la R. trobar de las qualitats es far l’esplorator. Planhe son òme.

En defòra de son « amitiat » liprosa, lu darnier còp, ‘la me damandet coma devenir vegetarian. I diguí qu’i a que de ‘restar minjar la charn.

- « Mas, vau mancar de quauquaren… »
- « ‘Resta te ‘quí R. far lu minja raiça pòt pas pausar un vela sus los problemes de la vita. »
- « I a ‘quò daus libres »
- « Beleu chas los merchants de bonur, per mon peron, ai un Ginette Mathiot***** »
- « E ente ne’n trobar un ? »

Pòde pas dins la vita vertadièra far lu psi e i dire que los problemes mai son òme, mai la vita van pas s’esvenlar de pus minjar de vianda. Fau que ‘la aprenguesse a estre autonoma e quistar son òme, descubrir e bastir son bonur.

Ne’n ‘chabe ‘quí mai la R. ‘la vinguet pas apres l’obrador davant la Nadau, la maugrasenta. E dire que son daus lemosins que la gent son totjorn apres dire : meitat chin, meitat pòrc.

_____

Per ne’n dire una sus los minja-raiças, dins lu pòste, i a ‘n’emissi’ « sus las bestias (>fr) ». L’autre jorn, ‘na tipessa telefonet per saber coma rendre son margaud « vegetalian » per ‘queu siguesse coma ela, perque ‘la eriá geinada de manhar de la charn per lòrs que per ela ne’n manhava pus… beleu quitament pus lu pitit bocin de son… V-òc-es atz sasit, lu probleme es pas lu margaud quau que siàia, lu probleme es la tipessa que devriá ‘chaptar ‘na catisson, ‘na pelucha o se suicidar.

_____

Se v’autres atz daus problemes, la consurtaci’ es dins los 300€00 non remborsats, perque quò marcha pas. Es ad un-a « medecin-a », pas un amic o ‘n’amija que vos confiatz la vòstra vita. E aquí me pense que lu Onfray ne’n contet una bra’a sus Freud mai la moneda, afè, eriá grán la prumièra vetz, beleu pas la darnièra, s’etot.

_____
* fòra beleu los e las occitaniste-a-s.
** en francès « un espace recursivoperpectiviesque » dins un raconte sus una pintura o d’enquera « les pixelleurs sortent un APN pour pixelliser le monde, le convertir en 0 et 1, dieux binaires de la modernitude ».
*** pòde vos ne’n enviar un eisemplarí, fau renmas que iò damandar. Per lu legir « ne’n linha » es aquí que fau picar.
**** 250000 €
***** libre be melhor que tots los sitís o b’etot los blògs coma ‘quò se’n parletet aquí sus París-Inter (>fr). Mon edici’ es d’enquera de l’epòca que la gent fasian la cosina au « saindoux » [auva (fem), cei (mas) balhats dins lu Tintou].

Un bilhet sur C.

Apres ‘ver dich de las chausas sus la V., veiquí un bilhet sur C.

Un tipe de la tranuja© s’etot, e coma sabe menar ‘na vita dangierosa, lu C. es lu que chafre mai d’una vetz महात्मा mahātmā, lu bel eime ne’n crane lemosin, entau pòdetz ‘nar i tornar dire tot lu mau de dise sus se. ‘Tencion, lu C. es pas un Jan de las fadas coma la V. Dins lu luòc n’i a pro de dos ; v-òc-es, la V. venguet mai ‘n’amija l’autre jorn, la M. que mesma pas lu bassuelh passat, me cridet :

- Mesfia te grand !
- E perdeque ?
- I a ‘na torna sus ton espantla.
-
- Quauqu’un chas te vai passar dins l’autre monde !
- Fau dire de las chausas entau. Subretot pas aquí. Es la melhors faiçon de n’en ‘trapar una de jurta.
- Es pas greu, tu ven de la far pertir.
- ‘N autres vem beleu ne’n restar ‘quí.
- Vòle beure, màs un sens alcòl, prene un remedi.

Non, lu C. es pas entau. Parlar de se es un pauc coma un eisutoir de mantas de mas frustraci’s.

Lu C. es militant de la gleisa de l’alternativa liberticida, una secta d’estrema gaucha que « cal disir extrema esquèra » autrament setz redde gietar defòra. Es pas tant que quò es ‘na secta, lu probleme, es lu condicionament daus militants e de las quauquas militantas. V-òc-es, la militança chas ilhs es ‘n afar de slip pas pròpre.

Lu biais generau es de fotra la marda, quau que siàia, fau que sa marca siquesse dins lu conte rendut de l’amassada coma la pisa dau chin sus lu mur, perdon, que las letras AL siàian dins lu CR d’AG dau 12·10·2012, v-òc-es, apres la virgula mau plaçada.

Pertant lu tipe es grán meschaent, mai d’una vetz nos trobetem de bana dins de las manifestaci’s, contra mantas chausas, per d’autras. Eu es nonmàs un tipe per luquau « diplomacia », « far l’esfòrç de comprener », « obrier-a » son o daus mòts estrangiers, o b’etot daus concepts legits dins daus libres, beleu bons, mas gairament pas jamai esprovats dins la vita. Sens obludat que los de l’AL son mai revolucionaris que non pas los de la federaci’ anarchista… daus goiats apres se mesurar lu biron dins los chiadors.

Es un de l’AL que m’eispliquet un jorn coma los gais devian far per estre revolucionaris dins lu liech. Lu mesma que cridet dins ‘na manif, ‘na vetz passat la granda rua videò-susvelhada : « França chie sus ton drapeu ». Perquè pas, diriensatz v’autres, mas per un daus impòsts, naut-categorizat, aquò me confirma sus lu naut vejaire de portar sus las lurs nevrosas.

Per balhat un autre eisemple sus los e las de l’AL ne’n generau e sus lu C. per ne’n dire dau mau d’un mai que tot, la tranuja© lòtja OLP, una associaci’ de la societat civila per la societat civila de Palestina. Los tesmonhatges son los de personas tant d’Israël que de Palestina, OLP vai de bana coma los jusieus per la patz, daus pacifistes… Per mon peron, vau a las conferença, me rensenhe, aprene. L’autre jorn, i aviá ‘na petici’ co-signada de xxx, yyy, zzz* sus la co-oficialitat de l’araba dins las universitats. Còp-sec, faça ad un tipe dau FdG, disí : « E la co-oficialitat dau còrse, de que tu ne’n penses ? »

Lu tipe venguet tot roge, per lu còp : « Màs, màs, màs, i a, crese, ‘na possibilitat de lu far ne’n opci’ ». Alaidonc, me de dire : « Coma per los palestinian-a-s ne’n Israël, non ? ». « Màs, los palestinians son un pòple ».

E aquí, lu C. ‘riba per dire a lu dau FdG : « Mesfia, es un bòbò que sosten lu Tibet ».

E me de respondre : « Es ‘na posici’ oficiala per los de l’AL que i a un pòple palestian e pas de pòple au Tibet ? Es verai que per v’autres, los e las dau Tibet son per un regent que lu pòder ven d’un cicle de vita tirat de las cimas de montanhas nautas**, ilhs son contre lu bonur balhat generosament per los comunistes chines. Que los regents per los e las de Palestina, ilhs son daus gentes democrates que se banhan dins ‘na puretat virginala tots los mandins qu’Allah fai eissir sus la planetota. E los corses ? Queraque pas un pople perquè i a nonmàs un pòple « francès ».

« Tu ses apres desfendre los nationalistes cors… »
« Persentar entau, es màs un nacionalisme faça a un autre. »
« Podem pas parlar coma te, t’ses tròp sectari.»

Veiquí lu C. de ‘bilhat per l’iverns.

La setmana entranta, parla d’una tipessa de l’obrador d’escritura, la R. : maridada desempuei mai de 20 ans, mau auròsa coma jamai, ‘la aima mielhs sa despressi’ que non pas divorçar. Despressiva sens estre pròf, de segur que sola, ‘la es bona per ‘chabar fòla.

_____

* tene a mon rateu de davant
** legissí ‘na vetz que Dalidalamà eriá un agent de la CIÀ, legissí maitot que qu’eriá un alien conectat coma los darniers Hopis, per sauvar la terra. Sabe pas coma destriar lu verai dau fau

Fase que passar

Tirat de l’obrador dau ‘vendres que se passa un dissadbe, un bilhet que vòle pas revirar perquè aquò seriá malaisat. L’animatritz balhet un prumier mòt a chascun-a de n’autres, e faliá còp-sec trobar un autre mòt e far ‘na rima.

Collier – marié(e), armoire – désespoir, lendemain – marin, porte – forte, trésor – or, aiguille – anguille, voix – bois, couleur – pâleur.

E ne’n usar la meitat per lu mens dins un pitit raconte. Atz 10 minutas.

Maya, petite abeille mariée
À un gros bourdon allait butiner
Le vieux bois d’une vielle armoire
Lucinot, ver luisant, collé-serré
À un grand beau marin follement gai
Histoire sans lendemain, désespoir.

La voix de Maya était une couleur,
La lueur de Lucinot, une pâleur.

De fil en aiguille,
Le vol de l’un, l’autre
Comme une anguille,
File de saint en apôtre.

Le vieux bois de l’armoire vieille
Offre au miel de l’abeille,
Son or comme un trésor.
La voie du désespoir joue la vielle
D’un marri marin un lendemain de veille
Suivi comme un trésor par un ver d’or…

Pendant que vous écrivez, je vais commander,
Deux cafés, thé, limonade et panaché.
Et encore je vous ai pas donné « baleine ».
Pourtant ça rime avec « perdre haleine »,
Ajoute une participante déconcentrée.
Dans son texte, une erreur biffée
N’est pas plus à la fête
Que mon histoire sans queue sans tête.